Hoofdstuk 6 Goederenrecht
6.1 Verkrijging van goederen
Titel 3.4 geeft een algemene regeling omtrent de verkrijging en het verlies van goederen. In
de eerste afdeling zijn algemene bepalingen hieromtrent opgenomen. In de tweede afdeling
gaat het om overdracht en de derde afdeling behandelt de verjaring.
Art. 3:80 BW, goederen kunnen onder algemene en onder bijzondere titel worden
verkregen.
Lid 2; algemene titel= erfopvolging, boedelmenging en de fusie en splitsing in het
vennootschapsrecht. Alle andere verkrijging zijn verkrijgingen onder bijzondere titel.
Lid 3; bijzondere titel= overdracht, verjaring en onteigening.
Wanneer men onder algemene titel verkrijgt, verkrijgt men niet een bepaald goed, maar alle
voor overgang vatbare goederen van een persoon of een evenredig deel daarvan. Een
verkrijger onder algemene titel treedt volledig in de vermogensrechtelijke positie van zijn
rechtsvoorganger. De verkrijger zet daarnaast het bezit respectievelijk het houderschap
voort dat zijn rechtsvoorganger had (art. 3:116 BW). Dit houdt in dat als een bezitter niet te
goeder trouw was, zijn rechtsopvolger onder algemene titel ook niet te goeder trouw is. De
verkrijging onder algemene titel geschiedt van rechtswege na het intreden van een
rechtsfeit.
Bij een verkrijging onder bijzondere titel verkrijgt een persoon een bepaald goed. In hoeverre
de verkrijger onder bijzondere titel de vermogensrechtelijke positie van zijn voorganger
voortzet, verschilt bij de verschillende wijzen van verkrijging onder bijzondere titel. Bij
overdracht wordt in beginsel niet meer verkregen dan hetgeen waarop de voorganger recht
had (nemo plus-beginsel). Goederenrechtelijke rechten die reeds op het verkregen goed
rusten, blijven dus bestaan (behoudens derdenbescherming). Persoonlijke verplichtingen
van de rechtsvoorganger kunnen in beginsel vanwege hun relatieve werking door de
verkrijgen worden genegeerd.
Van een originaire verkrijging is
sprake als een persoon zijn
rechtspositie niet ontleent aan een
ander, maar een nieuw recht op een
goed verkrijgt (verjaring, schatvinding,
zaaksvorming).
Bij derivatie verkrijging ontleent een
persoon zijn rechtspositie aan die van
zijn rechtsvoorganger. Het recht van
de een gaat over op de ander
(overdracht en alle verkrijgingen onder algemene titel). De verkrijger kan niet meer
verkrijgen dan hetgeen zijn rechtsvoorganger had (nemo plus-beginsel). Het is dus mogelijk
dat het verkregen goed niet vrij van rechten van anderen is.
Indien een persoon een zaak pakt met de intentie om haar voor zichzelf te houden, is sprake
van occupatie (ookwel; toe-eigening of inbezitneming). Een zaak wordt in bezit genomen
doordat een persoon zich de feitelijke macht daarover verschaft (art. 3:113 BW). Door de
, Hoofdstuk 6 Goederenrecht
inbezitneming van een roerende zaak verkrijgt een persoon de eigendom, indien de zaak op
dat moment aan niemand toebehoort (art. 5:4 BW). Een dergelijke zaak is een res nullius.
Behoort de zaak aan iemand anders toe, dan verkrijgt de occupant in beginsel slechts het
bezit van de zaak (art. 3:112 jo 3:113 BW) en niet de eigendom. Onroerende zaken hebben
altijd een eigenaar (art. 5:24 BW) en kunnen dan ook niet door occupatie worden verkregen.
Degene die een
onbeheerde roerende
zaak vindt die reeds
aan iemand anders
toebehoort en deze
onder zich neemt, kan
de eigendom van die
zaak verkrijgen als hij
voldoet aan een
aantal regels die te
vinden zijn in art. 5:5
en 5:6 BW.
Vinderschap is uitsluiten van toepassing op de situatie waarin een zaak wordt gevonden die
toebehoort aan een ander. Voor de beantwoording van de vraag wanneer de eigendom van
de gevonden zaak wordt verkregen door de vinder, moet onderscheid worden gemaakt
tussen de vinder die voldoet aan de gestelde eisen van art. 5:5 BW en de vinder die daaraan
niet voldoet. De laatstbedoelde vinder die een onbeheerde zaak onder zich neemt en zich
niet houdt aan de eisen van art. 5:5 BW, verkrijgt het bezit van de zaak. Pas na verloop van
20 jaar wordt hij eigenaar op grond van extinctieve verjaring (art. 3:106 jo 3:306 BW).
Voldoet de vinder echter wel aan de in art. 5:5 BW gestelde voorwaarden, dan kan hij de
roerende zaak reeds na verloop van een jaar verkrijgen. Hiervoor is vereist dat hij aangifte
van de vondst heeft gedaan bij een gemeente of mededeling heeft gedaan aan de
vermoedelijke eigenaar.
Art. 5:13 BW regelt wie de
eigenaar is van een gevonden
schat (roerende zaak van
waarde, die zo lang
verborgen is geweest dat de
eigenaar niet meer kan
worden opgespoord). De
eigendom van de schat komt
voor gelijke delen toe aan
degene die de schat vindt en aan degene in wiens zaak de schat wordt aangetroffen. Door
schatvinding verliest de oorspronkelijke eigenaar de eigendom. Het eigendomsrecht dat
wordt verkregen, is niet afgeleid uit de rechtspositie van de oorspronkelijke eigenaar en dus
wordt een nieuw recht verkregen.
Een bestanddeel kan juridisch geen eigen leven leiden. Op grond van het eenheidsbeginsel
deelt een bestanddeel juridisch het lot van de hoofdzaak (art. 5:3 BW). Het gevolg van het
6.1 Verkrijging van goederen
Titel 3.4 geeft een algemene regeling omtrent de verkrijging en het verlies van goederen. In
de eerste afdeling zijn algemene bepalingen hieromtrent opgenomen. In de tweede afdeling
gaat het om overdracht en de derde afdeling behandelt de verjaring.
Art. 3:80 BW, goederen kunnen onder algemene en onder bijzondere titel worden
verkregen.
Lid 2; algemene titel= erfopvolging, boedelmenging en de fusie en splitsing in het
vennootschapsrecht. Alle andere verkrijging zijn verkrijgingen onder bijzondere titel.
Lid 3; bijzondere titel= overdracht, verjaring en onteigening.
Wanneer men onder algemene titel verkrijgt, verkrijgt men niet een bepaald goed, maar alle
voor overgang vatbare goederen van een persoon of een evenredig deel daarvan. Een
verkrijger onder algemene titel treedt volledig in de vermogensrechtelijke positie van zijn
rechtsvoorganger. De verkrijger zet daarnaast het bezit respectievelijk het houderschap
voort dat zijn rechtsvoorganger had (art. 3:116 BW). Dit houdt in dat als een bezitter niet te
goeder trouw was, zijn rechtsopvolger onder algemene titel ook niet te goeder trouw is. De
verkrijging onder algemene titel geschiedt van rechtswege na het intreden van een
rechtsfeit.
Bij een verkrijging onder bijzondere titel verkrijgt een persoon een bepaald goed. In hoeverre
de verkrijger onder bijzondere titel de vermogensrechtelijke positie van zijn voorganger
voortzet, verschilt bij de verschillende wijzen van verkrijging onder bijzondere titel. Bij
overdracht wordt in beginsel niet meer verkregen dan hetgeen waarop de voorganger recht
had (nemo plus-beginsel). Goederenrechtelijke rechten die reeds op het verkregen goed
rusten, blijven dus bestaan (behoudens derdenbescherming). Persoonlijke verplichtingen
van de rechtsvoorganger kunnen in beginsel vanwege hun relatieve werking door de
verkrijgen worden genegeerd.
Van een originaire verkrijging is
sprake als een persoon zijn
rechtspositie niet ontleent aan een
ander, maar een nieuw recht op een
goed verkrijgt (verjaring, schatvinding,
zaaksvorming).
Bij derivatie verkrijging ontleent een
persoon zijn rechtspositie aan die van
zijn rechtsvoorganger. Het recht van
de een gaat over op de ander
(overdracht en alle verkrijgingen onder algemene titel). De verkrijger kan niet meer
verkrijgen dan hetgeen zijn rechtsvoorganger had (nemo plus-beginsel). Het is dus mogelijk
dat het verkregen goed niet vrij van rechten van anderen is.
Indien een persoon een zaak pakt met de intentie om haar voor zichzelf te houden, is sprake
van occupatie (ookwel; toe-eigening of inbezitneming). Een zaak wordt in bezit genomen
doordat een persoon zich de feitelijke macht daarover verschaft (art. 3:113 BW). Door de
, Hoofdstuk 6 Goederenrecht
inbezitneming van een roerende zaak verkrijgt een persoon de eigendom, indien de zaak op
dat moment aan niemand toebehoort (art. 5:4 BW). Een dergelijke zaak is een res nullius.
Behoort de zaak aan iemand anders toe, dan verkrijgt de occupant in beginsel slechts het
bezit van de zaak (art. 3:112 jo 3:113 BW) en niet de eigendom. Onroerende zaken hebben
altijd een eigenaar (art. 5:24 BW) en kunnen dan ook niet door occupatie worden verkregen.
Degene die een
onbeheerde roerende
zaak vindt die reeds
aan iemand anders
toebehoort en deze
onder zich neemt, kan
de eigendom van die
zaak verkrijgen als hij
voldoet aan een
aantal regels die te
vinden zijn in art. 5:5
en 5:6 BW.
Vinderschap is uitsluiten van toepassing op de situatie waarin een zaak wordt gevonden die
toebehoort aan een ander. Voor de beantwoording van de vraag wanneer de eigendom van
de gevonden zaak wordt verkregen door de vinder, moet onderscheid worden gemaakt
tussen de vinder die voldoet aan de gestelde eisen van art. 5:5 BW en de vinder die daaraan
niet voldoet. De laatstbedoelde vinder die een onbeheerde zaak onder zich neemt en zich
niet houdt aan de eisen van art. 5:5 BW, verkrijgt het bezit van de zaak. Pas na verloop van
20 jaar wordt hij eigenaar op grond van extinctieve verjaring (art. 3:106 jo 3:306 BW).
Voldoet de vinder echter wel aan de in art. 5:5 BW gestelde voorwaarden, dan kan hij de
roerende zaak reeds na verloop van een jaar verkrijgen. Hiervoor is vereist dat hij aangifte
van de vondst heeft gedaan bij een gemeente of mededeling heeft gedaan aan de
vermoedelijke eigenaar.
Art. 5:13 BW regelt wie de
eigenaar is van een gevonden
schat (roerende zaak van
waarde, die zo lang
verborgen is geweest dat de
eigenaar niet meer kan
worden opgespoord). De
eigendom van de schat komt
voor gelijke delen toe aan
degene die de schat vindt en aan degene in wiens zaak de schat wordt aangetroffen. Door
schatvinding verliest de oorspronkelijke eigenaar de eigendom. Het eigendomsrecht dat
wordt verkregen, is niet afgeleid uit de rechtspositie van de oorspronkelijke eigenaar en dus
wordt een nieuw recht verkregen.
Een bestanddeel kan juridisch geen eigen leven leiden. Op grond van het eenheidsbeginsel
deelt een bestanddeel juridisch het lot van de hoofdzaak (art. 5:3 BW). Het gevolg van het
