Burgerschap periode 4
College 1 – wat is een samenleving?
Hoe is de samenleving opgebouwd?
Overheid heeft rechterlijke
Overheid en politieke macht
Welfare
Triangle
Ook wel Markt Burger De burger heeft
economie
ook privé bezit
genoemd
en leven
Commons: zijn hulpbronnen die gebruikt mogen worden door alle leden van een groep of
samenleving. Dit kunnen natuurlijke hulpbronnen zijn, zoals historisch een gezamenlijk grondgebied
in of bij een dorp, tegenwoordig in overdrachtelijke zin ook (schoon) water en (schone) lucht, maar
ook bronnen van informatie, kennis en cultuur, zoals teksten en illustraties.
Paradigma: wordt in het algemeen een zienswijze bedoeld.
Hoe ontstaat nou een beleidsparadigma, oftewel een nieuwe zienswijze hoe het beleid moet worden
uitgevoerd in onze maatschappij:
Er vindt telkens een transitie of
transformatie plaats bij een samenleving.
Nu van verzorgingsstaat naar
participatiesamenleving. Een transitie start
meestal met een klein groepje, deze
worden vaak niet serieus genomen, tot de
problemen de ‘algemene burger’ treft.
,Welfare Triangle (veranderende context):
- Technologische ontwikkelingen
- Mondialisering diversiteit
- Financiële- / machts- en ecologische crisis
- Toegenomen complexiteit, bijvoorbeeld door Juridificering of digitalisering van de samenleving
- Transitie van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving
- Grote ontwikkelingen in de samenleving:
Emancipatie
Meritocratie, oftewel machtsverschuiving
Individualisering
Identiteit en maatschappelijke positie als eigen project en verdienste
3 sturingsinstrumenten van de overheid:
1. Wet- en regelgeving (WMO)
2. Geld
3. Communicatie
Huidige burgerschapsideaal:
- de affectieve burger
- van juridische status naar identificatieproces
Moreel begrip
Van afhankelijkheden tussen burgers en overheid naar afhankelijkheden tussen individuen
- twee kernelementen: eigen verantwoordelijkheid en actieve solidariteit
“Voor elkaar zorgen” – maatschappij, wat zijn de voorwaarden?
Oftewel op welke aannames stoelt het beleid:
- sociale cohesie
- sociaal kapitaal
- civil society
- wederkerigheid
- coproductie/ cocreatie
, Gevolgen:
- emotionalisering van het burgerschap
- toename schuldgevoelens
- feminisering van het burgerschap
- toenemende sociale ongelijkheid
Wat is rechtvaardig?
- Egoïsme recht van de sterkste, gebaseerd op de natuur
- Relativisme je moet rechtvaardigheid zien in een culturele context, wat voor de een belangrijk is,
is voor de ander niet belangrijk
- Legalisme de wet bepaalt wat rechtvaardig is of niet
- Utilisme de samenleving moet er voor zorgen dat iedereen zich kan ontplooien, de grootste
groep belang is het belangrijkste belang
- Categorisch imperatief van de bijbel, wat je niet wil dat iemand anders jou aandoet, moet jij ook
niet aan doen bij iemand anders
Ethisch relativisme: ontkent het bestaan van universele waarden en normen die voor iedereen altijd
zouden moeten gelden en respecteert dat een ander er andere waarden en normen op kan
nahouden. Wat er gevaarlijk is aan ethisch relativisme is dat het snel over te gaan naar ethisch
subjectivisme ‘wat jij doet moet jij weten’, dit is natuurlijk niet altijd waar denk aan zaken zoals de
doodstraf, euthanasie of abortus.
Egoïsme: ‘help alleen een ander als je er zelf beter van wordt’
Legalisme: bestuur moest zijn gebaseerd op gehoorzaamheid aan wetten die openbaar waren
afgekondigd, voor iedereen golden en gehandhaafd werden met strenge straffen
Utilisme: is een ethische stroming die de morele waarde van een handeling afmeet aan de bijdrage
die deze handeling levert aan het algemeen nut, waarbij onder algemeen nut het welzijn en geluk
van alle mensen wordt verstaan.
Kantiaanse plichtethiek: Hij (Kant) wil niet dat je uit plicht handelt. Je maakt dan zelf geen keuze,
maar doet iets omdat je denkt dat het moet. Keuzes die je maakt, maak je omdat jij denkt dat ze
nodig zijn. Je motivatie is dan intrinsiek.
Regelutilisme (Peter Singer): als het in ons vermogen ligt om iets ergs en slechts te voorkomen
zonder daarvoor iets van moreen belang op te offeren, zijn we moreel verplicht om dat te doen. Alle
mensen zijn gelijkwaardig, abortus keurt hij dan ook af.
Existentialisme: is een 20e-eeuwse filosofische en literaire stroming die individuele vrijheid,
verantwoordelijkheid en subjectiviteit vooropstelt. Het existentialisme beschouwt iedere persoon als
een uniek wezen, verantwoordelijk voor eigen daden en eigen lot.
College 1 – wat is een samenleving?
Hoe is de samenleving opgebouwd?
Overheid heeft rechterlijke
Overheid en politieke macht
Welfare
Triangle
Ook wel Markt Burger De burger heeft
economie
ook privé bezit
genoemd
en leven
Commons: zijn hulpbronnen die gebruikt mogen worden door alle leden van een groep of
samenleving. Dit kunnen natuurlijke hulpbronnen zijn, zoals historisch een gezamenlijk grondgebied
in of bij een dorp, tegenwoordig in overdrachtelijke zin ook (schoon) water en (schone) lucht, maar
ook bronnen van informatie, kennis en cultuur, zoals teksten en illustraties.
Paradigma: wordt in het algemeen een zienswijze bedoeld.
Hoe ontstaat nou een beleidsparadigma, oftewel een nieuwe zienswijze hoe het beleid moet worden
uitgevoerd in onze maatschappij:
Er vindt telkens een transitie of
transformatie plaats bij een samenleving.
Nu van verzorgingsstaat naar
participatiesamenleving. Een transitie start
meestal met een klein groepje, deze
worden vaak niet serieus genomen, tot de
problemen de ‘algemene burger’ treft.
,Welfare Triangle (veranderende context):
- Technologische ontwikkelingen
- Mondialisering diversiteit
- Financiële- / machts- en ecologische crisis
- Toegenomen complexiteit, bijvoorbeeld door Juridificering of digitalisering van de samenleving
- Transitie van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving
- Grote ontwikkelingen in de samenleving:
Emancipatie
Meritocratie, oftewel machtsverschuiving
Individualisering
Identiteit en maatschappelijke positie als eigen project en verdienste
3 sturingsinstrumenten van de overheid:
1. Wet- en regelgeving (WMO)
2. Geld
3. Communicatie
Huidige burgerschapsideaal:
- de affectieve burger
- van juridische status naar identificatieproces
Moreel begrip
Van afhankelijkheden tussen burgers en overheid naar afhankelijkheden tussen individuen
- twee kernelementen: eigen verantwoordelijkheid en actieve solidariteit
“Voor elkaar zorgen” – maatschappij, wat zijn de voorwaarden?
Oftewel op welke aannames stoelt het beleid:
- sociale cohesie
- sociaal kapitaal
- civil society
- wederkerigheid
- coproductie/ cocreatie
, Gevolgen:
- emotionalisering van het burgerschap
- toename schuldgevoelens
- feminisering van het burgerschap
- toenemende sociale ongelijkheid
Wat is rechtvaardig?
- Egoïsme recht van de sterkste, gebaseerd op de natuur
- Relativisme je moet rechtvaardigheid zien in een culturele context, wat voor de een belangrijk is,
is voor de ander niet belangrijk
- Legalisme de wet bepaalt wat rechtvaardig is of niet
- Utilisme de samenleving moet er voor zorgen dat iedereen zich kan ontplooien, de grootste
groep belang is het belangrijkste belang
- Categorisch imperatief van de bijbel, wat je niet wil dat iemand anders jou aandoet, moet jij ook
niet aan doen bij iemand anders
Ethisch relativisme: ontkent het bestaan van universele waarden en normen die voor iedereen altijd
zouden moeten gelden en respecteert dat een ander er andere waarden en normen op kan
nahouden. Wat er gevaarlijk is aan ethisch relativisme is dat het snel over te gaan naar ethisch
subjectivisme ‘wat jij doet moet jij weten’, dit is natuurlijk niet altijd waar denk aan zaken zoals de
doodstraf, euthanasie of abortus.
Egoïsme: ‘help alleen een ander als je er zelf beter van wordt’
Legalisme: bestuur moest zijn gebaseerd op gehoorzaamheid aan wetten die openbaar waren
afgekondigd, voor iedereen golden en gehandhaafd werden met strenge straffen
Utilisme: is een ethische stroming die de morele waarde van een handeling afmeet aan de bijdrage
die deze handeling levert aan het algemeen nut, waarbij onder algemeen nut het welzijn en geluk
van alle mensen wordt verstaan.
Kantiaanse plichtethiek: Hij (Kant) wil niet dat je uit plicht handelt. Je maakt dan zelf geen keuze,
maar doet iets omdat je denkt dat het moet. Keuzes die je maakt, maak je omdat jij denkt dat ze
nodig zijn. Je motivatie is dan intrinsiek.
Regelutilisme (Peter Singer): als het in ons vermogen ligt om iets ergs en slechts te voorkomen
zonder daarvoor iets van moreen belang op te offeren, zijn we moreel verplicht om dat te doen. Alle
mensen zijn gelijkwaardig, abortus keurt hij dan ook af.
Existentialisme: is een 20e-eeuwse filosofische en literaire stroming die individuele vrijheid,
verantwoordelijkheid en subjectiviteit vooropstelt. Het existentialisme beschouwt iedere persoon als
een uniek wezen, verantwoordelijk voor eigen daden en eigen lot.
