Samenvatting medische kennis
1.1
Gezondheid is het vermogen om zich aan te passen en regie te vormen in het licht van sociale fysieke
en emotionele uitdagingen in het leven.
Bij positieve gezondheid staat de mens centraal, niet de ziekte. Gezondheid is geen doel, maar een
middel of voorwaarde om je leven op een bevredigende manier te leiden.
6 dimensies van gezondheid:
1. Lichaamsfuncties
2. Mentaal welbevinden
3. Zingeving
4. Kwaliteit van het leven
5. Meedoen
6. Dagelijks functioneren
Volgens de Huber is gezondheid een vermogen, geen toestand, daarentegen moet het volgens
anderen juist wel beschreven worden als toestand, en ook aandacht geven hoe men reageert op hun
toestand van gezondheid. Dit komt omdat niet elke aanpassing en wijze van regie in het leven
gezond is (bijv. roken of drinken)
3 kaders van gezondheid:
- Objectief: aanwijsbare afwezigheid van een ziekteproces
- Subjectief: hoe de beleving van een persoon is over zijn ziekte
- Gedragsmatig: hoe iemand met zijn klachten omgaat
1.3
De oudere, klassieke benadering van psychische problemen als hersenziekten is vaak nog aanwezig.
Hierop wordt een diagnose gesteld en hierop behandeld en medicijnen ontvangen. Problemen en
stoornissen staan centraal. Wat voor effect dit op iemand heeft wordt vaak buiten beschouwing
gelaten. Ook is er hier weinig oog voor het verleden en iemands levensverhaal.
DSM-5: hierin wordt de criteria voor diagnoses beschreven.
International classification of diseases: classificatiesysteem voor lichamelijke en psychische
aandoeningen. Deze wordt niet in Nederland gebruikt.
1.4
Het bi psychosociaal model: gezondheidsproblemen moeten bekeken worden vanuit 3 invalshoeken:
1. Biologisch: erfelijk, hormonen, lichaamsfuncties
2. Psychisch: persoonlijkheidskenmerken
3. Sociaal: levensomstandigheden
In de jaren 1970 veel kritiek op biomedisch model, omdat er vooral de focus werd gelegd op ziekte,
maar niet op het probleem. Het bi psychosociaal model is een denkmodel dat ons helpt om een
probleem of hulpvraag vanuit verschillende kanten te bekijken, een verklaring voor het ontstaan te
zoeken en mogelijkheden voor behandeling op te zoeken. Je moet hierbij wel bedenken dat de 3
invalshoeken meestal niet individueel bestaan, maar vaak een mengeling is. Ze kunnen elkaar ten
volste beïnvloeden.
, 3.1.1
Erklären: (natuur) wetenschappelijk verklaren van fenomenen, bijvoorbeeld door groot opgezette
studies. Getallen en statistieken zijn belangrijk evidence based medicine
Verstehen: interpreterend en invoelend begrijpen wat iemand doormaakt. Dit kan je vooral doen
door het opbouwen van een relatie.
3.1.2
Kwetsbaarheid-stress model: psychische aandoening of ontregeling ontstaat door een combinatie
van kwetsbaarheid voor de psychische aandoening en stress. Iedereen ervaart stress, maar alleen
met een bepaalde kwetsbaarheid leidt dit tot een psychische aandoening.
Psychose gevoelig: individuele kwetsbaarheid
Kwetsbaarheid is het gevolg van een combinatie tussen nature en nurture.
3.2.1
Alle lichaamscellen hebben een kern, die het erfelijk/genetisch materiaal bevat in de vorm van 46
chromosomen. Deze chromosomen zijn opgebouwd uit DNA. Stukjes DNA vormen informatie voor de
vorming van eiwitten. In verschillende combinaties zorgen eiwitten ervoor dat lichaamsfuncties in
verschillende lichaamscellen worden uitgevoerd. Dit maakt de eigenschappen van een individu
zichtbaar.
Het DNA-molecuul, een lange draad, bestaat uit de DNA-structuur, die weer bestaat uit 2 om elkaar
gedraaide draden. Genen zijn stukjes van deze draad. Het totaal aantal genen wordt het menselijk
genoom genoemd.
Wat in de aanleg van een individu aanwezig is wordt genotype genoemd. Wat tot uiting komt in een
individu wordt het fenotype genoemd. Zo kan je bijvoorbeeld muzikaal zijn aangelegd (genotype), als
je nooit leert om een muziekinstrument te spelen komt het niet tot uiting (fenotype).
Kader 3.1
Genen kunnen onder invloed van je omgeving aan of uit worden gezet. Dit komt omdat de omgeving
een genetisch proces in gang kan zetten waardoor bepaalde delen van het DNA geactiveerd worden.
3.2.2
De menselijke hersenen zijn opgebouwd uit 86 miljard zenuwellen neuronen. Deze neuronen zijn
allemaal door netwerken met elkaar verbonden.
Een zenuwcel bestaat uit een cellichaam met draadachtige uitlopers of zenuwvezels. Dit zijn
dendrieten. Deze dendrieten ontvangen informatie van andere zenuwcellen in het netwerk en geven
dit door aan het cellichaam. Vanuit het cellichaam loopt een lange zenuwvezel Axon. Het axon geeft
signalen door aan andere zenuwcellen.
Het axon vertakt zich. Aan de uiteinden zitten kleine verdikkinkjes of knopjes, die contact maken met
de dendrieten van andere zenuwcellen. Deze contactplaats heet een synaps.
Communicatie tussen zenuwcellen:
Signaal (elektrisch stroompje) bereikt vanuit het cellichaam het axon uiteinde. De blaasjes die zich
daar bevinden geven hun inhoud af aan de synaptische spleet. De inhoud bestaat uit chemische
stoffen (neurotransmitters). Die worden weer gebonden aan kleine structuurtjes (receptoren).
Elke neurotransmitter heeft zijn eigen receptor. Bij een binding ontstaat er een nieuw zenuwsignaal,
dat weer naar een cellichaam wordt gestuurd. Daarop geeft de zenuwcel een signaal af (excitatie) of
zal hij geremd worden in het geven van een nieuw signaal (inhibitie).
De neurotransmitters die aan receptoren binden kunnen ook weer loslaten en worden afgebroken of
opnieuw opgenomen. Dan worden ze dus hergebruikt.
1.1
Gezondheid is het vermogen om zich aan te passen en regie te vormen in het licht van sociale fysieke
en emotionele uitdagingen in het leven.
Bij positieve gezondheid staat de mens centraal, niet de ziekte. Gezondheid is geen doel, maar een
middel of voorwaarde om je leven op een bevredigende manier te leiden.
6 dimensies van gezondheid:
1. Lichaamsfuncties
2. Mentaal welbevinden
3. Zingeving
4. Kwaliteit van het leven
5. Meedoen
6. Dagelijks functioneren
Volgens de Huber is gezondheid een vermogen, geen toestand, daarentegen moet het volgens
anderen juist wel beschreven worden als toestand, en ook aandacht geven hoe men reageert op hun
toestand van gezondheid. Dit komt omdat niet elke aanpassing en wijze van regie in het leven
gezond is (bijv. roken of drinken)
3 kaders van gezondheid:
- Objectief: aanwijsbare afwezigheid van een ziekteproces
- Subjectief: hoe de beleving van een persoon is over zijn ziekte
- Gedragsmatig: hoe iemand met zijn klachten omgaat
1.3
De oudere, klassieke benadering van psychische problemen als hersenziekten is vaak nog aanwezig.
Hierop wordt een diagnose gesteld en hierop behandeld en medicijnen ontvangen. Problemen en
stoornissen staan centraal. Wat voor effect dit op iemand heeft wordt vaak buiten beschouwing
gelaten. Ook is er hier weinig oog voor het verleden en iemands levensverhaal.
DSM-5: hierin wordt de criteria voor diagnoses beschreven.
International classification of diseases: classificatiesysteem voor lichamelijke en psychische
aandoeningen. Deze wordt niet in Nederland gebruikt.
1.4
Het bi psychosociaal model: gezondheidsproblemen moeten bekeken worden vanuit 3 invalshoeken:
1. Biologisch: erfelijk, hormonen, lichaamsfuncties
2. Psychisch: persoonlijkheidskenmerken
3. Sociaal: levensomstandigheden
In de jaren 1970 veel kritiek op biomedisch model, omdat er vooral de focus werd gelegd op ziekte,
maar niet op het probleem. Het bi psychosociaal model is een denkmodel dat ons helpt om een
probleem of hulpvraag vanuit verschillende kanten te bekijken, een verklaring voor het ontstaan te
zoeken en mogelijkheden voor behandeling op te zoeken. Je moet hierbij wel bedenken dat de 3
invalshoeken meestal niet individueel bestaan, maar vaak een mengeling is. Ze kunnen elkaar ten
volste beïnvloeden.
, 3.1.1
Erklären: (natuur) wetenschappelijk verklaren van fenomenen, bijvoorbeeld door groot opgezette
studies. Getallen en statistieken zijn belangrijk evidence based medicine
Verstehen: interpreterend en invoelend begrijpen wat iemand doormaakt. Dit kan je vooral doen
door het opbouwen van een relatie.
3.1.2
Kwetsbaarheid-stress model: psychische aandoening of ontregeling ontstaat door een combinatie
van kwetsbaarheid voor de psychische aandoening en stress. Iedereen ervaart stress, maar alleen
met een bepaalde kwetsbaarheid leidt dit tot een psychische aandoening.
Psychose gevoelig: individuele kwetsbaarheid
Kwetsbaarheid is het gevolg van een combinatie tussen nature en nurture.
3.2.1
Alle lichaamscellen hebben een kern, die het erfelijk/genetisch materiaal bevat in de vorm van 46
chromosomen. Deze chromosomen zijn opgebouwd uit DNA. Stukjes DNA vormen informatie voor de
vorming van eiwitten. In verschillende combinaties zorgen eiwitten ervoor dat lichaamsfuncties in
verschillende lichaamscellen worden uitgevoerd. Dit maakt de eigenschappen van een individu
zichtbaar.
Het DNA-molecuul, een lange draad, bestaat uit de DNA-structuur, die weer bestaat uit 2 om elkaar
gedraaide draden. Genen zijn stukjes van deze draad. Het totaal aantal genen wordt het menselijk
genoom genoemd.
Wat in de aanleg van een individu aanwezig is wordt genotype genoemd. Wat tot uiting komt in een
individu wordt het fenotype genoemd. Zo kan je bijvoorbeeld muzikaal zijn aangelegd (genotype), als
je nooit leert om een muziekinstrument te spelen komt het niet tot uiting (fenotype).
Kader 3.1
Genen kunnen onder invloed van je omgeving aan of uit worden gezet. Dit komt omdat de omgeving
een genetisch proces in gang kan zetten waardoor bepaalde delen van het DNA geactiveerd worden.
3.2.2
De menselijke hersenen zijn opgebouwd uit 86 miljard zenuwellen neuronen. Deze neuronen zijn
allemaal door netwerken met elkaar verbonden.
Een zenuwcel bestaat uit een cellichaam met draadachtige uitlopers of zenuwvezels. Dit zijn
dendrieten. Deze dendrieten ontvangen informatie van andere zenuwcellen in het netwerk en geven
dit door aan het cellichaam. Vanuit het cellichaam loopt een lange zenuwvezel Axon. Het axon geeft
signalen door aan andere zenuwcellen.
Het axon vertakt zich. Aan de uiteinden zitten kleine verdikkinkjes of knopjes, die contact maken met
de dendrieten van andere zenuwcellen. Deze contactplaats heet een synaps.
Communicatie tussen zenuwcellen:
Signaal (elektrisch stroompje) bereikt vanuit het cellichaam het axon uiteinde. De blaasjes die zich
daar bevinden geven hun inhoud af aan de synaptische spleet. De inhoud bestaat uit chemische
stoffen (neurotransmitters). Die worden weer gebonden aan kleine structuurtjes (receptoren).
Elke neurotransmitter heeft zijn eigen receptor. Bij een binding ontstaat er een nieuw zenuwsignaal,
dat weer naar een cellichaam wordt gestuurd. Daarop geeft de zenuwcel een signaal af (excitatie) of
zal hij geremd worden in het geven van een nieuw signaal (inhibitie).
De neurotransmitters die aan receptoren binden kunnen ook weer loslaten en worden afgebroken of
opnieuw opgenomen. Dan worden ze dus hergebruikt.
