Blok 2A - COVA
INHOUD
CASUS 1 (deel 1)
Wat werkt: motiverende gespreksvoering? ...................................................................................................... 2
2. Wat is motiverende gespreksvoering? ...................................................................................................... 2
3. Theoretische onderbouwing ..................................................................................................................... 2
4. Verschillen tussen motiverende gespreksvoering en oplossingsgerichte therapie .................................. 4
5. Effectiviteit ................................................................................................................................................ 5
6. Conclusie.................................................................................................................................................... 5
The cycle of change ........................................................................................................................................... 5
Motiveren tot rookstop ..................................................................................................................................... 6
CASUS 2 (deel 1)
Wat werkt: motiverende gespreksvoering? ...................................................................................................... 7
2. Wat is motiverende gespreksvoering? ...................................................................................................... 7
3. Theoretische onderbouwing ..................................................................................................................... 7
4. Verschillen tussen motiverende gespreksvoering en oplossingsgerichte therapie .................................. 9
5. Effectiviteit .............................................................................................................................................. 10
6. Conclusie.................................................................................................................................................. 10
CASUS 3
Communicatieve vaardigheden voor verpleegkundigen ................................................................................ 11
5.1 Leven met onzekerheid ......................................................................................................................... 11
5.2 Omgaan met pijnlijke gevoelens en emoties ........................................................................................ 11
5.3 Greep houden op je leen ....................................................................................................................... 11
5.4 Contact, zin en betekenis vinden .......................................................................................................... 11
5.5 Copingstrategieën ................................................................................................................................. 11
6.1 Beschermingsmechanismen .................................................................................................................. 12
6.2 Natuurlijk proces ................................................................................................................................... 12
6.3 Cognitieve stijl en coping ....................................................................................................................... 13
6.4 Oog krijgen voor verschillen tussen mensen......................................................................................... 13
1
, Blok 2A - COVA
CASUS 1 (DEEL 1)
WAT WERKT: MOTIVERENDE GESPREKSVOERING?
2. WAT IS MOTIVERENDE GESPREKSVOERING?
Motiverende gespreksvoering is effectief voor: verslavingen, depressie, angststoornissen en opvoedings-
problemen. Doel: cliënten in beweging brengen om hun levenswijze te veranderen. De kern van deze
benadering is dat mensen gaan inzien dat zij een probleem hebben en gemotiveerd raken om dit aan te
pakken. Met motiverende gespreksvoering versterkt een hulpverlener de intrinsieke motivatie om te
veranderen door de ambivalentie van de cliënt te onderzoeken en op te lossen.
Motivatie: innerlijk gesteldheid die een persoon aanzet tot het verrichten of nalaten van bepaalde
gedragingen.
Belangrijkste uitgangspunt van motiverende gespreksvoering: dat bereidheid tot verandering niet gezien
wordt als ene vaststaand kenmerk van een cliënt, maar als een variërend resultaat van interpersoonlijke
interactie. Dit houdt in dat motivatie om te veranderen wordt beschouwd als iets wat de hulpverlener bij
een cliënt uitlokt in plaats van oplegt.
Motiverende gespreksvoering is gebaseerd op: empathie uitdrukken, ontwikkelen van discrepantie,
vermijden van discussie, omgaan met weerstand en self-effiacy ondersteunen.
Discrepantie: de cliënt moet ontdekken waarom het belangrijk is om te veranderen. Daarom is het niet de
hulpverlener die argumenten moet bedenken om te veranderen, maar de cliënt zelf. De hulpverlener moet
weerstand van een cliënt zien als signaal om van strategie te veranderen.
Self-effiacy: dit is de overtuiging van een cliënt die hij beschikt over de capaciteiten die hij nodig heeft voor
gedragsverandering.
Technieken die je kunt trainen die kenmerkend zijn voor motiverende gespreksvoering:
• Reflectief luisteren: hierdoor toon je empathie, bevestig je gevoelens en gedachten en help je
iemand door te gaan met het proces van zelfontdekking.
• Omgaan met weerstand: als hulpverlener beweeg je mee met de emotie van de cliënt. Je helpt
hierbij de cliënt zijn weerstand te overwinnen en stappen te zetten in de richting van verandering.
• Agenda bepalen en toestemming vragen: door cliënten te vragen wat zij willen bespreken in het
gesprek verzekert de hulpverlener zich ervan dat de cliënten actief en bereidwillig deelnemen aan
het proces.
• Uitlokken van verandertaal: hulpverleners proberen uitspraken aan hun cliënten te ontlokken
waarin ze laten merken hoe gemotiveerd zij zijn om te veranderen en of zij menen hiertoe in staat
te zijn.
3. THEORETISCHE ONDERBOUWING
Drie aspecten voor verandering: bereidheid om te veranderen, overtuiging in staat te zijn om te
veranderen en gereedheid om te veranderen. De kans dat een persoon verandert, wordt vergroot door
interpersoonlijke interactie. De hulpverlener levert persoonlijk een belangrijke bijdrage aan de mate waarin
iemand deelneemt aan de behandeling, de mate van uitval en therapietrouw en de uitkomsten. Vooral een
empathische houding van de hulpverlener lijkt verandering te bevorderen.
2
INHOUD
CASUS 1 (deel 1)
Wat werkt: motiverende gespreksvoering? ...................................................................................................... 2
2. Wat is motiverende gespreksvoering? ...................................................................................................... 2
3. Theoretische onderbouwing ..................................................................................................................... 2
4. Verschillen tussen motiverende gespreksvoering en oplossingsgerichte therapie .................................. 4
5. Effectiviteit ................................................................................................................................................ 5
6. Conclusie.................................................................................................................................................... 5
The cycle of change ........................................................................................................................................... 5
Motiveren tot rookstop ..................................................................................................................................... 6
CASUS 2 (deel 1)
Wat werkt: motiverende gespreksvoering? ...................................................................................................... 7
2. Wat is motiverende gespreksvoering? ...................................................................................................... 7
3. Theoretische onderbouwing ..................................................................................................................... 7
4. Verschillen tussen motiverende gespreksvoering en oplossingsgerichte therapie .................................. 9
5. Effectiviteit .............................................................................................................................................. 10
6. Conclusie.................................................................................................................................................. 10
CASUS 3
Communicatieve vaardigheden voor verpleegkundigen ................................................................................ 11
5.1 Leven met onzekerheid ......................................................................................................................... 11
5.2 Omgaan met pijnlijke gevoelens en emoties ........................................................................................ 11
5.3 Greep houden op je leen ....................................................................................................................... 11
5.4 Contact, zin en betekenis vinden .......................................................................................................... 11
5.5 Copingstrategieën ................................................................................................................................. 11
6.1 Beschermingsmechanismen .................................................................................................................. 12
6.2 Natuurlijk proces ................................................................................................................................... 12
6.3 Cognitieve stijl en coping ....................................................................................................................... 13
6.4 Oog krijgen voor verschillen tussen mensen......................................................................................... 13
1
, Blok 2A - COVA
CASUS 1 (DEEL 1)
WAT WERKT: MOTIVERENDE GESPREKSVOERING?
2. WAT IS MOTIVERENDE GESPREKSVOERING?
Motiverende gespreksvoering is effectief voor: verslavingen, depressie, angststoornissen en opvoedings-
problemen. Doel: cliënten in beweging brengen om hun levenswijze te veranderen. De kern van deze
benadering is dat mensen gaan inzien dat zij een probleem hebben en gemotiveerd raken om dit aan te
pakken. Met motiverende gespreksvoering versterkt een hulpverlener de intrinsieke motivatie om te
veranderen door de ambivalentie van de cliënt te onderzoeken en op te lossen.
Motivatie: innerlijk gesteldheid die een persoon aanzet tot het verrichten of nalaten van bepaalde
gedragingen.
Belangrijkste uitgangspunt van motiverende gespreksvoering: dat bereidheid tot verandering niet gezien
wordt als ene vaststaand kenmerk van een cliënt, maar als een variërend resultaat van interpersoonlijke
interactie. Dit houdt in dat motivatie om te veranderen wordt beschouwd als iets wat de hulpverlener bij
een cliënt uitlokt in plaats van oplegt.
Motiverende gespreksvoering is gebaseerd op: empathie uitdrukken, ontwikkelen van discrepantie,
vermijden van discussie, omgaan met weerstand en self-effiacy ondersteunen.
Discrepantie: de cliënt moet ontdekken waarom het belangrijk is om te veranderen. Daarom is het niet de
hulpverlener die argumenten moet bedenken om te veranderen, maar de cliënt zelf. De hulpverlener moet
weerstand van een cliënt zien als signaal om van strategie te veranderen.
Self-effiacy: dit is de overtuiging van een cliënt die hij beschikt over de capaciteiten die hij nodig heeft voor
gedragsverandering.
Technieken die je kunt trainen die kenmerkend zijn voor motiverende gespreksvoering:
• Reflectief luisteren: hierdoor toon je empathie, bevestig je gevoelens en gedachten en help je
iemand door te gaan met het proces van zelfontdekking.
• Omgaan met weerstand: als hulpverlener beweeg je mee met de emotie van de cliënt. Je helpt
hierbij de cliënt zijn weerstand te overwinnen en stappen te zetten in de richting van verandering.
• Agenda bepalen en toestemming vragen: door cliënten te vragen wat zij willen bespreken in het
gesprek verzekert de hulpverlener zich ervan dat de cliënten actief en bereidwillig deelnemen aan
het proces.
• Uitlokken van verandertaal: hulpverleners proberen uitspraken aan hun cliënten te ontlokken
waarin ze laten merken hoe gemotiveerd zij zijn om te veranderen en of zij menen hiertoe in staat
te zijn.
3. THEORETISCHE ONDERBOUWING
Drie aspecten voor verandering: bereidheid om te veranderen, overtuiging in staat te zijn om te
veranderen en gereedheid om te veranderen. De kans dat een persoon verandert, wordt vergroot door
interpersoonlijke interactie. De hulpverlener levert persoonlijk een belangrijke bijdrage aan de mate waarin
iemand deelneemt aan de behandeling, de mate van uitval en therapietrouw en de uitkomsten. Vooral een
empathische houding van de hulpverlener lijkt verandering te bevorderen.
2
