H1: Looking at abnormality
Abnormal psychology = psychopathologie
4 D’s waardoor abnormaal gedrag kan worden geïdentificeerd:
- Dysfunction: moeilijk om te functioneren in dagelijks leven
- Deviance: gedrag verschilt van sociale norm (verschillend in culturen)
- Distress: stress of lijden bij jezelf of anderen veroorzaken
- Danger: gevaar voor jezelf of voor anderen
Abnormaal gedrag is niet hetzelfde als een psychologische stoornis
Cultuur relativisme = de definities van abnormaliteit verschillen per cultuur.
- Nadeel: culturen kunnen zelf bepalen wat abnormaal is → bijv. Hitler bij Joden.
Drie typen theorieën om abnormaliteit te verklaren:
- Biologische theorie: lichamelijke oorzaak
- Bovennatuurlijke theorie: goddelijke oorzaak, bijvoorbeeld demonische bezetenheid
- Psychologische theorie: psychologische processen en levensgebeurtenissen
Geschiedenis
- Prehistorie: bovennatuurlijk en behandelen door exorcisme (verdrijven van boze
geesten uit het lichaam) → heftige behandelingen, bijv verhongeren zodat het
lichaam geen prettige plek is om te leven voor de geesten.
- Ver in de middeleeuwen: gat boren in schedel zodat geesten eruit kunnen =
trephination.
- China: yin (negatieve druk) en yang (positieve druk), in balans? dan gezond. Ook
door vital air werd emotie bepaald.
- Egypte, Griekenland en Rome: ronddwalende baarmoeder (uterus), als de
baarmoeder de verkeerde kant op ging (ipv naar sperma) kon dit lichamelijke
problemen veroorzaken. Dit werd hysterie genoemd. Beste behandeling: huwelijk,
geslachtsgemeenschap, zwangerschap.
- Hippocrates: lichaam bestaat uit 4 basishumoren: bloed, slijm, geel gal en
zwart gal. Alle ziekten werden veroorzaakt door het niet in evenwicht zijn van
deze humoren.
- Plato: rationele verstand werkte niet meer.
Psychische epidemie = fenomeen waar grote getallen aan mensen dezelfde symptomen
krijgen. Vb dansgekte = bezeten door de duiven
20e eeuw: minder mensen werden behandeld, maar…
- Ontdekking: algemene parese (aantasting van hersenen) wordt veroorzaakt door
syfilis (soa) en daardoor bewijs dat biologische factoren abnormaal gedrag kunnen
veroorzaken.
- Mesmerisme: magnetische krachten van de patiënt door de behandelaar worden
opnieuw uitgelijnd door zijn of haar eigen magnetische kracht. Dit werd later
hypnose genoemd.
,Freud: Week 5
Behaviorisme = impact van belonen en straffen op gedrag.
→ Van behaviorisme naar cognitieve psychologie
Cognitieve revolutie
- Bandura: self-efficacy beliefs (= overtuigingen van zelfredzaamheid)
- Ellis: rational-emotive therapy (= onze emoties en gedrag grotendeels worden
beïnvloed door de gedachten die we hebben over gebeurtenissen).
- Beck: door stressvolle gebeurtenissen in ontwikkeling kan kwetsbaarheid
ontwikkelen (negatieve cognitieve bias). Later worden de latente schema’s
geactiveerd en daardoor gevoeliger voor stoornissen. Dit kan worden hersteld door
cognitieve gedragstherapie.
Geïnstitutionaliseerd = in een instelling geplaatst of opgenomen zijn.
Deïnstitutionalisering: resultaat van patiëntenrechtenbeweging. Heel veel patiënten
werden uit inrichtingen vrijgelaten.
- Voordeel: patiënten kunnen weer integreren in het normale leven → betere
levenskwaliteit
- Nadeel: het normale leven was niet altijd even goed voor de patiënten (bijv.
armoede)
- Aantal mensen in instellingen daalt → gevangenis verblijven omhoog.
- Daklozen namen toe → wederkerig proces (geestelijk ziek en dakloos zijn)
- Halfway houses: soort tussenstap tussen in inrichting en volledig thuis.
- Dagbehandelingscentra: worden daar behandeld, maar tijdens herstel gewoon
thuis.
- Voor het grootste deel heeft deïnstitutionalisering alleen maar negatieve gevolgen
gehad.
Tweede helft 20ste eeuw: managed care
- = gezondheidszorgsysteem waarin alle noodzakelijke diensten voor een individuele
patiënt gecoördineerd moeten worden door een eerstelijns zorgverlener (zonder
doorverwijzing)
- Nadelen van deïnstitutionalisering verdrijven:
- Zorg wordt niet aan familie overgelaten
Psychiater → arts (medicijnen bijv.)
Klinisch psycholoog → therapie
Professionele mogelijkheden in de geestelijke gezondheidszorg
- Psychiaters
- Hebben een MD (artsendiploma).
- Gespecialiseerd in de behandeling van psychologische stoornissen.
- Kunnen medicatie voorschrijven en psychotherapie uitvoeren.
- Klinisch psychologen
- Hebben meestal een PhD of PsyD in psychologie.
- Richting: behandeling en onderzoek van psychopathologie.
, - Voeren psychotherapie uit, maar mogen meestal geen medicatie
voorschrijven (behalve in enkele staten).
- Master-niveau beroepen
- Marriage and Family Therapists (MFT): helpen gezinnen, koppels en kinderen
met relationele problemen.
- Clinical Social Workers (MSW): helpen mensen om te gaan met sociale
problemen (zoals werkloosheid of dakloosheid).
- Licensed Mental Health Counselors: hebben graduate training in counseling
en een licentie-examen afgelegd.
- Psychiatric Nurses: verpleegkundigen met specialisatie in psychiatrie; werken
vaak in ziekenhuizen, voeren therapieën uit en kunnen soms medicatie
voorschrijven.
Verschil PhD en PsyD
- PhD = meer onderzoek en wetenschap
- PsyD = meer praktijk en therapie
,
Abnormal psychology = psychopathologie
4 D’s waardoor abnormaal gedrag kan worden geïdentificeerd:
- Dysfunction: moeilijk om te functioneren in dagelijks leven
- Deviance: gedrag verschilt van sociale norm (verschillend in culturen)
- Distress: stress of lijden bij jezelf of anderen veroorzaken
- Danger: gevaar voor jezelf of voor anderen
Abnormaal gedrag is niet hetzelfde als een psychologische stoornis
Cultuur relativisme = de definities van abnormaliteit verschillen per cultuur.
- Nadeel: culturen kunnen zelf bepalen wat abnormaal is → bijv. Hitler bij Joden.
Drie typen theorieën om abnormaliteit te verklaren:
- Biologische theorie: lichamelijke oorzaak
- Bovennatuurlijke theorie: goddelijke oorzaak, bijvoorbeeld demonische bezetenheid
- Psychologische theorie: psychologische processen en levensgebeurtenissen
Geschiedenis
- Prehistorie: bovennatuurlijk en behandelen door exorcisme (verdrijven van boze
geesten uit het lichaam) → heftige behandelingen, bijv verhongeren zodat het
lichaam geen prettige plek is om te leven voor de geesten.
- Ver in de middeleeuwen: gat boren in schedel zodat geesten eruit kunnen =
trephination.
- China: yin (negatieve druk) en yang (positieve druk), in balans? dan gezond. Ook
door vital air werd emotie bepaald.
- Egypte, Griekenland en Rome: ronddwalende baarmoeder (uterus), als de
baarmoeder de verkeerde kant op ging (ipv naar sperma) kon dit lichamelijke
problemen veroorzaken. Dit werd hysterie genoemd. Beste behandeling: huwelijk,
geslachtsgemeenschap, zwangerschap.
- Hippocrates: lichaam bestaat uit 4 basishumoren: bloed, slijm, geel gal en
zwart gal. Alle ziekten werden veroorzaakt door het niet in evenwicht zijn van
deze humoren.
- Plato: rationele verstand werkte niet meer.
Psychische epidemie = fenomeen waar grote getallen aan mensen dezelfde symptomen
krijgen. Vb dansgekte = bezeten door de duiven
20e eeuw: minder mensen werden behandeld, maar…
- Ontdekking: algemene parese (aantasting van hersenen) wordt veroorzaakt door
syfilis (soa) en daardoor bewijs dat biologische factoren abnormaal gedrag kunnen
veroorzaken.
- Mesmerisme: magnetische krachten van de patiënt door de behandelaar worden
opnieuw uitgelijnd door zijn of haar eigen magnetische kracht. Dit werd later
hypnose genoemd.
,Freud: Week 5
Behaviorisme = impact van belonen en straffen op gedrag.
→ Van behaviorisme naar cognitieve psychologie
Cognitieve revolutie
- Bandura: self-efficacy beliefs (= overtuigingen van zelfredzaamheid)
- Ellis: rational-emotive therapy (= onze emoties en gedrag grotendeels worden
beïnvloed door de gedachten die we hebben over gebeurtenissen).
- Beck: door stressvolle gebeurtenissen in ontwikkeling kan kwetsbaarheid
ontwikkelen (negatieve cognitieve bias). Later worden de latente schema’s
geactiveerd en daardoor gevoeliger voor stoornissen. Dit kan worden hersteld door
cognitieve gedragstherapie.
Geïnstitutionaliseerd = in een instelling geplaatst of opgenomen zijn.
Deïnstitutionalisering: resultaat van patiëntenrechtenbeweging. Heel veel patiënten
werden uit inrichtingen vrijgelaten.
- Voordeel: patiënten kunnen weer integreren in het normale leven → betere
levenskwaliteit
- Nadeel: het normale leven was niet altijd even goed voor de patiënten (bijv.
armoede)
- Aantal mensen in instellingen daalt → gevangenis verblijven omhoog.
- Daklozen namen toe → wederkerig proces (geestelijk ziek en dakloos zijn)
- Halfway houses: soort tussenstap tussen in inrichting en volledig thuis.
- Dagbehandelingscentra: worden daar behandeld, maar tijdens herstel gewoon
thuis.
- Voor het grootste deel heeft deïnstitutionalisering alleen maar negatieve gevolgen
gehad.
Tweede helft 20ste eeuw: managed care
- = gezondheidszorgsysteem waarin alle noodzakelijke diensten voor een individuele
patiënt gecoördineerd moeten worden door een eerstelijns zorgverlener (zonder
doorverwijzing)
- Nadelen van deïnstitutionalisering verdrijven:
- Zorg wordt niet aan familie overgelaten
Psychiater → arts (medicijnen bijv.)
Klinisch psycholoog → therapie
Professionele mogelijkheden in de geestelijke gezondheidszorg
- Psychiaters
- Hebben een MD (artsendiploma).
- Gespecialiseerd in de behandeling van psychologische stoornissen.
- Kunnen medicatie voorschrijven en psychotherapie uitvoeren.
- Klinisch psychologen
- Hebben meestal een PhD of PsyD in psychologie.
- Richting: behandeling en onderzoek van psychopathologie.
, - Voeren psychotherapie uit, maar mogen meestal geen medicatie
voorschrijven (behalve in enkele staten).
- Master-niveau beroepen
- Marriage and Family Therapists (MFT): helpen gezinnen, koppels en kinderen
met relationele problemen.
- Clinical Social Workers (MSW): helpen mensen om te gaan met sociale
problemen (zoals werkloosheid of dakloosheid).
- Licensed Mental Health Counselors: hebben graduate training in counseling
en een licentie-examen afgelegd.
- Psychiatric Nurses: verpleegkundigen met specialisatie in psychiatrie; werken
vaak in ziekenhuizen, voeren therapieën uit en kunnen soms medicatie
voorschrijven.
Verschil PhD en PsyD
- PhD = meer onderzoek en wetenschap
- PsyD = meer praktijk en therapie
,
