Samenvatting Biologie HAVO VWO Eindexamen 2026 - Cellen DNA Erfelijkheid Evolutie Ecologie Hormonen Afweer Orgaanstelsels + 20 Oefenvragen

De COMPLETE samenvatting Biologie voor het HAVO/VWO eindexamen 2026 — van cellen tot ecologie! Biologie is een van de meest omvangrijke examenvakken. Tientallen onderwerpen, honderden begrippen, complexe processen. Deze samenvatting brengt ALLE examenstof terug tot een overzichtelijk, leerbaar document met tabellen, schema's en oefenvragen. Wat krijg je? 1. Cellen en Stofwisseling • Alle celorganellen en hun functies (kern, mitochondriën, ribosomen, chloroplasten...) • Diercel vs. plantencel — duidelijke vergelijkingstabel • Transport door het membraan: diffusie, osmose, actief transport • Fotosynthese: 6CO₂ + 6H₂O → C₆H₁₂O₆ + 6O₂ • Celademhaling: glucose + O₂ → CO₂ + H₂O + ATP • Gisting (anaëroob): alcoholische gisting en melkzuurgisting 2. Voortplanting en Erfelijkheid • DNA, genen, chromosomen, allelen • Genotype vs. fenotype, dominant vs. recessief • Kruisingsschema's (monohybride kruising + uitleg) • Mitose vs. meiose — duidelijke vergelijkingstabel • Geslachtsgebonden erfelijkheid (kleurenblindheid) 3. Evolutie • Natuurlijke selectie (Darwin) • Mutatie, adaptatie, soortvorming • Homologe vs. analoge structuren • Fossielen als bewijs 4. Ecologie • Organisatieniveaus: individu → populatie → ecosysteem → biosfeer • Voedselketens: producent, consument, decomposer • Koolstof- en stikstofkringloop • Ecologische relaties: predatie, parasitisme, mutualisme, competitie 5. Hormonen en Zenuwstelsel • Alle hormonen met klier en functie (insuline, glucagon, adrenaline, oestrogeen...) • Zenuwstelsel: centraal vs. perifeer, sensorisch vs. motorisch • Synaps en neurotransmitters • Negatieve terugkoppeling (homeostase) 6. Afweer en Immuniteit • Niet-specifieke afweer: huid, slijmvliezen, fagocyten, koorts • Specifieke afweer: B-lymfocyten, T-lymfocyten, antistoffen • Vaccinatie: hoe werkt het? (actieve immunisatie) • Antigeen vs. antistof 7. Orgaanstelsels • Spijsvertering, bloedsomloop, ademhaling, uitscheiding, beweging 20 OEFENVRAGEN met uitgewerkte antwoorden Van kruisingsschema's tot hormoonregulatie — examengerichte vragen. Waarom deze samenvatting? ALLE examenstof in één compact document Duidelijke tabellen en vergelijkingsschema's Formules en reactievergelijkingen 20 oefenvragen met antwoorden Geschikt voor HAVO én VWO Bijgewerkt voor examenjaar 2026 Geschikt voor: HAVO en VWO Biologie eindexamen 2026 Profiel: Natuur & Gezondheid (N&G)