FINANCIEEL RECHT
DEEL I. PRIVAAT BANKRECHT - REKENINGEN EN BETALINGEN ................................... 7
1. GELDREKENINGEN ........................................................................................... 7
1.1. SOORTEN GELDREKENINGEN ..................................................................... 7
1.1.1. ZICHT- OF BETAALREKENING................................................................. 7
1.1.2. SPAARREKENING EN GEREGLEMENTEERDE SPAARREKENING ................ 8
BIJZONDERE REGELEN VOOR GEREGLEMENTEERDE SPAARREKENINGEN .... 9
1.1.3. TERMIJNREKENING ............................................................................. 11
1.1.4. REKENINGEN MET ELEKTRONISCH GELD ............................................. 12
1.1.5. REKENINGEN MET CRYPTOMUNTEN .................................................... 12
1.2. RECHT OP REKENING ................................................................................ 12
1.2.1. BASIS-BANKDIENST CONSUMENTEN ................................................... 13
1.2.2. BASIS-BANKDIENST ONDERNEMINGEN ............................................... 14
1.3. REKENINGOVEREENKOMST ...................................................................... 15
1.3.1. JURIDISCHE KWALIFICATIE .................................................................. 15
1.3.2. BANKREGLEMENT ............................................................................... 15
1.4. INTERESTEN ............................................................................................. 16
1.4.1. DEBITERING/ CREDITERING ................................................................ 16
1.4.2. CREDIT EN DEBETRENTE ..................................................................... 16
1.4.3. RENTE KAPITALISATIE .......................................................................... 16
1.4.4. EENZIJDIGE WIJZIGING RENTEVOET ..................................................... 17
1.5. VALUTADATUM ......................................................................................... 17
1.6. BIJZONDERE BANKREKENINGEN ............................................................... 18
BIJZONDERE SOORTEN DEPOSITOREKENINGEN ....................................... 18
1.7. BIJZONDERE CLAUSULES .......................................................................... 19
1.7.1. UNICITEIT VAN REKENING ................................................................... 19
1.7.2. COMPENSATIEBEDINGEN ................................................................... 19
1.8. BEËINDIGING REKENINGOVEREENKOMST ................................................. 20
2. BETALINGSDIENSTEN ..................................................................................... 21
2.1. BETALINGSTRANSACTIES .......................................................................... 21
2.1.1. OVERSCHRIJVING ............................................................................... 21
1
, 2.1.2. DOMICILIËRING .................................................................................. 21
2.2. KAARTBETALINGEN ................................................................................... 22
2.2.1. DEBETKAART ...................................................................................... 22
2.2.2. KREDIETKAART.................................................................................... 22
2.2.3. ELEKTRONISCH GELD VERRICHTINGEN ............................................... 23
2.2.4. VIRTUELE GELD VERRICHTINGEN ........................................................ 23
2.3. ALTERNATIEVE DIENSTEN .......................................................................... 23
2.3.1. BETALINGSINITIATIEDIENSTEN ............................................................ 23
2.3.2. REKENINGINFORMATIEDIENSTEN........................................................ 24
2.4. GIRALE BETALING (ELEKTRONISCHE BETALING) ......................................... 24
2.4.1. BEVRIJDEND KARAKTER ...................................................................... 24
2.5. TOEPASSINGSGEBIED REGELEN BETALINGSDIENSTEN (ART VII.2-3 WER) .... 26
2.5.1. TOEPASSINGSGEBIED RATIONE PERSONAE ......................................... 26
2.5.2. TOEPASSINGSGEBIED RATIONE MATERIAE ........................................... 27
2.5.3. TOEPASSINGSGEBIED RATIONE LOCI .................................................. 27
2.6. UITVOERINGSTERMIJN .............................................................................. 28
2.7. FOUTIEVE UITVOERING ............................................................................. 29
2.8. NIET-TOEGESTANE BETALINGSTRANSACTIES (ART VII.32 EV WER) ............... 31
2.8.1. DEFINITIEVE AANSPRAKELIJKHEIDSVERDELING (ART VII.43 EN VII.44 WER)
................................................................................................................... 33
ARTIKEL 43 WER: AANSPRAKELIJKHEID BETALINGSDIENSTAANBIEDER ...... 33
ARTIKEL 44 WER: AANSPRAKELIJKHEIDSVERDELING ................................. 33
PHISHING................................................................................................ 36
REGEERAKKOORD 2025: BETAALFRAUDE ................................................. 36
2.9. VOORSTEL VERORDENING BETALINGSDIENSTEN: BETAALFRAUDE ............. 37
2.10. RECHT OP TERUGBETALING .................................................................... 37
DEEL I. PRIVAAT BANKRECHT - KREDIETEN.............................................................. 39
1. ALGEMEEN: KREDIETEN .................................................................................. 39
1.1. LENING OP INTEREST ................................................................................ 40
1.2. KREDIETOPENING ..................................................................................... 40
1.3. SLUITEN KREDIETOVEREENKOMST: PRECONTRACTUELE INFORMATIE- EN
ADVIESVERPLICHTING .................................................................................... 41
2
, 1.3.1. INFORMATIE-INWINNINGSPLICHT (ART 5 KMO) .................................... 42
1.3.2. INFORMATIEPLICHT (ART 7 KMO) ......................................................... 43
1.3.3. ZOEKEN NAAR HET BEST AANGEPASTE KREDIET (ART 6) ........................ 43
1.4. VERVROEGDE TERUGBETALING KREDIET ................................................... 44
1.4.1. GEMEENRECHTELIJKE REGELING ........................................................ 44
1.4.2. KMO-FINANCIERINGSWET .................................................................. 45
1.4.3. BIJZONDERE REGELEN CONSUMENTENKREDIET .................................. 46
1.4.4. BIJZONDERE REGELEN HYPOTHECAIR KREDIET ................................... 47
2. COMMERCIËLE KREDIETEN ............................................................................. 47
2.1. TER BESCHIKKING STELLEN VAN FONDSEN ............................................... 47
2.1.1. KASKREDIET ....................................................................................... 47
2.1.2. STRAIGHT LOAN.................................................................................. 47
2.1.3. DISCONTOKREDIET ............................................................................. 47
GEBRUIK VAN WISSELBRIEF ..................................................................... 48
CEDENTENDISCONTO ............................................................................. 49
LEVERANCIERSDISCONTO ....................................................................... 50
2.1.4. INVESTERINGSKREDIET ....................................................................... 51
2.1.5. FACTORING ........................................................................................ 51
FACTORING (WITHOUT RECOURSE).......................................................... 51
FACTORING WITH RECOURSE .................................................................. 52
WITH OR WITHOUT RECOURSE? ............................................................... 52
2.1.6. LEASING ............................................................................................. 52
2.2. TER BESCHIKKING STELLEN VAN KREDIETWAARDIGHEID ........................... 53
2.2.1. DOCUMENTAIR KREDIET ..................................................................... 53
KOOPOVEREENKOMST ............................................................................ 53
VERHOUDING KOPER – BANK (KREDIETOPENENDE BANK) ......................... 54
VERHOUDING BANK - VERKOPER ............................................................. 55
TUSSENKOMST TWEEDE BANK UIT LAND VAN DE VERKOPER ..................... 56
2.2.2. AUTONOME BANKGARANTIES ............................................................. 57
3. CONSUMENTEN EN HYPOTHECAIR KREDIET .................................................... 58
3.1. ALGEMEEN ............................................................................................... 58
3
, 3.1.1. BIJZONDERE REGELEN VOOR CONSUMENTEN- EN HYPOTHECAIRE
KREDIETEN IN BOEK VII WER ......................................................................... 58
3.2. TOEPASSINGSGEBIED ............................................................................... 59
3.2.1. PERSONEEL TOEPASSINGSGEBIED ...................................................... 59
CONSUMENT ........................................................................................... 59
KREDIETGEVER ........................................................................................ 59
KREDIETBEMIDDELAAR ............................................................................ 60
NIEUW .................................................................................................... 60
3.2.2. MATERIEEL TOEPASSINGSGEBIED ....................................................... 61
KREDIETOVEREENKOMST ......................................................................... 61
HYPOTHECAIR KREDIET ........................................................................... 61
3.2.3. UITGESLOTEN KREDIETOVEREENKOMSTEN ......................................... 66
VOLLEDIG UITGESLOTEN KREDIETOVEREENKOMSTEN (ART 3 PARAGRAAF 2)
............................................................................................................... 66
GEDEELTELIJK UITGESLOTEN KREDIETOVEREENKOMSTEN (ART 3
PARAGRAAF 3) ......................................................................................... 68
3.3. KREDIETPROMOTIE ................................................................................... 68
3.3.1. VERPLICHTE VERMELDINGEN.............................................................. 68
3.3.2. VERBODEN PUBLICITEIT: CONSUMENTEN- EN HYPOTHECAIR KREDIET . 69
3.3.3. LEUREN VOOR KREDIETOVEREENKOMSTEN: VERBOD BEPERKT
CONSUMENTENKREDIET! ............................................................................. 70
3.3.4. SANCTIONERING ................................................................................ 71
CIVIELRECHTELIJKE SANCTIONERING ...................................................... 71
ADMINISTRATIEVE HANDHAVING ............................................................. 72
3.4. PRECONTRACTUELE VERPLICHTINGEN ..................................................... 72
3.4.1. INFORMATIE INWINNING..................................................................... 73
3.4.2. INFORMATIE VERSTREKKING ............................................................... 74
3.4.3. TOELICHTINGSPLICHT ........................................................................ 76
3.4.4. ADVIESPLICHT ....................................................................................... 76
3.4.5. ONTHOUDINGSVERPLICHTING ........................................................... 77
3.4.6. SANCTIONERING EN MISKENNING PRECONTRACTUELE
VERPLICHTINGEN ........................................................................................ 79
3.5. SLUITEN KREDIETOVEREENKOMST ............................................................ 79
4
, 3.5.1. SANCTIONERING ................................................................................ 80
3.6. HERROEPINGSRECHT ............................................................................... 80
3.7. GEZAMENLIJK AANBOD ............................................................................. 81
3.8. JAARLIJKS KOSTENPERCENTAGE EN TERUGBETALINGSTERMIJN ................. 83
3.9. WIJZIGING KREDIETOVEREENKOMST/ RENTEVOET ..................................... 83
3.10. WANPRESTATIE CONSUMENT.................................................................. 85
4. VOORBEELD CASUS........................................................................................ 85
DEEL II. PUBLIEK FINANCIEEL RECHT - STATUUT EN TOEZICHT FINANCIËLE
INSTELLINGEN ...................................................................................................... 88
1. ALGEMEEN ..................................................................................................... 88
1.1. PRIVAAT VS PUBLIEK FINANCIEEL RECHT ................................................... 88
1.2. TRADITIONEEL: 3 ZUILEN IN HET FINANCIËLE BESTEL ................................. 88
1.2.1. BANCAIRE ACTOREN........................................................................... 88
1.2.2. KAPITAALMARKTACTOREN .................................................................. 89
1.2.3. VERZEKERINGSACTOREN .................................................................... 89
1.3. STATUUT EN TOEZICHT.............................................................................. 89
2. BANKREGULERING – ACHTERGROND EN EVOLUTIE ......................................... 89
2.1. ACTIVITEIT VAN BANKEN (‘KREDIETINSTELLINGEN’) .................................... 89
2.1.1. KERNACTIVITEIT .................................................................................. 89
2.1.2. ANDERE ACTIVITEITEN ........................................................................ 89
2.2. ECONOMISCHE FUNCTIE VAN KREDIETINSTELLINGEN ............................... 90
2.2.1. INTERMEDIATIEFUNCTIE ..................................................................... 90
2.2.2. TRANSFORMATIEFUNCTIE ................................................................... 90
2.3. BESTAANSREDENEN VOOR REGULERING VAN KREDIETINSTELLINGEN ....... 91
2.4. PRUDENTIËLE REGULERING ...................................................................... 92
2.4.1. ONTSTAAN PRUDENTIËLE REGULERING .............................................. 92
2.4.2. EVOLUTIE VAN PRUDENTIËLE REGULERING ......................................... 92
DESINTERMEDIATIE ................................................................................. 92
DESPECIALISERING ................................................................................. 93
INTERNATIONALISERING .......................................................................... 93
3. REGULERING VAN KREDIETINSTELLINGEN ....................................................... 94
3.1. STATUUT EN TOEZICHT VAN KREDIETINSTELLINGEN .................................. 94
5
,3.1.1. VERGUNNINGSPLICHT ........................................................................ 94
BUITENLANDSE KREDIETINGSTELLINGEN ................................................. 95
ONWETTIGE BEROEPSUITOEFENING ........................................................ 96
3.1.2. KWALITATIEVE PRUDENTIËLE NORMEN ................................................ 96
VENNOOTSCHAP ..................................................................................... 97
GESCHIKTHEID VAN DE AANDEELHOUDERS ............................................. 97
GESCHIKTHEID VAN HET BESTUUR ........................................................... 98
REGELEN VAN INTERNE ORGANISATIE ...................................................... 99
BESTUURSSTRUCTUUR ............................................................................ 99
ANDERE WERKINGSREGELEN ................................................................ 100
REGELEN INZAKE REMUNERATIE ............................................................ 101
6
, DEEL I. PRIVAAT BANKRECHT -
REKENINGEN EN BETALINGEN
1. GELDREKENINGEN
Relatie tussen kredietinstelling en cliënt: geldverrichtingen vinden doorgaans plaats via
rekening (beperkte mogelijkheid tot OTC-transacties)
Geldrekeningen:
- Zicht- of betaalrekening
- (Gereglementeerde) Spaarrekening
- Termijnrekening
->Belang van het onderscheid: functie + toepasselijke regelgeving + fiscale behandeling
Rechtsverhouding tussen kredietinstelling en cliënt: Rekeningovereenkomst
Geldrekening: credit saldo (+) betekent dat u een vordering hebt tav financiële instelling
ten belope van dat bedrag <-> debet saldo (-) betekent dat de financiële instelling een
vordering op u heeft
Obligatoire verhouding: u bent geen eigenaar van de gelden op uw rekening, u hebt
slechts een vordering (betekent dat bv bij faillissement financiële instelling je niet
mogelijkheid hebt om gelden te revindiceren)
- Oplossing: depositobeschermingsregel (ten belope van 100000 EUR wordt elke
rekeninghouder beschermt) ratio: vertrouwen vergroten in financiële instellingen
Geldrekeningen moeten worden onderscheiden van effecten-rekeningen: rekeningen
waarop financiële instrumenten (aandelen, obligaties, deelnemingen in
beleggingsfondsen) geboekt zijn
- Bijzondere wetgeving: als rekeninghouder is men mede eigenaar van de effecten,
betekent dat er wel een zakenrechtelijke verhouding ontstaat, in geval van
faillissement entiteit kan men overgaan tot revindicatie van die effecten
1.1. SOORTEN GELDREKENINGEN
1.1.1. ZICHT- OF BETAALREKENING
Contract van onbepaalde duur
Tegoeden opvraagbaar op zicht
Mogelijkheid tot verrichten van betalingstransacties
- gevolg: toepassing regelen inzake betalingsdiensten uit boek VII WER (art. VII.4
ev WER) (infra)
7
, - Vb. Informatiedocument betreffende de vergoedingen (art. VII.4/1 WER): doc dat
door de kredietinstelling op duurzame drager aan cons moet worden verstrekt
vooraleer die een betaalrekening gaat gaan openen (precontractuele
informatie-verplichting)
o Ratio: zorgen dat cons met kennis van zaken kan beslissen, infodoc
moet duidelijk maken welke kosten de cons zal worden aangerekend voor
beheer van de rekening en betalingstransacties
o Info doc is gestandaardiseerd: men moet gebruik maken van bepaalde
logo’s, bepaalde termen, bepaald stramien… = gestandaardiseerde
precontractuele info verplichting
▪ Ratio: eenvoudig maken voor cons om de tarieven door versch
financiële instellingen met elkaar te vergelijken -> bevordering
concurrentie + consumenten bescherming
▪ FSMA heeft vergelijkingswebsite ontwikkelt: kijken op website
welke kosten voor welke financ instelling voor welke type rekening
wordt aangerekend
Al dan niet mogelijkheid tot het opnemen van krediet = mogelijkheid om onder nul te
gaan (indien krediet: impact -> bepalingen Boek VII WER inzake consumentenkrediet
van toepassing
- Bijzondere bescherming consument, bv vanuit de bekommernis om overmatige
schuldenlast te vermijden; ervoor zorgen dat er geen krediet wordt verstrekt aan
mensen die niet meer kredietwaardig zijn
BOEK VII WER = omzetting richtlijn betalingsdiensten + omzetting richtlijn
betaalrekeningen
!Regelen van financieel recht wijzigen regelmatig: belangrijke wijziging op komst! Er
komt een verordening betalingsdiensten die de regelen die in de richtlijn
betalingsdiensten vervat liggen gaat opheffen en gaat moderniseren (eens er een
verordening zal zijn gaan we de regels van boek VII WER kunnen schrappen (Vo is
rechtstreeks toepasselijk)
- Basisprincipes blijven grotendeels dezelfde
1.1.2. SPAARREKENING EN GEREGLEMENTEERDE SPAARREKENING
Contract van onbepaalde duur
Tegoeden (kredietsaldo) opvraagbaar op zicht (desgevallend contractueel
gemodaliseerd)
Nooit debetpositie / kredietverlening -> kan niet onder nul gaan (en dus ook geen
toepassing van regelen consumentenkrediet)
8
DEEL I. PRIVAAT BANKRECHT - REKENINGEN EN BETALINGEN ................................... 7
1. GELDREKENINGEN ........................................................................................... 7
1.1. SOORTEN GELDREKENINGEN ..................................................................... 7
1.1.1. ZICHT- OF BETAALREKENING................................................................. 7
1.1.2. SPAARREKENING EN GEREGLEMENTEERDE SPAARREKENING ................ 8
BIJZONDERE REGELEN VOOR GEREGLEMENTEERDE SPAARREKENINGEN .... 9
1.1.3. TERMIJNREKENING ............................................................................. 11
1.1.4. REKENINGEN MET ELEKTRONISCH GELD ............................................. 12
1.1.5. REKENINGEN MET CRYPTOMUNTEN .................................................... 12
1.2. RECHT OP REKENING ................................................................................ 12
1.2.1. BASIS-BANKDIENST CONSUMENTEN ................................................... 13
1.2.2. BASIS-BANKDIENST ONDERNEMINGEN ............................................... 14
1.3. REKENINGOVEREENKOMST ...................................................................... 15
1.3.1. JURIDISCHE KWALIFICATIE .................................................................. 15
1.3.2. BANKREGLEMENT ............................................................................... 15
1.4. INTERESTEN ............................................................................................. 16
1.4.1. DEBITERING/ CREDITERING ................................................................ 16
1.4.2. CREDIT EN DEBETRENTE ..................................................................... 16
1.4.3. RENTE KAPITALISATIE .......................................................................... 16
1.4.4. EENZIJDIGE WIJZIGING RENTEVOET ..................................................... 17
1.5. VALUTADATUM ......................................................................................... 17
1.6. BIJZONDERE BANKREKENINGEN ............................................................... 18
BIJZONDERE SOORTEN DEPOSITOREKENINGEN ....................................... 18
1.7. BIJZONDERE CLAUSULES .......................................................................... 19
1.7.1. UNICITEIT VAN REKENING ................................................................... 19
1.7.2. COMPENSATIEBEDINGEN ................................................................... 19
1.8. BEËINDIGING REKENINGOVEREENKOMST ................................................. 20
2. BETALINGSDIENSTEN ..................................................................................... 21
2.1. BETALINGSTRANSACTIES .......................................................................... 21
2.1.1. OVERSCHRIJVING ............................................................................... 21
1
, 2.1.2. DOMICILIËRING .................................................................................. 21
2.2. KAARTBETALINGEN ................................................................................... 22
2.2.1. DEBETKAART ...................................................................................... 22
2.2.2. KREDIETKAART.................................................................................... 22
2.2.3. ELEKTRONISCH GELD VERRICHTINGEN ............................................... 23
2.2.4. VIRTUELE GELD VERRICHTINGEN ........................................................ 23
2.3. ALTERNATIEVE DIENSTEN .......................................................................... 23
2.3.1. BETALINGSINITIATIEDIENSTEN ............................................................ 23
2.3.2. REKENINGINFORMATIEDIENSTEN........................................................ 24
2.4. GIRALE BETALING (ELEKTRONISCHE BETALING) ......................................... 24
2.4.1. BEVRIJDEND KARAKTER ...................................................................... 24
2.5. TOEPASSINGSGEBIED REGELEN BETALINGSDIENSTEN (ART VII.2-3 WER) .... 26
2.5.1. TOEPASSINGSGEBIED RATIONE PERSONAE ......................................... 26
2.5.2. TOEPASSINGSGEBIED RATIONE MATERIAE ........................................... 27
2.5.3. TOEPASSINGSGEBIED RATIONE LOCI .................................................. 27
2.6. UITVOERINGSTERMIJN .............................................................................. 28
2.7. FOUTIEVE UITVOERING ............................................................................. 29
2.8. NIET-TOEGESTANE BETALINGSTRANSACTIES (ART VII.32 EV WER) ............... 31
2.8.1. DEFINITIEVE AANSPRAKELIJKHEIDSVERDELING (ART VII.43 EN VII.44 WER)
................................................................................................................... 33
ARTIKEL 43 WER: AANSPRAKELIJKHEID BETALINGSDIENSTAANBIEDER ...... 33
ARTIKEL 44 WER: AANSPRAKELIJKHEIDSVERDELING ................................. 33
PHISHING................................................................................................ 36
REGEERAKKOORD 2025: BETAALFRAUDE ................................................. 36
2.9. VOORSTEL VERORDENING BETALINGSDIENSTEN: BETAALFRAUDE ............. 37
2.10. RECHT OP TERUGBETALING .................................................................... 37
DEEL I. PRIVAAT BANKRECHT - KREDIETEN.............................................................. 39
1. ALGEMEEN: KREDIETEN .................................................................................. 39
1.1. LENING OP INTEREST ................................................................................ 40
1.2. KREDIETOPENING ..................................................................................... 40
1.3. SLUITEN KREDIETOVEREENKOMST: PRECONTRACTUELE INFORMATIE- EN
ADVIESVERPLICHTING .................................................................................... 41
2
, 1.3.1. INFORMATIE-INWINNINGSPLICHT (ART 5 KMO) .................................... 42
1.3.2. INFORMATIEPLICHT (ART 7 KMO) ......................................................... 43
1.3.3. ZOEKEN NAAR HET BEST AANGEPASTE KREDIET (ART 6) ........................ 43
1.4. VERVROEGDE TERUGBETALING KREDIET ................................................... 44
1.4.1. GEMEENRECHTELIJKE REGELING ........................................................ 44
1.4.2. KMO-FINANCIERINGSWET .................................................................. 45
1.4.3. BIJZONDERE REGELEN CONSUMENTENKREDIET .................................. 46
1.4.4. BIJZONDERE REGELEN HYPOTHECAIR KREDIET ................................... 47
2. COMMERCIËLE KREDIETEN ............................................................................. 47
2.1. TER BESCHIKKING STELLEN VAN FONDSEN ............................................... 47
2.1.1. KASKREDIET ....................................................................................... 47
2.1.2. STRAIGHT LOAN.................................................................................. 47
2.1.3. DISCONTOKREDIET ............................................................................. 47
GEBRUIK VAN WISSELBRIEF ..................................................................... 48
CEDENTENDISCONTO ............................................................................. 49
LEVERANCIERSDISCONTO ....................................................................... 50
2.1.4. INVESTERINGSKREDIET ....................................................................... 51
2.1.5. FACTORING ........................................................................................ 51
FACTORING (WITHOUT RECOURSE).......................................................... 51
FACTORING WITH RECOURSE .................................................................. 52
WITH OR WITHOUT RECOURSE? ............................................................... 52
2.1.6. LEASING ............................................................................................. 52
2.2. TER BESCHIKKING STELLEN VAN KREDIETWAARDIGHEID ........................... 53
2.2.1. DOCUMENTAIR KREDIET ..................................................................... 53
KOOPOVEREENKOMST ............................................................................ 53
VERHOUDING KOPER – BANK (KREDIETOPENENDE BANK) ......................... 54
VERHOUDING BANK - VERKOPER ............................................................. 55
TUSSENKOMST TWEEDE BANK UIT LAND VAN DE VERKOPER ..................... 56
2.2.2. AUTONOME BANKGARANTIES ............................................................. 57
3. CONSUMENTEN EN HYPOTHECAIR KREDIET .................................................... 58
3.1. ALGEMEEN ............................................................................................... 58
3
, 3.1.1. BIJZONDERE REGELEN VOOR CONSUMENTEN- EN HYPOTHECAIRE
KREDIETEN IN BOEK VII WER ......................................................................... 58
3.2. TOEPASSINGSGEBIED ............................................................................... 59
3.2.1. PERSONEEL TOEPASSINGSGEBIED ...................................................... 59
CONSUMENT ........................................................................................... 59
KREDIETGEVER ........................................................................................ 59
KREDIETBEMIDDELAAR ............................................................................ 60
NIEUW .................................................................................................... 60
3.2.2. MATERIEEL TOEPASSINGSGEBIED ....................................................... 61
KREDIETOVEREENKOMST ......................................................................... 61
HYPOTHECAIR KREDIET ........................................................................... 61
3.2.3. UITGESLOTEN KREDIETOVEREENKOMSTEN ......................................... 66
VOLLEDIG UITGESLOTEN KREDIETOVEREENKOMSTEN (ART 3 PARAGRAAF 2)
............................................................................................................... 66
GEDEELTELIJK UITGESLOTEN KREDIETOVEREENKOMSTEN (ART 3
PARAGRAAF 3) ......................................................................................... 68
3.3. KREDIETPROMOTIE ................................................................................... 68
3.3.1. VERPLICHTE VERMELDINGEN.............................................................. 68
3.3.2. VERBODEN PUBLICITEIT: CONSUMENTEN- EN HYPOTHECAIR KREDIET . 69
3.3.3. LEUREN VOOR KREDIETOVEREENKOMSTEN: VERBOD BEPERKT
CONSUMENTENKREDIET! ............................................................................. 70
3.3.4. SANCTIONERING ................................................................................ 71
CIVIELRECHTELIJKE SANCTIONERING ...................................................... 71
ADMINISTRATIEVE HANDHAVING ............................................................. 72
3.4. PRECONTRACTUELE VERPLICHTINGEN ..................................................... 72
3.4.1. INFORMATIE INWINNING..................................................................... 73
3.4.2. INFORMATIE VERSTREKKING ............................................................... 74
3.4.3. TOELICHTINGSPLICHT ........................................................................ 76
3.4.4. ADVIESPLICHT ....................................................................................... 76
3.4.5. ONTHOUDINGSVERPLICHTING ........................................................... 77
3.4.6. SANCTIONERING EN MISKENNING PRECONTRACTUELE
VERPLICHTINGEN ........................................................................................ 79
3.5. SLUITEN KREDIETOVEREENKOMST ............................................................ 79
4
, 3.5.1. SANCTIONERING ................................................................................ 80
3.6. HERROEPINGSRECHT ............................................................................... 80
3.7. GEZAMENLIJK AANBOD ............................................................................. 81
3.8. JAARLIJKS KOSTENPERCENTAGE EN TERUGBETALINGSTERMIJN ................. 83
3.9. WIJZIGING KREDIETOVEREENKOMST/ RENTEVOET ..................................... 83
3.10. WANPRESTATIE CONSUMENT.................................................................. 85
4. VOORBEELD CASUS........................................................................................ 85
DEEL II. PUBLIEK FINANCIEEL RECHT - STATUUT EN TOEZICHT FINANCIËLE
INSTELLINGEN ...................................................................................................... 88
1. ALGEMEEN ..................................................................................................... 88
1.1. PRIVAAT VS PUBLIEK FINANCIEEL RECHT ................................................... 88
1.2. TRADITIONEEL: 3 ZUILEN IN HET FINANCIËLE BESTEL ................................. 88
1.2.1. BANCAIRE ACTOREN........................................................................... 88
1.2.2. KAPITAALMARKTACTOREN .................................................................. 89
1.2.3. VERZEKERINGSACTOREN .................................................................... 89
1.3. STATUUT EN TOEZICHT.............................................................................. 89
2. BANKREGULERING – ACHTERGROND EN EVOLUTIE ......................................... 89
2.1. ACTIVITEIT VAN BANKEN (‘KREDIETINSTELLINGEN’) .................................... 89
2.1.1. KERNACTIVITEIT .................................................................................. 89
2.1.2. ANDERE ACTIVITEITEN ........................................................................ 89
2.2. ECONOMISCHE FUNCTIE VAN KREDIETINSTELLINGEN ............................... 90
2.2.1. INTERMEDIATIEFUNCTIE ..................................................................... 90
2.2.2. TRANSFORMATIEFUNCTIE ................................................................... 90
2.3. BESTAANSREDENEN VOOR REGULERING VAN KREDIETINSTELLINGEN ....... 91
2.4. PRUDENTIËLE REGULERING ...................................................................... 92
2.4.1. ONTSTAAN PRUDENTIËLE REGULERING .............................................. 92
2.4.2. EVOLUTIE VAN PRUDENTIËLE REGULERING ......................................... 92
DESINTERMEDIATIE ................................................................................. 92
DESPECIALISERING ................................................................................. 93
INTERNATIONALISERING .......................................................................... 93
3. REGULERING VAN KREDIETINSTELLINGEN ....................................................... 94
3.1. STATUUT EN TOEZICHT VAN KREDIETINSTELLINGEN .................................. 94
5
,3.1.1. VERGUNNINGSPLICHT ........................................................................ 94
BUITENLANDSE KREDIETINGSTELLINGEN ................................................. 95
ONWETTIGE BEROEPSUITOEFENING ........................................................ 96
3.1.2. KWALITATIEVE PRUDENTIËLE NORMEN ................................................ 96
VENNOOTSCHAP ..................................................................................... 97
GESCHIKTHEID VAN DE AANDEELHOUDERS ............................................. 97
GESCHIKTHEID VAN HET BESTUUR ........................................................... 98
REGELEN VAN INTERNE ORGANISATIE ...................................................... 99
BESTUURSSTRUCTUUR ............................................................................ 99
ANDERE WERKINGSREGELEN ................................................................ 100
REGELEN INZAKE REMUNERATIE ............................................................ 101
6
, DEEL I. PRIVAAT BANKRECHT -
REKENINGEN EN BETALINGEN
1. GELDREKENINGEN
Relatie tussen kredietinstelling en cliënt: geldverrichtingen vinden doorgaans plaats via
rekening (beperkte mogelijkheid tot OTC-transacties)
Geldrekeningen:
- Zicht- of betaalrekening
- (Gereglementeerde) Spaarrekening
- Termijnrekening
->Belang van het onderscheid: functie + toepasselijke regelgeving + fiscale behandeling
Rechtsverhouding tussen kredietinstelling en cliënt: Rekeningovereenkomst
Geldrekening: credit saldo (+) betekent dat u een vordering hebt tav financiële instelling
ten belope van dat bedrag <-> debet saldo (-) betekent dat de financiële instelling een
vordering op u heeft
Obligatoire verhouding: u bent geen eigenaar van de gelden op uw rekening, u hebt
slechts een vordering (betekent dat bv bij faillissement financiële instelling je niet
mogelijkheid hebt om gelden te revindiceren)
- Oplossing: depositobeschermingsregel (ten belope van 100000 EUR wordt elke
rekeninghouder beschermt) ratio: vertrouwen vergroten in financiële instellingen
Geldrekeningen moeten worden onderscheiden van effecten-rekeningen: rekeningen
waarop financiële instrumenten (aandelen, obligaties, deelnemingen in
beleggingsfondsen) geboekt zijn
- Bijzondere wetgeving: als rekeninghouder is men mede eigenaar van de effecten,
betekent dat er wel een zakenrechtelijke verhouding ontstaat, in geval van
faillissement entiteit kan men overgaan tot revindicatie van die effecten
1.1. SOORTEN GELDREKENINGEN
1.1.1. ZICHT- OF BETAALREKENING
Contract van onbepaalde duur
Tegoeden opvraagbaar op zicht
Mogelijkheid tot verrichten van betalingstransacties
- gevolg: toepassing regelen inzake betalingsdiensten uit boek VII WER (art. VII.4
ev WER) (infra)
7
, - Vb. Informatiedocument betreffende de vergoedingen (art. VII.4/1 WER): doc dat
door de kredietinstelling op duurzame drager aan cons moet worden verstrekt
vooraleer die een betaalrekening gaat gaan openen (precontractuele
informatie-verplichting)
o Ratio: zorgen dat cons met kennis van zaken kan beslissen, infodoc
moet duidelijk maken welke kosten de cons zal worden aangerekend voor
beheer van de rekening en betalingstransacties
o Info doc is gestandaardiseerd: men moet gebruik maken van bepaalde
logo’s, bepaalde termen, bepaald stramien… = gestandaardiseerde
precontractuele info verplichting
▪ Ratio: eenvoudig maken voor cons om de tarieven door versch
financiële instellingen met elkaar te vergelijken -> bevordering
concurrentie + consumenten bescherming
▪ FSMA heeft vergelijkingswebsite ontwikkelt: kijken op website
welke kosten voor welke financ instelling voor welke type rekening
wordt aangerekend
Al dan niet mogelijkheid tot het opnemen van krediet = mogelijkheid om onder nul te
gaan (indien krediet: impact -> bepalingen Boek VII WER inzake consumentenkrediet
van toepassing
- Bijzondere bescherming consument, bv vanuit de bekommernis om overmatige
schuldenlast te vermijden; ervoor zorgen dat er geen krediet wordt verstrekt aan
mensen die niet meer kredietwaardig zijn
BOEK VII WER = omzetting richtlijn betalingsdiensten + omzetting richtlijn
betaalrekeningen
!Regelen van financieel recht wijzigen regelmatig: belangrijke wijziging op komst! Er
komt een verordening betalingsdiensten die de regelen die in de richtlijn
betalingsdiensten vervat liggen gaat opheffen en gaat moderniseren (eens er een
verordening zal zijn gaan we de regels van boek VII WER kunnen schrappen (Vo is
rechtstreeks toepasselijk)
- Basisprincipes blijven grotendeels dezelfde
1.1.2. SPAARREKENING EN GEREGLEMENTEERDE SPAARREKENING
Contract van onbepaalde duur
Tegoeden (kredietsaldo) opvraagbaar op zicht (desgevallend contractueel
gemodaliseerd)
Nooit debetpositie / kredietverlening -> kan niet onder nul gaan (en dus ook geen
toepassing van regelen consumentenkrediet)
8
