Week 1
Stichting Silicose
Cumulatieve criteria voor buitenwettelijk openbaar gezag (B-orgaan):
a. Het gaat om uitkeringen of andere op geld waardeerbare rechten.
b. De overheid bepaalt de criteria volgens welke de op geld
waardeerbare rechten worden verdeeld in beslissende mate (het
‘inhoudelijke vereiste’). Dat bestuursorgaan of die bestuursorganen
hoeven geen zeggenschap te hebben over een beslissing over een
verstrekking in een individueel geval.
c. De overheid verschaft het geld waarmee de rechtspersoon de op
geld waardeerbare rechten in overwegende mate, in beginsel voor
ten minste twee derden (het ‘financieel vereiste’)
Week 3
Rechtsbescherming burgerlijke rechter terzake van appellabele
handelingen I
Als iemand (veelal via 6:162 BW) rechtsbescherming zoekt bij de
burgerlijke rechter tegen een appellabele handeling van een
bestuursorgaan, dan
1. Is de burgerlijke rechter altijd bevoegd (art. 112 Gw + HR
Guldemond/ Noordwijkerhout)
- Hieruit blijkt de objectum litis leer = de bevoegdheid van de
burgerlijke rechter is afhankelijk van recht waarin de aanlegger
vraagt te worden beschermd. Deze objectum litis-leer brengt
mee, dat wanneer de eis maar in de juiste bewoordingen wordt
ingekleed, de bevoegdheid van de burgerlijke rechter is gegeven.
Maar…
2. Eiser is niet ontvankelijk als hij nog bezwaar of beroep kan instellen.
Dit is de zogenaamde voorrangsregel: de burgerlijk rechter kent
voorrang toe aan een openstaande bestuursrechtelijke weg.
3. De burgerlijk rechter gaat in beginsel uit van de rechtmatigheid van
het besluit indien de eiser de bestuursrechtelijke rechtsgang
onbenut heeft gelaten. Dit doet zich voor als de eiser de
beroepstermijn heeft laten verstrijken. Het betreft hier het
zogenaamde leerstuk van de formele rechtskracht. Dit volgt uit het
arrest Heesch/Van den akker
4. Ten slotte conformeert de burgerlijk rechter zich overigens aan het
oordeel van de bestuursrechter. Indien er wel bezwaar en beroep is
ingesteld en de bestuursrechter verklaart het beroep ongegrond,
dan gaat de burgerlijk rechter uit van de rechtmatigheid van het
besluit. Vice versa betekent dit dat als de bestuursrechter de het
besluit gegrond heeft verklaard, de burgerlijk rechter uitgaat van de
onrechtmatigheid van het besluit. Dit is de leer van de oneigenlijke
formele rechtskracht en volgt uit het Van Gog/Nederweert.
Wanneer een tegen een besluit openstaande, met voldoende waarborgen
omklede bestuursrechtelijke rechtsgang niet is gebruikt, moet de
burgerlijke rechter ervan uitgaan dat die beschikking zowel wat haar wijze
van tot stand komen als wat haar inhoud betreft in overeenstemming is
, met de desbetreffende wettelijke voorschriften en algemene
rechtsbeginselen. Er bestaan uitzondering op de formele rechtskracht:
1) Soms kan het de belanghebbende niet worden aangerekend dat hij
niet tijdig bezwaar of beroep heeft ingesteld omdat de overheid hem
op het verkeerde been heeft gezet. -> Ekro/de Staat
2) Als het bestuursorgaan heeft toegegeven dat het besluit
onrechtmatig was, en de burger daarom niet in
bezwaar/beroep is gegaan of dat heeft ingetrokken (HR 18
juni 1993 Sint Oedenrode/Van Aarle).
3) In uitzonderlijke gevallen is het denkbaar dat de bestuursrechter in
de procedure waarin het omstreden besluit in stand is gelaten, heeft
gehandeld in strijd met een fundamenteel rechtsbeginsel waardoor
niet meer gesproken kan worden van een eerlijke en onpartijdige
behandeling van de zaak. Ook dan gaat de burgerlijke rechter bij
wijze van hoge uitzondering niet uit van de rechtmatigheid van het
appellabele besluit;
4) Personen die bestuursrechtelijk gezien niet belanghebbend zijn bij
een appellabel besluit, maar daardoor wel in hun belangen worden
geraakt, kunnen dat besluit door de burgerlijke rechter laten
toetsen.
Ludlage/Van Paradijs
De vrijwarende werking van een vergunning brengt met zich mee dat de
houder ervan in beginsel mag vertrouwen op de rechtmatigheid van de
vergunning en beschermd is tegen handhaving zolang deze van kracht is.
Handelen conform de vergunning betekent echter niet dat dit steeds
rechtmatig is, dit is afhankelijk van:
- Aard van de vergunning
- Belang dat de regeling beoogt te dienen: diende bij
vergunningverlening het gestelde belang (volledig) te worden
meegewogen?
- Overige omstandigheden van het geval -> bijvoorbeeld dat
iemand totaal niet bereid is om water bij de wijn te doen.
Week 4/5
Amsterdam/Ikon
Uit het arrest Amsterdam/Ikon blijkt dat de HR ervoor gekozen heeft om de
algemene beginselen van behoorlijk bestuur rechtstreeks toe te passen
(en dus ook het gelijkheidsbeginsel, vooral belangrijk geweest in deze
zaak). De overheid is voor alle soorten privaatrechtelijk overheidshandelen
aan de abbb gebonden, ook voor de eenzijdige uitoefening van
eigendomsbevoegdheid. Dit uitgangspunt is gecodificeerd in bijvoorbeeld
art. 3:14 BW en art. 3:1 lid 2 Awb.
Dit betekent echter niet dat alle abbb steeds onverkort van toepassing
zijn. Art. 3:1 lid 2 Awb ziet alleen op abbb die in afd. 3.2 tot en met 3.4 is
gecodificeerd. Voor abbb die daarbuiten vallen vormt art. 3:14 BW het
Stichting Silicose
Cumulatieve criteria voor buitenwettelijk openbaar gezag (B-orgaan):
a. Het gaat om uitkeringen of andere op geld waardeerbare rechten.
b. De overheid bepaalt de criteria volgens welke de op geld
waardeerbare rechten worden verdeeld in beslissende mate (het
‘inhoudelijke vereiste’). Dat bestuursorgaan of die bestuursorganen
hoeven geen zeggenschap te hebben over een beslissing over een
verstrekking in een individueel geval.
c. De overheid verschaft het geld waarmee de rechtspersoon de op
geld waardeerbare rechten in overwegende mate, in beginsel voor
ten minste twee derden (het ‘financieel vereiste’)
Week 3
Rechtsbescherming burgerlijke rechter terzake van appellabele
handelingen I
Als iemand (veelal via 6:162 BW) rechtsbescherming zoekt bij de
burgerlijke rechter tegen een appellabele handeling van een
bestuursorgaan, dan
1. Is de burgerlijke rechter altijd bevoegd (art. 112 Gw + HR
Guldemond/ Noordwijkerhout)
- Hieruit blijkt de objectum litis leer = de bevoegdheid van de
burgerlijke rechter is afhankelijk van recht waarin de aanlegger
vraagt te worden beschermd. Deze objectum litis-leer brengt
mee, dat wanneer de eis maar in de juiste bewoordingen wordt
ingekleed, de bevoegdheid van de burgerlijke rechter is gegeven.
Maar…
2. Eiser is niet ontvankelijk als hij nog bezwaar of beroep kan instellen.
Dit is de zogenaamde voorrangsregel: de burgerlijk rechter kent
voorrang toe aan een openstaande bestuursrechtelijke weg.
3. De burgerlijk rechter gaat in beginsel uit van de rechtmatigheid van
het besluit indien de eiser de bestuursrechtelijke rechtsgang
onbenut heeft gelaten. Dit doet zich voor als de eiser de
beroepstermijn heeft laten verstrijken. Het betreft hier het
zogenaamde leerstuk van de formele rechtskracht. Dit volgt uit het
arrest Heesch/Van den akker
4. Ten slotte conformeert de burgerlijk rechter zich overigens aan het
oordeel van de bestuursrechter. Indien er wel bezwaar en beroep is
ingesteld en de bestuursrechter verklaart het beroep ongegrond,
dan gaat de burgerlijk rechter uit van de rechtmatigheid van het
besluit. Vice versa betekent dit dat als de bestuursrechter de het
besluit gegrond heeft verklaard, de burgerlijk rechter uitgaat van de
onrechtmatigheid van het besluit. Dit is de leer van de oneigenlijke
formele rechtskracht en volgt uit het Van Gog/Nederweert.
Wanneer een tegen een besluit openstaande, met voldoende waarborgen
omklede bestuursrechtelijke rechtsgang niet is gebruikt, moet de
burgerlijke rechter ervan uitgaan dat die beschikking zowel wat haar wijze
van tot stand komen als wat haar inhoud betreft in overeenstemming is
, met de desbetreffende wettelijke voorschriften en algemene
rechtsbeginselen. Er bestaan uitzondering op de formele rechtskracht:
1) Soms kan het de belanghebbende niet worden aangerekend dat hij
niet tijdig bezwaar of beroep heeft ingesteld omdat de overheid hem
op het verkeerde been heeft gezet. -> Ekro/de Staat
2) Als het bestuursorgaan heeft toegegeven dat het besluit
onrechtmatig was, en de burger daarom niet in
bezwaar/beroep is gegaan of dat heeft ingetrokken (HR 18
juni 1993 Sint Oedenrode/Van Aarle).
3) In uitzonderlijke gevallen is het denkbaar dat de bestuursrechter in
de procedure waarin het omstreden besluit in stand is gelaten, heeft
gehandeld in strijd met een fundamenteel rechtsbeginsel waardoor
niet meer gesproken kan worden van een eerlijke en onpartijdige
behandeling van de zaak. Ook dan gaat de burgerlijke rechter bij
wijze van hoge uitzondering niet uit van de rechtmatigheid van het
appellabele besluit;
4) Personen die bestuursrechtelijk gezien niet belanghebbend zijn bij
een appellabel besluit, maar daardoor wel in hun belangen worden
geraakt, kunnen dat besluit door de burgerlijke rechter laten
toetsen.
Ludlage/Van Paradijs
De vrijwarende werking van een vergunning brengt met zich mee dat de
houder ervan in beginsel mag vertrouwen op de rechtmatigheid van de
vergunning en beschermd is tegen handhaving zolang deze van kracht is.
Handelen conform de vergunning betekent echter niet dat dit steeds
rechtmatig is, dit is afhankelijk van:
- Aard van de vergunning
- Belang dat de regeling beoogt te dienen: diende bij
vergunningverlening het gestelde belang (volledig) te worden
meegewogen?
- Overige omstandigheden van het geval -> bijvoorbeeld dat
iemand totaal niet bereid is om water bij de wijn te doen.
Week 4/5
Amsterdam/Ikon
Uit het arrest Amsterdam/Ikon blijkt dat de HR ervoor gekozen heeft om de
algemene beginselen van behoorlijk bestuur rechtstreeks toe te passen
(en dus ook het gelijkheidsbeginsel, vooral belangrijk geweest in deze
zaak). De overheid is voor alle soorten privaatrechtelijk overheidshandelen
aan de abbb gebonden, ook voor de eenzijdige uitoefening van
eigendomsbevoegdheid. Dit uitgangspunt is gecodificeerd in bijvoorbeeld
art. 3:14 BW en art. 3:1 lid 2 Awb.
Dit betekent echter niet dat alle abbb steeds onverkort van toepassing
zijn. Art. 3:1 lid 2 Awb ziet alleen op abbb die in afd. 3.2 tot en met 3.4 is
gecodificeerd. Voor abbb die daarbuiten vallen vormt art. 3:14 BW het
