Medische kennis samenvatting
Medische kennis week 1
Gezondheid is het vermogen zich aan te passen en eigen regie te voeren, in het licht van de fysieke, emotionele
en sociale uitdagingen van het leven.
1.1 positieve gezondheid
Gezondheid: meer dan medisch
- Machteld Huber spreekt van positieve gezondheid
- Dit omvat zes hoofddimensies van gezondheid
1. Lichaamsfuncties
2. Mentaal welbevinden
3. Dagelijks functioneren
4. Kwaliteit van leven
5. Spiritualiteit
6. Sociaal maatschappelijke participatie
Om meer vat op het begrip gezondheid te krijgen, wordt vaak onderscheid gemaakt tussen
- Objectieve kant gezondheid, ziekte
(Gaat over de aanwijsbare aan of afwezigheid van een ziekteproces in het lichaam, bijvoorbeeld vernauwde
bloedvaten of een tumor in de hersenen)
- subjectieve kant, gezondheid, ziekte
(Gaat over de beleving van de persoon van zijn ziekte: gevoelens van pijn, verdriet, ongemak, angst enz)
- gedragsmatige kant, gezondheid, ziekte
(De manier waarop iemand met zijn klachten omgaat, hoe hij erover praat, hoe hij er zijn leven door laat
beïnvloeden, hoe en waar hij steun zoekt) het vermogen zich aan te passen en eigen regie te voeren.
1.3 de medische benadering van psychische klachten
Het concept van positieve gezondheid vindt langzaam maar zeker ingang in de Nederlandse gezondheidszorg.
In de ggz echter is de 'klassieke' medische benadering nog dominant aanwezig.
Klassieke medische benadering: de benadering van psychische problemen als (hersen)ziekten of
ziekteverschijnselen. Op basis van die verschijnselen wordt een diagnose gesteld. De diagnose wordt het
uitgangspunt voor een passende behandeling waarin medicijnen doorgaans een belangrijke plaats innemen. In
tegenstelling tot de benaderingswijze van positieve gezondheid staan in de klassieke medische benadering de
stoornissen en problemen centraal.
DSM 5
Voor de diagnostiek van psychische aandoeningen is de DSM-5 een belangrijke leidraad.
- ongeveer 360 diagnoses de criteria beschreven, op grond waarvan die diagnoses moeten worden gesteld
- deze lijstjes met criteria zijn niet meer dan afspraken op basis van consensus over de recentste inzichten heeft
men afgesproken op welke criteria een bepaalde diagnose gebaseerd moet zijn
- De DSM geeft dus geen verklaringen voor de 'ziektebeelden' en evenmin aanwijzingen voor de behandeling
de international classification of diseases (ICD-11)
Dit is een classificatiesysteem van de WHO voor zowel lichamelijke als psychische aandoeningen. in de
Nederlandse ggz wordt vrijwel uitsluitend gewerkt met de DSM-5.
Nadelen classificeren psychische aandoeningen
- met de diagnose wordt de indruk gewekt dat een welomschreven ziekte is vastgesteld en dat we 'dus' weten
wat er aan de hand is. Diagnostische label uit de DSM vaak bepalend voor het beeld en de verwachtingen die
hulpverleners van een cliënt of patiënt hebben. Terwijl dit per persoon kan verschillen
, 1.4
Het bio-psychosociaal model gaat ervan uit dat het ontstaan, voortbestaan en herstel van een klacht
uitkomsten zijn van een samenspel van biologische, psychologische en sociale factoren.
Het bio psychosociale model
Het bio psychosociale model is meer een denkmodel gebleven dan een werkmodel geworden dat praktische
handvatten geeft voor het handelen. Als denkmodel helpt het ons om een probleem of hulpvraag van
verschillende kanten te benaderen, om verklaringen te zoeken voor het ontstaan ervan en mogelijkheden voor
de behandeling te vinden.
3.1.2
Eenvoudig model om het ontstaan van psychische aandoeningen te verklaren is het kwetsbaarheid-
stressmodel
Dit model zegt dat dat een psychische aandoening ontstaat door een combinatie van enerzijds de
kwetsbaarheid van het individu en anderzijds allerlei vormen van stress die hij in zijn leefomgeving ervaart.
Iemands individuele kwetsbaarheid wordt onder andere bepaald door genetische aanleg. Maar kwetsbaarheid
is niet alleen een kwestie van aanleg. Kwetsbaarheid ontwikkelt zich in de kinderjaren onder invloed van
ongunstige of zelfs zeer schadelijke ervaringen in de kinderjaren. Kwetsbaarheid is dus het resultaat van nature
en nurture, aanleg en omgevingsinvloeden.
3.2.1
Alle lichaamscellen hebben een kern, die het erfelijke of genetische materiaal bevat in de vorm van 46
chromosomen. Deze zijn opgebouwd uit DNA een wonderbaarlijk ingenieus en complex molecuul. Stukjes DNA,
oftewel stukjes van een chromosoom, oftewel genen bevatten informatie voor de vorming van talloze eiwitten.
In allerlei combinaties met elkaar kunnen deze eiwitten zorgen voor talloze functies in verschillende
lichaamscellen. En daarmee allerlei eigenschappen van het individu mogelijk maken.
Erfelijkheid
- Ons erfelijkheid bevindt zich in de chromosomen
- In de kern van onze lichaamscellen
- Menselijke cellen hebben 46 chromosomen
- Alleen voortplantingscellen hebben 23 chromosomen
Genen zijn een stukje van een DNA streng
Anders gezegd stukjes van een chromosoom
Een gen bevat code van vorming van een eiwit
Medische kennis week 1
Gezondheid is het vermogen zich aan te passen en eigen regie te voeren, in het licht van de fysieke, emotionele
en sociale uitdagingen van het leven.
1.1 positieve gezondheid
Gezondheid: meer dan medisch
- Machteld Huber spreekt van positieve gezondheid
- Dit omvat zes hoofddimensies van gezondheid
1. Lichaamsfuncties
2. Mentaal welbevinden
3. Dagelijks functioneren
4. Kwaliteit van leven
5. Spiritualiteit
6. Sociaal maatschappelijke participatie
Om meer vat op het begrip gezondheid te krijgen, wordt vaak onderscheid gemaakt tussen
- Objectieve kant gezondheid, ziekte
(Gaat over de aanwijsbare aan of afwezigheid van een ziekteproces in het lichaam, bijvoorbeeld vernauwde
bloedvaten of een tumor in de hersenen)
- subjectieve kant, gezondheid, ziekte
(Gaat over de beleving van de persoon van zijn ziekte: gevoelens van pijn, verdriet, ongemak, angst enz)
- gedragsmatige kant, gezondheid, ziekte
(De manier waarop iemand met zijn klachten omgaat, hoe hij erover praat, hoe hij er zijn leven door laat
beïnvloeden, hoe en waar hij steun zoekt) het vermogen zich aan te passen en eigen regie te voeren.
1.3 de medische benadering van psychische klachten
Het concept van positieve gezondheid vindt langzaam maar zeker ingang in de Nederlandse gezondheidszorg.
In de ggz echter is de 'klassieke' medische benadering nog dominant aanwezig.
Klassieke medische benadering: de benadering van psychische problemen als (hersen)ziekten of
ziekteverschijnselen. Op basis van die verschijnselen wordt een diagnose gesteld. De diagnose wordt het
uitgangspunt voor een passende behandeling waarin medicijnen doorgaans een belangrijke plaats innemen. In
tegenstelling tot de benaderingswijze van positieve gezondheid staan in de klassieke medische benadering de
stoornissen en problemen centraal.
DSM 5
Voor de diagnostiek van psychische aandoeningen is de DSM-5 een belangrijke leidraad.
- ongeveer 360 diagnoses de criteria beschreven, op grond waarvan die diagnoses moeten worden gesteld
- deze lijstjes met criteria zijn niet meer dan afspraken op basis van consensus over de recentste inzichten heeft
men afgesproken op welke criteria een bepaalde diagnose gebaseerd moet zijn
- De DSM geeft dus geen verklaringen voor de 'ziektebeelden' en evenmin aanwijzingen voor de behandeling
de international classification of diseases (ICD-11)
Dit is een classificatiesysteem van de WHO voor zowel lichamelijke als psychische aandoeningen. in de
Nederlandse ggz wordt vrijwel uitsluitend gewerkt met de DSM-5.
Nadelen classificeren psychische aandoeningen
- met de diagnose wordt de indruk gewekt dat een welomschreven ziekte is vastgesteld en dat we 'dus' weten
wat er aan de hand is. Diagnostische label uit de DSM vaak bepalend voor het beeld en de verwachtingen die
hulpverleners van een cliënt of patiënt hebben. Terwijl dit per persoon kan verschillen
, 1.4
Het bio-psychosociaal model gaat ervan uit dat het ontstaan, voortbestaan en herstel van een klacht
uitkomsten zijn van een samenspel van biologische, psychologische en sociale factoren.
Het bio psychosociale model
Het bio psychosociale model is meer een denkmodel gebleven dan een werkmodel geworden dat praktische
handvatten geeft voor het handelen. Als denkmodel helpt het ons om een probleem of hulpvraag van
verschillende kanten te benaderen, om verklaringen te zoeken voor het ontstaan ervan en mogelijkheden voor
de behandeling te vinden.
3.1.2
Eenvoudig model om het ontstaan van psychische aandoeningen te verklaren is het kwetsbaarheid-
stressmodel
Dit model zegt dat dat een psychische aandoening ontstaat door een combinatie van enerzijds de
kwetsbaarheid van het individu en anderzijds allerlei vormen van stress die hij in zijn leefomgeving ervaart.
Iemands individuele kwetsbaarheid wordt onder andere bepaald door genetische aanleg. Maar kwetsbaarheid
is niet alleen een kwestie van aanleg. Kwetsbaarheid ontwikkelt zich in de kinderjaren onder invloed van
ongunstige of zelfs zeer schadelijke ervaringen in de kinderjaren. Kwetsbaarheid is dus het resultaat van nature
en nurture, aanleg en omgevingsinvloeden.
3.2.1
Alle lichaamscellen hebben een kern, die het erfelijke of genetische materiaal bevat in de vorm van 46
chromosomen. Deze zijn opgebouwd uit DNA een wonderbaarlijk ingenieus en complex molecuul. Stukjes DNA,
oftewel stukjes van een chromosoom, oftewel genen bevatten informatie voor de vorming van talloze eiwitten.
In allerlei combinaties met elkaar kunnen deze eiwitten zorgen voor talloze functies in verschillende
lichaamscellen. En daarmee allerlei eigenschappen van het individu mogelijk maken.
Erfelijkheid
- Ons erfelijkheid bevindt zich in de chromosomen
- In de kern van onze lichaamscellen
- Menselijke cellen hebben 46 chromosomen
- Alleen voortplantingscellen hebben 23 chromosomen
Genen zijn een stukje van een DNA streng
Anders gezegd stukjes van een chromosoom
Een gen bevat code van vorming van een eiwit
