Written by students who passed Immediately available after payment Read online or as PDF Wrong document? Swap it for free 4.6 TrustPilot
logo-home
Summary

Samenvatting - Geschiedenis van de moderne filosofie (UA)

Rating
-
Sold
-
Pages
46
Uploaded on
15-03-2026
Written in
2022/2023

Volledige samenvatting van cursus, Powerpoints en lessen Prof. Willem Lemmens (UA) Inleiding - De weg naar de moderniteit: filosofie in de Renaissance. 5 Inleiding 5 Italiaanse renaissance en humanisme 5 Petrarca en de renaissance 5 Humanisme en de terugkeer naar de klassieke cultuur 5 Humanisme in de Nederlanden 6 Reformatie en Contrareformatie 7 De reformatie 7 Luther en de geest van het protestantisme 7 Calvijn en de ware christelijke kerk 7 De Contrareformatie 7 Scepticisme & geloof: Montaigne en Pascal 8 De geest van het scepticisme 8 Michel de Montaigne 9 Blaise Pascal 9 Mechanisering van het wereldbeeld 9 De mechanisering van het wereldbeeld 9 Copernicus tot Galilei 10 Isaac Newton 10 Geloof en wetenschap 11 Atomisme en de onttovering van de wereld 11 Van renaissance tot de nieuwe filosofie: Francis Bacon 12 Francis Bacon: Leven en werk 12 Wetenschappelijke vooruitgang en de methode van inductie 12 De ‘idola’ versus de wetenschap 12 H1 – Descartes: Van twijfel tot wondere wetenschap 12 Leven en werk 12 De droom van de filosoof 13 Van twijfel tot zekerheid: de metafysica 13 Het zuiver onderzoek van de rede 13 Van radicale twijfel tot cogito 13 Het Cogito & het licht van de rede 14 Over God: dat Hij bestaat (2x a posteriori bewezen, 1 a priori uit de idee God) 14 Bestaan van de buitenwereld 15 De Natuur-machine en de lichaam-geest eenheid 16 Van passies tot deugd 17 Passies: 17 Wil 17 Van generositeit tot voorzienigheid: de ethiek van Descartes 17 De erfenis van Descartes 18 H2 Spinoza: De weg van de ware filosofie 19 Leven en werk 19 God-Natuur en de ‘ware’ filosofie 19 De orde van de rede 19 Methode als weg naar wijsheid 20 De Ethica 20 Substantie: Deus sive Natura 21 Menselijke natuur en ware kennis 22 Passies en vrijheid 23 Wijsheid en intellectuele liefde tot God 25 Religie en politiek bij Spinoza 25 De erfenis van Spinoza 26 H3 – Leibniz: De logica van Gods harmonie 26 Leven en werk 26 De goddelijke harmonie 26 De ‘best mogelijke van alle werelden’ 26 De monadologie 27 Invloed van Leibniz 27 Filosofie en Verlichting 18de eeuw 27 Inleiding 27 H4 – John Locke. Van ervaring tot kennis 28 ‘John Locke onderzoekt de legitimiteit van de kennis, maar vanuit een ander primaat dan Descartes’. Leg dit uit. 28 Locke onderscheidt 3 vormen van kennis. Welke zijn dit? Op welke wijze bewijst deze indeling dat Locke toch schatplichtig blijft aan het rationalisme van de zeventiende eeuw? 28 H5 - David Hume. Een filosofie van de menselijke natuur 29 Leven en werk 29 Tussen naturalisme en scepticisme 29 Vormen van kennis 30 Van ideeën tot natuurlijke overtuigingen 31 Indrukken en ideeën 31 Kennis, verstand, verbeelding 32 Substantie-begrip en causaliteit 32 Van scepticisme tot Natural Beliefs 33 Bestaan van de buitenwereld 33 Scepticisme over het zelf & persoonsidentiteit 34 Scepticisme over God 34 Passies en moraal 35 Besluit bij Hume 35 Invloed van zijn filosofie 35 Geloof en fideïsme in Duitse Romantiek 35 Moraalfilosofie 36 H6 – Immanuel Kant. Van rede tot hoogste goed 36 Leven en werk 36 Metafysica-kritiek als eerste filosofie 36 Verlichting en fundering van de rede 36 De ‘Copernicaanse omwenteling’ 37 Vier probleemdomeinen in Kants filosofie 37 Het probleem van de natuurwetmatigheid 37 Het probleem van de grondslag van de moraal 38 Probleem van de verhouding tussen Vrijheid en natuurnoodzakelijkheid 38 Vraag naar de mogelijkheid van de metafysica 38 De kritiek van de zuivere rede 38 De mogelijkheid van synthetische kennis a priori 38 De categorieën van het verstand 39 Het synthetisch vermogen en het transcendentaal idealisme 40 De speculatieve metafysica 41 Ethiek: van vrijheid tot het Hoogste Goed 42 Praktische rede en categorische imperatief 42 Plicht en vrijheid 45 Enkele kritische kanttekeningen 45 Kant over politiek en religie 47 Politiek 47 Religie en moraal 47 Besluit 47 H7 - Hegel. De list van de geest 47 Leven en werk 47 De filosoof en het absolute weten 47 Berlijn 1818 47 De gesplitste geest en het absolute weten 47 De dialectiek: van methode tot Zijnsprincipe 47 H8 – Whitehead. Procesfilosofie 47 Beknopte biografie 47 Waarom Whitehead? Actuele relevantie. 47 Whiteheads boeddhistische basisintuïties 47 Whiteheads afwijzing van substantie-filosofieën en zijn opvatting over de ziel 47 Het mechanische wereldbeeld 47 Whiteheads afwijzing van het mechanische wereldbeeld 47 Whiteheads wiskundige inspiratie 47 Whiteheads natuurkundige inspiratie 47 Whiteheads biologische inspiratie 47 Whiteheads organische wereldbeeld 47 Nawoord 47 H10/11 - Nietzsche en Weil 47

Show more Read less
Institution
Course

Content preview

Geschiedenis van de moderne
filosofie
Inleiding - De weg naar de moderniteit: filosofie in de Renaissance.....................................................5
Italiaanse renaissance en humanisme...............................................................................................5
Petrarca en de renaissance............................................................................................................5
Humanisme en de terugkeer naar de klassieke cultuur.................................................................5
Humanisme in de Nederlanden.....................................................................................................6
Reformatie en Contrareformatie.......................................................................................................7
De reformatie................................................................................................................................7
Luther en de geest van het protestantisme...................................................................................7
Calvijn en de ware christelijke kerk................................................................................................7
De Contrareformatie......................................................................................................................7
Scepticisme & geloof: Montaigne en Pascal......................................................................................8
De geest van het scepticisme.........................................................................................................8
Michel de Montaigne.....................................................................................................................9
Blaise Pascal...................................................................................................................................9
Mechanisering van het wereldbeeld.................................................................................................9
De mechanisering van het wereldbeeld.........................................................................................9
Copernicus tot Galilei...................................................................................................................10
Isaac Newton...............................................................................................................................10
Geloof en wetenschap.................................................................................................................11
Atomisme en de onttovering van de wereld................................................................................11
Van renaissance tot de nieuwe filosofie: Francis Bacon..................................................................11
Francis Bacon: Leven en werk......................................................................................................11
Wetenschappelijke vooruitgang en de methode van inductie.....................................................12
De ‘idola’ versus de wetenschap..................................................................................................12
H1 – Descartes: Van twijfel tot wondere wetenschap.........................................................................12
Leven en werk..................................................................................................................................12
De droom van de filosoof................................................................................................................13
Van twijfel tot zekerheid: de metafysica..........................................................................................13
Het zuiver onderzoek van de rede...............................................................................................13
Van radicale twijfel tot cogito......................................................................................................13
Het Cogito & het licht van de rede...............................................................................................13
Over God: dat Hij bestaat (2x a posteriori bewezen, 1 a priori uit de idee God).........................14


1

, Bestaan van de buitenwereld......................................................................................................15
De Natuur-machine en de lichaam-geest eenheid...........................................................................16
Van passies tot deugd..................................................................................................................17
Passies:....................................................................................................................................17
Van generositeit tot voorzienigheid: de ethiek van Descartes.....................................................17
De erfenis van Descartes.................................................................................................................18
H2 Spinoza: De weg van de ware filosofie...........................................................................................19
Leven en werk..................................................................................................................................19
God-Natuur en de ‘ware’ filosofie...................................................................................................19
De orde van de rede....................................................................................................................19
Methode als weg naar wijsheid...................................................................................................20
De Ethica..........................................................................................................................................20
Substantie: Deus sive Natura.......................................................................................................21
Menselijke natuur en ware kennis...............................................................................................22
Passies en vrijheid........................................................................................................................23
Wijsheid en intellectuele liefde tot God......................................................................................24
Religie en politiek bij Spinoza..........................................................................................................25
De erfenis van Spinoza.....................................................................................................................25
H3 – Leibniz: De logica van Gods harmonie.........................................................................................26
Leven en werk..................................................................................................................................26
De goddelijke harmonie...................................................................................................................26
De ‘best mogelijke van alle werelden’.............................................................................................26
De monadologie...............................................................................................................................27
Invloed van Leibniz..........................................................................................................................27
Filosofie en Verlichting 18de eeuw......................................................................................................27
Inleiding...........................................................................................................................................27
H4 – John Locke. Van ervaring tot kennis............................................................................................28
‘John Locke onderzoekt de legitimiteit van de kennis, maar vanuit een ander primaat dan
Descartes’. Leg dit uit.......................................................................................................................28
Locke onderscheidt 3 vormen van kennis. Welke zijn dit? Op welke wijze bewijst deze indeling dat
Locke toch schatplichtig blijft aan het rationalisme van de zeventiende eeuw?.............................28
H5 - David Hume. Een filosofie van de menselijke natuur...................................................................29
Leven en werk..................................................................................................................................29
Tussen naturalisme en scepticisme.................................................................................................29
Vormen van kennis......................................................................................................................30
Van ideeën tot natuurlijke overtuigingen........................................................................................31


2

, Indrukken en ideeën....................................................................................................................31
Kennis, verstand, verbeelding......................................................................................................31
Substantie-begrip en causaliteit..................................................................................................32
Van scepticisme tot Natural Beliefs.................................................................................................33
Bestaan van de buitenwereld......................................................................................................33
Scepticisme over het zelf & persoonsidentiteit...........................................................................34
Scepticisme over God..................................................................................................................34
Passies en moraal............................................................................................................................35
Besluit bij Hume...............................................................................................................................35
Invloed van zijn filosofie..............................................................................................................35
Geloof en fideïsme in Duitse Romantiek......................................................................................35
Moraalfilosofie.............................................................................................................................35
H6 – Immanuel Kant. Van rede tot hoogste goed................................................................................35
Leven en werk..................................................................................................................................35
Metafysica-kritiek als eerste filosofie..............................................................................................36
Verlichting en fundering van de rede...........................................................................................36
De ‘Copernicaanse omwenteling’................................................................................................36
Vier probleemdomeinen in Kants filosofie...................................................................................37
Het probleem van de natuurwetmatigheid..............................................................................37
Het probleem van de grondslag van de moraal.......................................................................37
Probleem van de verhouding tussen Vrijheid en natuurnoodzakelijkheid...............................38
Vraag naar de mogelijkheid van de metafysica........................................................................38
De kritiek van de zuivere rede.........................................................................................................38
De mogelijkheid van synthetische kennis a priori........................................................................38
De categorieën van het verstand.................................................................................................38
Het synthetisch vermogen en het transcendentaal idealisme.....................................................39
De speculatieve metafysica..........................................................................................................40
Ethiek: van vrijheid tot het Hoogste Goed.......................................................................................42
Praktische rede en categorische imperatief.................................................................................42
Plicht en vrijheid..........................................................................................................................44
Enkele kritische kanttekeningen..................................................................................................45
Kant over politiek en religie.............................................................................................................46
Politiek.........................................................................................................................................46
Religie en moraal.........................................................................................................................46
Besluit..............................................................................................................................................46
H7 - Hegel. De list van de geest...........................................................................................................46

3

, Leven en werk..................................................................................................................................46
De filosoof en het absolute weten...................................................................................................46
Berlijn 1818..................................................................................................................................46
De gesplitste geest en het absolute weten..................................................................................46
De dialectiek: van methode tot Zijnsprincipe..............................................................................46
H8 – Whitehead. Procesfilosofie..........................................................................................................46
Beknopte biografie..........................................................................................................................46
Waarom Whitehead? Actuele relevantie.........................................................................................46
Whiteheads boeddhistische basisintuïties.......................................................................................46
Whiteheads afwijzing van substantie-filosofieën en zijn opvatting over de ziel..............................46
Het mechanische wereldbeeld........................................................................................................46
Whiteheads afwijzing van het mechanische wereldbeeld...........................................................46
Whiteheads wiskundige inspiratie...................................................................................................46
Whiteheads natuurkundige inspiratie.............................................................................................46
Whiteheads biologische inspiratie...................................................................................................46
Whiteheads organische wereldbeeld..............................................................................................46
Nawoord..........................................................................................................................................46
H10/11 - Nietzsche en Weil.................................................................................................................46




4

Written for

Institution
Study
Course

Document information

Uploaded on
March 15, 2026
Number of pages
46
Written in
2022/2023
Type
SUMMARY

Subjects

€29,89
Get access to the full document:

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Get to know the seller
Seller avatar
mirteboutos

Get to know the seller

Seller avatar
mirteboutos Universiteit Antwerpen
Follow You need to be logged in order to follow users or courses
Sold
1
Member since
2 months
Number of followers
0
Documents
19
Last sold
2 months ago

0,0

0 reviews

5
0
4
0
3
0
2
0
1
0

Recently viewed by you

Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Frequently asked questions