Praktische Economie module 3
Markt en Overheid hoofdstuk 1 en 2
Hoofdstuk 1: markten
Concrete markt: plaats waar kopers en verkopers bij elkaar komen om te kopen en te
verkopen. (winkels, de markt en veilingen)
Bij afslag: vis, groente, bloemen
Bij opbod: antiek
Bij opbod en afslag: woningen -> strijkgeld / plakgeld : vergoeding 1e koper van een woning.
Abstracte markt: Het geheel van vraag naar en aanbod van een bepaald product (arbeid).
Marktvorm: de omstandigheden waaronder prijsvorming plaatsvindt.
Belangrijke kenmerken van een markt (marktstructuur): aantal aanbieders en hun
marktaandelen, toetredingsdrempels en de mate van productdifferentiatie.
Marktaandeel: afzet van een individuele aanbieder als percentage van de totale afzet.
-->dominante aanbieder: als één aanbieder meer dan 35 procent van de
markt bezit.
Toelatingsdrempels: abstracte drempels waar een producent “overheen moet stappen” om
te kunnen produceren. (nieuwe fabriekshal, milieu vergunning).
Homogene producten: verschillende versies van een product verschillen niet van elkaar.
(elektriciteit).
Heterogene producten: verschillende versies van een product verschillen wel van elkaar.
(telefoons, chips en fietsen).
Gedifferentieerde producten: substitueerbare producten maar ze verschillen wel van elkaar
(Cola / Sprite).
Onafhankelijke producten: producten die niet substitueerbaar zijn (bril en tandenborstel).
Als een product nauwelijks gedifferentieerd is, heeft een producent weinig invloed op de
verkoopprijs. De consumenten kopen dan een ander, vergelijkbaar product.
Marktvorm Aanbieders Vragers Soort product Voorbeeld
1 Volkomen concurrentie Heel veel Veel Homogeen Effectenbeurs
2 Monopolistische concurrentie Veel Veel Heterogeen Kledingwinkels
3 Oligopolie Weinig Veel Hetero/homo Mobiele telefonie
4 Monopolie Één Veel Homogeen NS
Volkomen concurrentie:
- Geen enkele aanbieder heeft invloed op de prijs
- Alleen invloed op de hoeveelheid die hij produceert --> Hoeveelheidsaanpassers
Monopolistische concurrentie:
- Doordat de producten van de producenten heterogeen zijn, hebben ze wel een
beetje invloed op de verkoopprijs.
, - Het is belangrijk om reclame te maken. Andere producenten bieden namelijk sterk
verwante producten aan (jezelf onderscheiden).
Oligopolie:
- Vijf tot tien producenten die gezamenlijk 80% van de totale productie voortbrengen.
- Twee producenten? --> duopolie
- Homogeen: alle producenten maken hetzelfde product (markt voor elektriciteit)
- Heterogeen: product van een producent wijkt meer af van andere producenten. Bij
een prijsverhoging overwegen consumenten nog steeds om naar de concurrent te
gaan, maar ze stappen minder snel over naar een ander product. Er ligt een voorkeur
bij een bepaalde versie van een product. (frisdrank)
- Geen prijsconcurrentie --> bang voor prijzenoorlog --> Ze gaan hun product
onderscheiden van andere producten (heterogeen maken)
Monopolie:
- Prijszetter: hij kiest de prijs waarbij zijn winst maximaal is
- “Wet van de vraag” --> Hoe hoger zijn prijs is hoe minder hij verkoopt
HOOFDSTUK 2: MARKTVORMEN EN HUN EVENWICHT
Volkomen concurrentie:
Totale markt Individuele aanbieder
P
_
P ------- ------ Prijs = gemiddelde opbrengst
_
Q
Q
P = GO = MO
GTK
GVK = MK --> proportioneel
- Voorwaarden: veel vragers en aanbieders, homogeen product, vrije toe- en
uittreding, transparante markt en product technologie die overal hetzelfde is.
- TW = TO – TK --> Maximale winst bij proportionele kosten ((P-GTK)x q*)
- GTK = TK/q
- P = GO = MO --> altijd bij volkomen concurrentie
Markt en Overheid hoofdstuk 1 en 2
Hoofdstuk 1: markten
Concrete markt: plaats waar kopers en verkopers bij elkaar komen om te kopen en te
verkopen. (winkels, de markt en veilingen)
Bij afslag: vis, groente, bloemen
Bij opbod: antiek
Bij opbod en afslag: woningen -> strijkgeld / plakgeld : vergoeding 1e koper van een woning.
Abstracte markt: Het geheel van vraag naar en aanbod van een bepaald product (arbeid).
Marktvorm: de omstandigheden waaronder prijsvorming plaatsvindt.
Belangrijke kenmerken van een markt (marktstructuur): aantal aanbieders en hun
marktaandelen, toetredingsdrempels en de mate van productdifferentiatie.
Marktaandeel: afzet van een individuele aanbieder als percentage van de totale afzet.
-->dominante aanbieder: als één aanbieder meer dan 35 procent van de
markt bezit.
Toelatingsdrempels: abstracte drempels waar een producent “overheen moet stappen” om
te kunnen produceren. (nieuwe fabriekshal, milieu vergunning).
Homogene producten: verschillende versies van een product verschillen niet van elkaar.
(elektriciteit).
Heterogene producten: verschillende versies van een product verschillen wel van elkaar.
(telefoons, chips en fietsen).
Gedifferentieerde producten: substitueerbare producten maar ze verschillen wel van elkaar
(Cola / Sprite).
Onafhankelijke producten: producten die niet substitueerbaar zijn (bril en tandenborstel).
Als een product nauwelijks gedifferentieerd is, heeft een producent weinig invloed op de
verkoopprijs. De consumenten kopen dan een ander, vergelijkbaar product.
Marktvorm Aanbieders Vragers Soort product Voorbeeld
1 Volkomen concurrentie Heel veel Veel Homogeen Effectenbeurs
2 Monopolistische concurrentie Veel Veel Heterogeen Kledingwinkels
3 Oligopolie Weinig Veel Hetero/homo Mobiele telefonie
4 Monopolie Één Veel Homogeen NS
Volkomen concurrentie:
- Geen enkele aanbieder heeft invloed op de prijs
- Alleen invloed op de hoeveelheid die hij produceert --> Hoeveelheidsaanpassers
Monopolistische concurrentie:
- Doordat de producten van de producenten heterogeen zijn, hebben ze wel een
beetje invloed op de verkoopprijs.
, - Het is belangrijk om reclame te maken. Andere producenten bieden namelijk sterk
verwante producten aan (jezelf onderscheiden).
Oligopolie:
- Vijf tot tien producenten die gezamenlijk 80% van de totale productie voortbrengen.
- Twee producenten? --> duopolie
- Homogeen: alle producenten maken hetzelfde product (markt voor elektriciteit)
- Heterogeen: product van een producent wijkt meer af van andere producenten. Bij
een prijsverhoging overwegen consumenten nog steeds om naar de concurrent te
gaan, maar ze stappen minder snel over naar een ander product. Er ligt een voorkeur
bij een bepaalde versie van een product. (frisdrank)
- Geen prijsconcurrentie --> bang voor prijzenoorlog --> Ze gaan hun product
onderscheiden van andere producten (heterogeen maken)
Monopolie:
- Prijszetter: hij kiest de prijs waarbij zijn winst maximaal is
- “Wet van de vraag” --> Hoe hoger zijn prijs is hoe minder hij verkoopt
HOOFDSTUK 2: MARKTVORMEN EN HUN EVENWICHT
Volkomen concurrentie:
Totale markt Individuele aanbieder
P
_
P ------- ------ Prijs = gemiddelde opbrengst
_
Q
Q
P = GO = MO
GTK
GVK = MK --> proportioneel
- Voorwaarden: veel vragers en aanbieders, homogeen product, vrije toe- en
uittreding, transparante markt en product technologie die overal hetzelfde is.
- TW = TO – TK --> Maximale winst bij proportionele kosten ((P-GTK)x q*)
- GTK = TK/q
- P = GO = MO --> altijd bij volkomen concurrentie
