Biologische Vraagstukken
Hoofdstuk 1: Geschiedenis van de biocriminologie
Woede heeft een nut: terrein afbakenen, op strepen staan,… maar kan buitensporig worden.
Oorzaak is multifunctioneel:
- SES: armoede, hostiele omgeving, agressie in kindertijd
- Cultureel: culturen waarin men agressie anders uit
- Psychologisch: trauma, aandoeningen,…
Bio – psycho – sociaal model
Ons gedrag, maar ook onze emoties en ons denken worden bepaald door zowel biologische,
psychologische als sociale factoren → het is een samenhangend geheel dat elkaar beïnvloedt
- Drie manieren om in gedrag te kijken
- Als we niet op verschillende vlakken gaan kijken naar gedrag, kan onze kennis beperkt of
fout zijn.
o Bv. Als je agressie alleen maar op een biologisch vlak bekijkt, dan ga je de
oorzaak leggen bij het DNA dat onveranderbaar zijn. Je visie is beperkt, maar het
kan ook zijn dat je agressie wel kan veranderen door bepaalde sociale factoren.
Holistische benadering (= de persoon bekijken in een samenhangend geheel van
verschillende factoren)
Sociaal Agogisch Werk
Agogiek = wetenschap over de oorzaken en gevolgen van menselijk gedrag.
• Onze 1e jaars vakken: psychologie, sociologie, biologie → complexe interactie
Veranderings-processen
Evolutie van biologische inzichten: een wereld in een snelle verandering
We hebben nieuwe inzichten gevonden in verband met biologie en psycholie dankzij onze
gevorderde technieken:
Bv Onderzoek van je DNA
- Voordeel: je kan dingen te weten komen die van belang zijn voor je gezondheid
- Nadeel: Diegene heeft plots al uw informatie
,Waarom biologie in SAW?
Belangrijk voor het vormen van een algemeen mensbeeld
Bv drugsverslaafde, agressie
Verklaring crimineel gedrag vanuit biologische
insteek, zonder de sociologisch, psychologische,
medische, psychiatrische, criminologische
insteek te negeren
Biocriminologie
• Wetenschap
• Sub-discipline van de criminologie
• Bestudeert de relatie tussen enerzijds biologie en anderzijds genetica +
crimineel/antisociaal/gewelddadig gedrag
Terminologie
Antisociaal gedrag
= overkoepelende term voor alle gedrag gesteld door alle leeftijden dat tegen de sociale
normen ingaat
Criminaliteit
= overtreden van de wet, verschillend over tijd en plaats. (Cultureel bepaald)
Delinquentie
= overtreden van de wet, gebeurt door jongeren
Delict
= strafbaar feit (volgens de wet)
Externaliserend gedrag <-> internaliserend gedrag
- Externaliserend gedrag is bijna synoniem voor antisociaal gedrag
o Regelovertredend gedrag = gedrag waarbij regels (dus niet enkel wetten) worden
overschreden
o Hyperactief gedrag
o Agressief gedrag = gedrag bedoeld om andere schade toe te brengen (fysiek,
verbaal en relationeel)
o Geweld = ernstige vorm van agressie met de bedoeling om iemand ernstige
schade of verwondingen toe te brengen)
,Crimineel gedrag stellen
Er is een geestelijke ontregeling waarbij de intellectuele vermogens aangetast zijn
- Manifesteert zich in de staat van gevoelens, humeur en gewoonten
- Is dus een gevolg van gewetenloosheid, impulsiviteit, recidivisme → zorgt ervoor dat ze
geen onderscheid kunnen maken tussen goed en slecht
De geschiedenis
Begin 19e eeuw
1853
“Moreel ongezond” = antisociaal gedrag
o Moral insanity = criminaliteit werd gezien als een misdaad te verklaren door
gewetenloze, impulsieve en recidiverende daders
o Moral savagery = criminaliteit als het terugkeren naar een primitievere vorm van
mens, een terugkeer in de evolutie
Mentale aandoening ipv puur moreel of juridisch
o Heeft een effect op hoe je ermee omgaat. Als je het ziet als puur een mentale
aandoening, is het enige wat men zou kunnen doen: sanctioneren
Francis Gall: grondlegger van…
FRENOLOGIE
Heeft hersenen ingedeeld in verschillende onderdelen. Elk deeltje is
gelinkt met een andere eigenschap. Hoe meer een eigenschap
ontwikkeld was, hoe groter de knobbel zou zijn.
o Werd gelinkt met criminaliteit
o Bv “Wiskundeknobbel”
Bleek fout te zijn. Maar heeft het begin van een wetenschap gecreëerd. -->
o Misdadig gedrag toeschrijven aan biologie
o Frenologen zorgen voor een andere visie: crimineel gedrag kan verminderd
worden door overontwikkelde hersengebieden te reduceren en
onderontwikkelde hersengebieden te vergroten door training en levensstijl
▪ Dus niet meer sanctioneren
, Lombroso
Racistisch en seksistisch, maar heeft toch fundamenten gelegd voor verdere
behandeling en wetenschappelijke methodes van georganiseerde criminaliteit
Geboren misdadiger
o Aangeboren en onverbeterlijke drang tot het stellen van criminaliteit
o “primitievere menssoort dat je kan herkennen aan fysieke kenmerken”
Evolutionaire theorie
Twee overheersende theorieën:
1. Sociaal Darwinisme
o Criminelen worden best niet geholpen, zo sterven ze vanzelf uit en dat zal zorgen
voor de verbetering van de maatschappij
2. Eugenetica (Francis Galton)
o De mening dat het menselijk ras kan verbeterd worden doordat de goede
individuen zich meer voortplanten dan de minderwaardige individuen.
Twintigste eeuw
Lage intelligentie
Er waren veel wanpraktijken in landen zoals Duitsland, Zweden,.. waar men mensen ging
steriliseren vanuit de overtuiging om genen uit de populatie te verwijderen.
• “Alle wanpraktijken uit menselijke eigenschappen zijn bepaald door erfelijkheid,
omgevingsfactoren hebben geen invloed”
Constitutionele theorie: Lichaamstypen (Sheldon)
Zoek de oorzaak van criminaliteit in de lichaamsbouw
• Endomorf (rond en zacht)
• Ectomorf (tenger en dun)
• Mesomorf (gespierd en compact)
De theorie van Nazi-biocriminologie)
Crimineel gedrag wordt puur bepaald door biologische kenmerken, geen invloed van de
omgeving.
→ afbreking door Sutherland (socioloog)
Hoofdstuk 1: Geschiedenis van de biocriminologie
Woede heeft een nut: terrein afbakenen, op strepen staan,… maar kan buitensporig worden.
Oorzaak is multifunctioneel:
- SES: armoede, hostiele omgeving, agressie in kindertijd
- Cultureel: culturen waarin men agressie anders uit
- Psychologisch: trauma, aandoeningen,…
Bio – psycho – sociaal model
Ons gedrag, maar ook onze emoties en ons denken worden bepaald door zowel biologische,
psychologische als sociale factoren → het is een samenhangend geheel dat elkaar beïnvloedt
- Drie manieren om in gedrag te kijken
- Als we niet op verschillende vlakken gaan kijken naar gedrag, kan onze kennis beperkt of
fout zijn.
o Bv. Als je agressie alleen maar op een biologisch vlak bekijkt, dan ga je de
oorzaak leggen bij het DNA dat onveranderbaar zijn. Je visie is beperkt, maar het
kan ook zijn dat je agressie wel kan veranderen door bepaalde sociale factoren.
Holistische benadering (= de persoon bekijken in een samenhangend geheel van
verschillende factoren)
Sociaal Agogisch Werk
Agogiek = wetenschap over de oorzaken en gevolgen van menselijk gedrag.
• Onze 1e jaars vakken: psychologie, sociologie, biologie → complexe interactie
Veranderings-processen
Evolutie van biologische inzichten: een wereld in een snelle verandering
We hebben nieuwe inzichten gevonden in verband met biologie en psycholie dankzij onze
gevorderde technieken:
Bv Onderzoek van je DNA
- Voordeel: je kan dingen te weten komen die van belang zijn voor je gezondheid
- Nadeel: Diegene heeft plots al uw informatie
,Waarom biologie in SAW?
Belangrijk voor het vormen van een algemeen mensbeeld
Bv drugsverslaafde, agressie
Verklaring crimineel gedrag vanuit biologische
insteek, zonder de sociologisch, psychologische,
medische, psychiatrische, criminologische
insteek te negeren
Biocriminologie
• Wetenschap
• Sub-discipline van de criminologie
• Bestudeert de relatie tussen enerzijds biologie en anderzijds genetica +
crimineel/antisociaal/gewelddadig gedrag
Terminologie
Antisociaal gedrag
= overkoepelende term voor alle gedrag gesteld door alle leeftijden dat tegen de sociale
normen ingaat
Criminaliteit
= overtreden van de wet, verschillend over tijd en plaats. (Cultureel bepaald)
Delinquentie
= overtreden van de wet, gebeurt door jongeren
Delict
= strafbaar feit (volgens de wet)
Externaliserend gedrag <-> internaliserend gedrag
- Externaliserend gedrag is bijna synoniem voor antisociaal gedrag
o Regelovertredend gedrag = gedrag waarbij regels (dus niet enkel wetten) worden
overschreden
o Hyperactief gedrag
o Agressief gedrag = gedrag bedoeld om andere schade toe te brengen (fysiek,
verbaal en relationeel)
o Geweld = ernstige vorm van agressie met de bedoeling om iemand ernstige
schade of verwondingen toe te brengen)
,Crimineel gedrag stellen
Er is een geestelijke ontregeling waarbij de intellectuele vermogens aangetast zijn
- Manifesteert zich in de staat van gevoelens, humeur en gewoonten
- Is dus een gevolg van gewetenloosheid, impulsiviteit, recidivisme → zorgt ervoor dat ze
geen onderscheid kunnen maken tussen goed en slecht
De geschiedenis
Begin 19e eeuw
1853
“Moreel ongezond” = antisociaal gedrag
o Moral insanity = criminaliteit werd gezien als een misdaad te verklaren door
gewetenloze, impulsieve en recidiverende daders
o Moral savagery = criminaliteit als het terugkeren naar een primitievere vorm van
mens, een terugkeer in de evolutie
Mentale aandoening ipv puur moreel of juridisch
o Heeft een effect op hoe je ermee omgaat. Als je het ziet als puur een mentale
aandoening, is het enige wat men zou kunnen doen: sanctioneren
Francis Gall: grondlegger van…
FRENOLOGIE
Heeft hersenen ingedeeld in verschillende onderdelen. Elk deeltje is
gelinkt met een andere eigenschap. Hoe meer een eigenschap
ontwikkeld was, hoe groter de knobbel zou zijn.
o Werd gelinkt met criminaliteit
o Bv “Wiskundeknobbel”
Bleek fout te zijn. Maar heeft het begin van een wetenschap gecreëerd. -->
o Misdadig gedrag toeschrijven aan biologie
o Frenologen zorgen voor een andere visie: crimineel gedrag kan verminderd
worden door overontwikkelde hersengebieden te reduceren en
onderontwikkelde hersengebieden te vergroten door training en levensstijl
▪ Dus niet meer sanctioneren
, Lombroso
Racistisch en seksistisch, maar heeft toch fundamenten gelegd voor verdere
behandeling en wetenschappelijke methodes van georganiseerde criminaliteit
Geboren misdadiger
o Aangeboren en onverbeterlijke drang tot het stellen van criminaliteit
o “primitievere menssoort dat je kan herkennen aan fysieke kenmerken”
Evolutionaire theorie
Twee overheersende theorieën:
1. Sociaal Darwinisme
o Criminelen worden best niet geholpen, zo sterven ze vanzelf uit en dat zal zorgen
voor de verbetering van de maatschappij
2. Eugenetica (Francis Galton)
o De mening dat het menselijk ras kan verbeterd worden doordat de goede
individuen zich meer voortplanten dan de minderwaardige individuen.
Twintigste eeuw
Lage intelligentie
Er waren veel wanpraktijken in landen zoals Duitsland, Zweden,.. waar men mensen ging
steriliseren vanuit de overtuiging om genen uit de populatie te verwijderen.
• “Alle wanpraktijken uit menselijke eigenschappen zijn bepaald door erfelijkheid,
omgevingsfactoren hebben geen invloed”
Constitutionele theorie: Lichaamstypen (Sheldon)
Zoek de oorzaak van criminaliteit in de lichaamsbouw
• Endomorf (rond en zacht)
• Ectomorf (tenger en dun)
• Mesomorf (gespierd en compact)
De theorie van Nazi-biocriminologie)
Crimineel gedrag wordt puur bepaald door biologische kenmerken, geen invloed van de
omgeving.
→ afbreking door Sutherland (socioloog)
