Samenvatting De kern van het ondernemingsrecht - Bedrijfsrecht Theorie en vaardigheden (RGBHA90005)

Samenvatting Bedrijfsrecht theorie en vaardigheden tentamen

Week 1 – ondernemingsvormen en machtsverhoudingen binnen NV/BV
Ondernemingsvormen:
1. BV  art. 2:175 BW geeft een omschrijving van een BV. Kernmerken:
- In 1 of meer overdraagbare aandelen verdeeld kapitaal heeft. Je kan
slechts in bv participeren via een aandeel in haar kapitaal.
o Bv is een zogenaamde kapitaalvennootschap.
- Moet bij oprichting in ieder geval 1 aandeel worden uitgegeven.
o Bij meerdere aandelen is het toegestaan, dat aandelen in handelen
zijn van 1 aandeelhouder = eenpersoons-bv
- Nominale bedrag van aandelen en het daarop te storten bedrag kan laag

zijn, bijv. €1,-.

Het aandeel kan belangrijke functies vervullen:
- Een middel om vermogen aan te trekken.
o Aandeelhouder brengt vermogen in de bv in. Hij verkrijgt als
tegenprestatie van de bv 1 of meer aandelen.
o Aandeelhouder heeft inbrengverplichting, in beginsel ter grootte van
het nominale bedrag waarvoor hij aandelen neemt. In de statuten
van een bv staat steeds vermeld hoe hoog dit nominale bedrag voor
een bepaald aandeel is.
- In beginsel stemrecht in aandeelhoudersvergadering (art. 2:228 BW).
o Met het aandeel kan zeggenschap in de bv worden uitgeoefend =
zeggenschapsfunctie. In beginsel levert ieder aandeel 1 stem op.
o Bv heeft plutocratisch karakter = hoe meer aandelen iemand houdt,
des te machtiger is hij in de aandeelhoudersvergadering en
daarmee in de bv.
 Kan in statuten van bv anders worden geregeld (art. 2:288 lid
4 BW).
 Kunnen ook aandelen zonder stemrecht worden toegelaten.
- Winstverdelingsfunctie
o In beginsel geeft ieder aandeel recht op een gedeelte van de winst
(art. 2:216 BW).
o Dividend = de door de bv behaalde winst wordt over de aandelen
verdeeld. Hoe meer aandelen men bezit, des te groter is (in
beginsel) het winstrecht van de betrokkene.
 Afwijkingen zijn hierop mogelijk, zie art. 2:216 lid 6 en 7 BW.
- Vermogensobject
o Aandeel is voor aandeelhouder een vermogensobject, wat voor
overdracht vatbaar is.

Bv is besloten  haar uitgegeven aandelen staan op naam en overdracht
hiervan in beginsel niet vrijelijk kan plaatsvinden.
 Een aandeelhouder in bv die zijn aandelen wil overdragen, dient in
beginsel zij aandelen eerst aan de medeaandeelhouders aan te bieden (ar.
2:195 lid 1 BW)
 Statuten mogen aandelenoverdracht vrijmaken. In wet zijn voorschriften te
vinden die aanduiden binnen welke grenzen de vrije overdraagbaarheid in
statuten beperkt kan worden (art. 2:195) = blokkeringsregelingen.
o Gevolg: aandelen in een bv niet zonder meer vrij verhandelbaar zijn.
 Overdracht van aandelen in bv moet bij notariële akte plaatsvinden.


1

,  Alle houders van aandelen in bv moeten worden opgenomen in een
register dat het bestuur van bv moet bijhouden (art. 2:194 BW). Bv weet zo
wie aandeelhouders zijn.

Aandeelhouders (en de bestuurders) van bv zijn in beginsel niet aansprakelijk
voor hetgeen in de naam van de bv is verricht en is niet gehouden boven het
bedrag dat op zijn aandelen behoort te worden gestort in de verliezen van de
vennootschap bij te dragen (art. 2:175 BW).
 Bv heeft dus voor aandeelhouders een gunstig aansprakelijkheidsregime.
 Gevolg bij faillissement: schuldeisers van bv kunnen onbetaald blijven.

Statuten  bv wordt geregeerd door haar statuten = door
oprichters/aandeelhouders van bv zelf opgestelde regels voor haar organisatie.
Bij oprichting dienen voor de 1 ste keer statuten te worden vastgesteld (art. 2:177
BW).
 Liggen voor iedere geïnteresseerde op kantoor van het handelsregister ter
inzage (art. 2:180 lid 1 BW). Inrichting van bv is dus openbaar.
 Minimale inhoud statuten in wet geregeld (art. 2:177 BW) = de naam, de
zetel, het doel van de vennootschap (= omschrijving van werkterrein),
aantal en bedrag van aandelen.

Modernisering bv recht  in 2012 heeft de wetgever de bv als
ondernemingsvorm voor ondernemers aantrekkelijker willen maken door deze te
vereenvoudigen en soepeler te maken.
 Grote verandering was de afschaffing van het minimumkapitaal van
€18.000,-.

2. NV  vooral geschikt voor grote ondernemingen. Hangt samen met
omstandigheid dat grote ondernemingen voor het aantrekken van vermogen
vaak van de diensten van de effectenbeurs gebruikmaken. Hierop kan een nv
aandelen doen verhandelen, alleen mogelijk als nv een beursnotering heeft.
 Het minimumkapitaal van nv is €45.000,- (art. 2:67 lid 2 BW).
 Aandelen verdeeld maatschappelijk kapitaal (art. 2:64 BW). Het
aandeel vervult bij een nv dezelfde functie als bij een bv.
o Aantrekken vermogen (art. 2:80 BW), winstverdeling (art. 2:105 BW)
en stemrecht (art. 2:118 BW).
 Aandelen aan toonder mogelijk = bij een nv behoeven aandelen niet
op naam te luiden. Namen van houders van toonderaandelen worden niet
in een aandeelhoudersregister opgenomen. Gevolg: bij nv gemakkelijker
de situatie dat zij niet weet wie haar aandeelhouders zijn  daarom
naamloze vennootschap.
o Nv mag wel aandelen op naam uitgeven (art. 2:82 BW). Als de nv dit
doet, moet het bestuur een register bijhouden met de namen van de
aandeelhouders op naam (art. 2:85 BW).

Bv en Nv zijn geen overeenkomsten zoals personenvennootschappen, maar
rechtspersonen met een in aandelen verdeeld kapitaal.
 Via het aandeel staan de aandeelhouders in relatie tot de bv of nv.
 Aandeelhouders moeten met elkaars belangen rekening houden o.g.v. art.
2:8 BW.

3. De maatschap en de VOF
Maatschap = obligatoire, wederkerige overeenkomst tot samenwerking van 2 of
meer personen.

2

,  Sluiten van maatschapovk in beginsel vormvrij (in tegenstelling tot nv/bv
die bij notariële akte moet worden opgericht).
 Maatschap is gericht op het d.m.v. samenwerking behalen van
vermogensrechtelijk voordeel dat aan de vennoten ten goede komt =
winstverdelingsdoel.
 Bij maatschap wil men samenwerken voor gemeenschappelijk rekening
tot een gemeenschappelijk doel.
o Samenwerking zal onder meer inhouden dat de opbrengsten die met
de gezamenlijke in het kader van de maatschap verrichte activiteit
worden behaald, volgens een in de maatschapsovk opgenomen
verdeelsleutel over de vennoten worden verdeeld.
 Maatschap is geregeld in Titel 9 van boek 7A BW (art. 1655-1688 BW).

Iedere vennoot is daarbij gehouden iets in te brengen  een waarde aan de
maatschap ter beschikking stellen. Deze inbreng kan bijv. een gebouw of arbeid
zijn. samenwerking in kader van maatschap steunt op deze inbreng.

VOF  als een maatschap onder gemeenschappelijke naam (onder een
firmanaam dus, als eenheid) een onderneming of een bedrijf uitoefent, gelden
voor haar naast de art. 7A:1655-1688 BW, art. 16-34 K  de maatschap wordt
dan een vennootschap onder firma genoemd.
 De vof kent hoofdelijke verbondenheid van de vennoten voor
verbintenissen van de vof (art. 18 K), terwijl voor de gewone maatschap
een minder streng aansprakelijkheidsregime geldt:
o De maten zijn voor gelijke delen aansprakelijk voor de
verbintenissen van de maatschap (art. 7A:1680 BW).
 Voor bedrijfsuitvoering gelden onder gemeenschappelijke naam gelden dus
strengere aansprakelijkheidsregels dan voor een beroepsuitoefening
(advocaten, notarissen).

Samenwerkingsvereiste maatschap en vof  de vennoten dienen op voet
van gelijkheid samen te werken. Een vennoot mag niet in een positie van
ondergeschiktheid verkeren ten opzichte van een andere vennoot want dat zou
wijzen op bestaan van arbeidsovereenkomst.
 Samenwerking zal overleg impliceren over de wijze waarop de
gezamenlijke activiteit wordt beoefend. De vennoten dienen immers in
beginsel gezamenlijk het beleid van de maatschap of vof te bepalen.
 Samenwerkingsvereiste geeft vennootschapscontract een bijzonder
karakter. Samenwerking veronderstelt meestal een duurzame relatie.
Gericht op langdurige samenwerking ter bereiking van een
gemeenschappelijk doel.

Maatschap of vof intuitu personase wordt aangegaan omwille van de
persoon; hoogstpersoonlijk. Een vennootschapsovk sluit men niet met een
willekeurig iemand af. Men noemt om deze redenen de maatschap en vof wel
personenassociaties of personenvennootschappen.
 De persoon van de vennoot is in beginsel zowel voor het ontstaan van de
personenvennootschap als voor het voortbestaan ervan van beslissend
belang.

Maatschappen kunnen gebruikt worden voor de gezamenlijke uitoefening van het
beroep van bijv. advocaat of chirurg. Veel advocaten en chirurgen oefenen hun
beroep voor gemeenschappelijke rekening uit. Zij verrekenen onderling winsten
en verliezen. De inbreng bestaat in zo’n geval vooral uit het er beschikking

3

, stellen van arbeidskracht en is niet beperkt, zoals voor aandeelhouders van een
bv het geval is, tot geld of goederen.
 Voor bedrijvigheid, zoals loodgieters- of schildersbedrijven, is de vof een
wel gebruikte rechtsvorm.

De beroeps- of bedrijfsuitoefening kan stil en openbaar plaatsvinden.
Stille maatschap  blijkt naar buiten toe doorgaans niets van gezamenlijke
beroeps- of bedrijfsuitoefening.
 Komen bijv. voor in de agrarische sector. Een zoon die zijn vader in het
boerenbedrijf opvolgt, sluit met zijn vader maatschapsovk waarvan naar
buiten toe niets blijkt. Alleen de zoon oefent voor de buitenwereld het
boerenbedrijf uit. de vader stelt in het kader van de maatschapsovk met
zijn zoon landerijen ter beschikking waarvan hij de eigenaar is. zij
overleggen intern over het beleid dat voor de boerderij wordt gevoerd.

Openbare maatschap  gezamenlijke uitoefening van beroep zoals van
advocaat of chirurg kan ook op een voor derden wel duidelijk kenbare wijze naar
buiten, onder een gemeenschappelijke, als zodanig gevoerde naam worden
uitgeoefend.
 Gezamenlijke bedrijfsuitvoering onder gemeenschappelijke naam vindt
plaats in kader van vof met de daarbij behorende strenge
aansprakelijkheidsregime.

Onderscheid tussen beroepsuitoefening en bedrijfsuitoefening is van
belang omdat voor gezamenlijke bedrijfsuitoefening onder gemeenschappelijke
naam als gevolg van wettelijk regime voor de vof strenge
aansprakelijkheidsregels gelden dan voor beroepsuitoefening.
 Beroepsuitoefening = wijst op persoonlijke dienstverrichting en staan de
persoonlijke kwaliteiten van de dienstverrichters voorop. Voor hen geldt
vaak ook een beroepsgeheim.
 Bedrijfsuitoefening = gaan vaker transacties aan met derden, ter
bevordering van een soepel lopend handelsverkeerd kan het dan zinvol zijn
om deze derden een wat sterkere verhaal positie te geven op het
privévermogen van de vennoten van een vof.

Verschillen maatschap en vof:
- Bij de vof ontleent iedere vennoot aan de wet (art. 17 lid 1 K)
vertegenwoordigings-bevoegdheid = ieder van de vennoten in
beginsel bevoegd namens de vof te handelen.
o Mogelijk om vertegenwoordigingsbevoegdheid te beperken in
vennootschapsovk. Bijv. mag slechts transacties tot een bepaald
bedrag aangaan.
o Bij een maatschap daarentegen mag een vennoot in beginsel
slechts namens de andere vennoten optreden als deze hem daartoe
een volmacht hebben gegeven (art. 7A:1679 BW).
- Voor schulden van de vof zijn alle vennoten hoofdelijk verbonden
(art. 18 K)
o Aansprakelijkheidsregime voor maatschap is in vergelijking met vof
minder streng.
o De vennoten van een maatschap in beginsel slechts voor gelijk
delen verbonden zijn voor vennootschapsschulden (art. 7A:1679 en
1680 BW).



4