WEEK 1
HOORCOLLEGE
onderwerpen die onder andere vallen onder bestuursrecht
→ migratie, woningtekorten, aanleggen wegen, toeslagenaffaire
Welke verschillende functies heeft het bestuursrecht?
instrumenteel, legitimerend en waarborgende functie
→ legitimerend = bevoegdheden geven om beleid uit te kunnen voeren
→ waarborgen = burger wordt beschermd door handelen van de overheid
→ instrumenteel = bestuursrecht is een instrument van overheidsbeleid
wat is het verschil tussen een a- en b-orgaan?
→ a-orgaan: orgaan van een rechtspersoon, die krachtens publiekrecht is ingesteld (bijv.
ministers/regering/college B&W/burgemeester)
→ b-orgaan: ander college of persoon met enig openbaar gezag
kenmerken b-orgaan
→ privaatrechtelijke rechtspersoon/natuurlijke personen
→ openbaar gezag (de bevoegdheid om publiekrechtelijke rechtshandelingen te
verrichten/eenzijdig andermans rechtspositie te kunnen wijzigen)
wat zijn de twee manieren waarop b-organen hun openbaar gezag kunnen verkrijgen?
1. wettelijk voorschrift (wettelijke basis)
→ let op! bijv. via AFM/APK/leerplichtwet
2. buitenwettelijk (HR stichting silicose)
als aan bepaalde eisen wordt voldaan kan iets alsnog een (b) bestuursorgaan zijn,
buitenwettelijk - stappenplan (arrest stichting silicose)
stap 1) het moet gaan om uitkeringen of andere op geld waardeerbare rechten
stap 2) de overheid bepaalt de criteria volgens welke de op geld waardeerbare rechten
worden verdeeld in beslissende mate
stap 3) overheid verschaft het geld waarmee de rechtspersoon de op geld waardeerbare
rechten in overwegende mate (in beginsel voor ten minste ⅔)
In hoeverre moeten a en b organen zich houden aan bestuursrechtelijke normen?
a-organen = in beginsel altijd (ook bij privaatrechtelijk handelen)
b-organen = alleen aan bestuursrechtelijke normen houden voor zover zij handelen als
bestuursorgaan
,waarom is het belanghebbende begrip belangrijk en wanneer ben je belanghebbende?
→ belangrijk omdat: alleen belanghebbende kunnen procederen bij de bestuursrechter
→ wanneer: 1:2 lid 1 awb
uitgebreid stappenplan, wanneer ben je belanghebbende?
stap 1) objectief bepaalbaar (je belang moet objectief vast te stellen zijn)
stap 2) persoonlijk (je moet je kunnen onderscheiden van willekeurige andere)
stap 3) eigen (je moet voor jezelf opkomen, niet voor die van een ander)
stap 4) rechtstreeks (geen tussenschakels)
stap 5) actueel (geen sprake van onzekere toekomstige gebeurtenissen of heel lang geleden
zijn)
let op! is cumulatief (er moet aan alle vereisten voldaan zijn)
kunnen rechtspersonen ook belanghebbende zijn?
→ 1:2 lid 3 awb
→ ja mits zij ook aan de opera-criteria voldoen (eigen belang - stap 3, is hierbij
algemeen/collectief belang)
vereisten statutair belanghebbenden (1:2 lid 3 awb)
stap 1) rechtspersoonlijkheid
stap 2) algemene of collectieve belangen behartigen
stap 3) op basis van een kenbare/specifieke doelstelling
let op! kenbaar = doelstelling moet blijken uit de statuten of andere stukken
let op! specifiek = met moet niet te algemeen zijn
stap 4) behartiging moet (mede) blijken uit feitelijke werkzaamheden (let op! dit geldt niet bij
collectieve belangenbehartigers)
let op! geldt dus alleen bij algemene belangenbehartigers (niet bij specifieke/collectieve)
stap 5) er moet een relatie zijn tussen belang dat men behartigt en doelstelling van de
rechtspersoon
let op! finaliteitsvereiste = je moet je houden aan je doelstelling
stap 6) opera-criteria
let op! de vereisten zijn cumulatief (er moet allemaal aan voldaan zijn)
zijn stichtingen/verenigingen met volledige en beperkte rechtsbevoegdheid als
rechtspersoon in de zin van 1:2 lid 3 awb aan te merken?
stichtingen en verenigingen met volledige rechtsbevoegdheid, altijd een rechtspersoon
verenigingen met beperkte rechtsbevoegdheid, een rechtspersoon als:
a. er organisatiestructuur is en er leden zijn
,b. als eenheid deelnemen aan het rechtsverkeer
is een politieke partij te kwalificeren als rechtspersoon?
→ nee want zij gaan voor het algemeen belang (dat is niet specifiek genoeg, dus stap 3 is
niet aan voldaan)
WERKGROEP
Wat bedoelen wij met het optimaliseringsgebod?
→ dat er een oplossing gezocht moet worden die aan alle drie de functies van het
bestuursrecht zoveel mogelijk recht doet (instrumenteel, legitimerend, waarborgen)
→ middenweg tussen de drie functies (een manier/punt bereiken waarbij alledrie zoveel als
mogelijk gehoord worden)
stappenplan - of een orgaan aan te merken is als een bestuursorgaan? (b-orgaan)
let op! alleen een bestuursorgaan kan een besluit nemen (en moet zich houden aan de
normen van de awb)
stap 1) a-orgaan of b-orgaan? (1:1 lid 1 sub a en b awb)
stap 2) extra vereisten om vast te kunnen stellen of wij te maken hebben met een b-orgaan
a. privaatrechtelijk of natuurlijk persoon
b. openbaar gezag op grond van de wet of buiten de wet om
stap 3) extra vereisten wanneer gezag buiten de wet om blijkt (arrest stichting silicose)
let op! arrest stichting silicose gebruik je om te kijken of het orgaan als buitenwettelijk
B-orgaan met openbaar gezag kan worden aangemerkt (dus niet wanneer het al op grond
van de wet blijkt)
a. het gaat om een uitkering of andere op geld waardeerbare rechten
b. overheid bepaalt criteria/ heeft invloed op de inhoudsvereisten
c. overheid verschaft het geld voor minimaal ⅔ deel
wat betekent het voor besluiten kunnen nemen als een bepaalde rechtspersoon niet als
bestuursorgaan wordt aangemerkt?
→ de rechtspersoon kan dan geen publiekrechtelijke rechtshandelingen (besluiten) nemen,
1:3 lid 1 awb
, → de rechtspersoon kan niet onderworpen worden aan de regels die gelden binnen het
bestuursrecht en de functies die het bestuursrecht biedt tegenover een derde kunnen ook
niet worden ingeroepen (een derde heeft nu immers niet te maken met een bestuursorgaan)
→ awb is niet van toepassing, waardoor de beginselen van behoorlijk bestuur ook niet
gelden
welk artikel kijk je/welke stappen pas je toe als je te maken hebt met een stichting die wil
klagen en voor haar eigen belang opkomt?
→ als een stichting (of andere rechtspersoon) voor haar eigen belang opkomt, dan kijk je
naar 1:2 lid 1 awb (OPERA-criteria)
→ let op! als het ging om een collectief belang waar zij voor opkwamen, dan lid 3 gebruiken
wanneer 1:2 lid 1 en lid 3 bij rechtspersonen?
lid 1 = wanneer je voor je eigen belang opkomt
lid 3 = wanneer je opkomt voor een algemeen (collectief) belang
stappenplan - bij een collectief belang behartigen, wel of geen belanghebbende?
stap 1) vereisten 1:2 lid 3 awb (indien aan alles voldaan: dan sprake van een collectief
belang)
a. rechtspersoonlijkheid
b. specifieke doelstelling die kenbaar is
c. behartigen van algemeen/collectief belang (moet blijken uit feitelijke
werkzaamheden)
d. relatie tussen behartigde belang en doelstelling van de rechtspersoon
stap 2) vereisten 1:2 lid 1 awb (indien aan alles is voldaan: sprake van een
belanghebbende)
a. objectief bepaalbaar
b. persoonlijk
c. eigen belang (algemeen of collectief)
d. rechtstreeks
e. actueel
HOORCOLLEGE
onderwerpen die onder andere vallen onder bestuursrecht
→ migratie, woningtekorten, aanleggen wegen, toeslagenaffaire
Welke verschillende functies heeft het bestuursrecht?
instrumenteel, legitimerend en waarborgende functie
→ legitimerend = bevoegdheden geven om beleid uit te kunnen voeren
→ waarborgen = burger wordt beschermd door handelen van de overheid
→ instrumenteel = bestuursrecht is een instrument van overheidsbeleid
wat is het verschil tussen een a- en b-orgaan?
→ a-orgaan: orgaan van een rechtspersoon, die krachtens publiekrecht is ingesteld (bijv.
ministers/regering/college B&W/burgemeester)
→ b-orgaan: ander college of persoon met enig openbaar gezag
kenmerken b-orgaan
→ privaatrechtelijke rechtspersoon/natuurlijke personen
→ openbaar gezag (de bevoegdheid om publiekrechtelijke rechtshandelingen te
verrichten/eenzijdig andermans rechtspositie te kunnen wijzigen)
wat zijn de twee manieren waarop b-organen hun openbaar gezag kunnen verkrijgen?
1. wettelijk voorschrift (wettelijke basis)
→ let op! bijv. via AFM/APK/leerplichtwet
2. buitenwettelijk (HR stichting silicose)
als aan bepaalde eisen wordt voldaan kan iets alsnog een (b) bestuursorgaan zijn,
buitenwettelijk - stappenplan (arrest stichting silicose)
stap 1) het moet gaan om uitkeringen of andere op geld waardeerbare rechten
stap 2) de overheid bepaalt de criteria volgens welke de op geld waardeerbare rechten
worden verdeeld in beslissende mate
stap 3) overheid verschaft het geld waarmee de rechtspersoon de op geld waardeerbare
rechten in overwegende mate (in beginsel voor ten minste ⅔)
In hoeverre moeten a en b organen zich houden aan bestuursrechtelijke normen?
a-organen = in beginsel altijd (ook bij privaatrechtelijk handelen)
b-organen = alleen aan bestuursrechtelijke normen houden voor zover zij handelen als
bestuursorgaan
,waarom is het belanghebbende begrip belangrijk en wanneer ben je belanghebbende?
→ belangrijk omdat: alleen belanghebbende kunnen procederen bij de bestuursrechter
→ wanneer: 1:2 lid 1 awb
uitgebreid stappenplan, wanneer ben je belanghebbende?
stap 1) objectief bepaalbaar (je belang moet objectief vast te stellen zijn)
stap 2) persoonlijk (je moet je kunnen onderscheiden van willekeurige andere)
stap 3) eigen (je moet voor jezelf opkomen, niet voor die van een ander)
stap 4) rechtstreeks (geen tussenschakels)
stap 5) actueel (geen sprake van onzekere toekomstige gebeurtenissen of heel lang geleden
zijn)
let op! is cumulatief (er moet aan alle vereisten voldaan zijn)
kunnen rechtspersonen ook belanghebbende zijn?
→ 1:2 lid 3 awb
→ ja mits zij ook aan de opera-criteria voldoen (eigen belang - stap 3, is hierbij
algemeen/collectief belang)
vereisten statutair belanghebbenden (1:2 lid 3 awb)
stap 1) rechtspersoonlijkheid
stap 2) algemene of collectieve belangen behartigen
stap 3) op basis van een kenbare/specifieke doelstelling
let op! kenbaar = doelstelling moet blijken uit de statuten of andere stukken
let op! specifiek = met moet niet te algemeen zijn
stap 4) behartiging moet (mede) blijken uit feitelijke werkzaamheden (let op! dit geldt niet bij
collectieve belangenbehartigers)
let op! geldt dus alleen bij algemene belangenbehartigers (niet bij specifieke/collectieve)
stap 5) er moet een relatie zijn tussen belang dat men behartigt en doelstelling van de
rechtspersoon
let op! finaliteitsvereiste = je moet je houden aan je doelstelling
stap 6) opera-criteria
let op! de vereisten zijn cumulatief (er moet allemaal aan voldaan zijn)
zijn stichtingen/verenigingen met volledige en beperkte rechtsbevoegdheid als
rechtspersoon in de zin van 1:2 lid 3 awb aan te merken?
stichtingen en verenigingen met volledige rechtsbevoegdheid, altijd een rechtspersoon
verenigingen met beperkte rechtsbevoegdheid, een rechtspersoon als:
a. er organisatiestructuur is en er leden zijn
,b. als eenheid deelnemen aan het rechtsverkeer
is een politieke partij te kwalificeren als rechtspersoon?
→ nee want zij gaan voor het algemeen belang (dat is niet specifiek genoeg, dus stap 3 is
niet aan voldaan)
WERKGROEP
Wat bedoelen wij met het optimaliseringsgebod?
→ dat er een oplossing gezocht moet worden die aan alle drie de functies van het
bestuursrecht zoveel mogelijk recht doet (instrumenteel, legitimerend, waarborgen)
→ middenweg tussen de drie functies (een manier/punt bereiken waarbij alledrie zoveel als
mogelijk gehoord worden)
stappenplan - of een orgaan aan te merken is als een bestuursorgaan? (b-orgaan)
let op! alleen een bestuursorgaan kan een besluit nemen (en moet zich houden aan de
normen van de awb)
stap 1) a-orgaan of b-orgaan? (1:1 lid 1 sub a en b awb)
stap 2) extra vereisten om vast te kunnen stellen of wij te maken hebben met een b-orgaan
a. privaatrechtelijk of natuurlijk persoon
b. openbaar gezag op grond van de wet of buiten de wet om
stap 3) extra vereisten wanneer gezag buiten de wet om blijkt (arrest stichting silicose)
let op! arrest stichting silicose gebruik je om te kijken of het orgaan als buitenwettelijk
B-orgaan met openbaar gezag kan worden aangemerkt (dus niet wanneer het al op grond
van de wet blijkt)
a. het gaat om een uitkering of andere op geld waardeerbare rechten
b. overheid bepaalt criteria/ heeft invloed op de inhoudsvereisten
c. overheid verschaft het geld voor minimaal ⅔ deel
wat betekent het voor besluiten kunnen nemen als een bepaalde rechtspersoon niet als
bestuursorgaan wordt aangemerkt?
→ de rechtspersoon kan dan geen publiekrechtelijke rechtshandelingen (besluiten) nemen,
1:3 lid 1 awb
, → de rechtspersoon kan niet onderworpen worden aan de regels die gelden binnen het
bestuursrecht en de functies die het bestuursrecht biedt tegenover een derde kunnen ook
niet worden ingeroepen (een derde heeft nu immers niet te maken met een bestuursorgaan)
→ awb is niet van toepassing, waardoor de beginselen van behoorlijk bestuur ook niet
gelden
welk artikel kijk je/welke stappen pas je toe als je te maken hebt met een stichting die wil
klagen en voor haar eigen belang opkomt?
→ als een stichting (of andere rechtspersoon) voor haar eigen belang opkomt, dan kijk je
naar 1:2 lid 1 awb (OPERA-criteria)
→ let op! als het ging om een collectief belang waar zij voor opkwamen, dan lid 3 gebruiken
wanneer 1:2 lid 1 en lid 3 bij rechtspersonen?
lid 1 = wanneer je voor je eigen belang opkomt
lid 3 = wanneer je opkomt voor een algemeen (collectief) belang
stappenplan - bij een collectief belang behartigen, wel of geen belanghebbende?
stap 1) vereisten 1:2 lid 3 awb (indien aan alles voldaan: dan sprake van een collectief
belang)
a. rechtspersoonlijkheid
b. specifieke doelstelling die kenbaar is
c. behartigen van algemeen/collectief belang (moet blijken uit feitelijke
werkzaamheden)
d. relatie tussen behartigde belang en doelstelling van de rechtspersoon
stap 2) vereisten 1:2 lid 1 awb (indien aan alles is voldaan: sprake van een
belanghebbende)
a. objectief bepaalbaar
b. persoonlijk
c. eigen belang (algemeen of collectief)
d. rechtstreeks
e. actueel
