Written by students who passed Immediately available after payment Read online or as PDF Wrong document? Swap it for free 4.6 TrustPilot
logo-home
Summary

Hoofdstuk 2: Rechtsstaat Overheid: vriend of vijand? Samenvatting Dilemma VWO4

Rating
-
Sold
-
Pages
6
Uploaded on
22-04-2024
Written in
2023/2024

Rechtsstaat Overheid: vriend of vijand? Samenvatting VWO4. In dit document worden alle paragrafen zorgvuldig doorgenomen. Haal gemakkelijk een 10 met maar 2 dagen studeertijd!

Level
Course

Content preview

Paragraaf 1
De overheid moet natuurlijk zijn inwoners beschermen. Hierbij voert de overheid het
geweldsmonopolie uit. Dit betekent dat de overheid alleen maar geweld tegen burgers mag
gebruiken om orde te handhaven (handhavingstaak) of criminaliteit op te sporen
(opsporingstaak).

De politie mag bijvoorbeeld iemand staande houden. Dit houdt in dat de politie vraagt om
persoonsgegevens en het verblijfsadres. Hiervoor moet wel een geldige reden zijn. Als
hierna de verdachte nog steeds niet geheel onschuldig blijkt te zijn, kan hij aangehouden en
dus gearresteerd worden. Iemand is een verdachte, als er een geldig vermoeden is dat hij
de wet heeft overtreden. Tijdens deze arrestatie of een andere bedreigende situatie, mag de
politie geweld uitoefenen. Dit is het geweldsmonopolie.

Alle bevoegdheden die de overheid heeft, zijn aan regels gebonden. Nederland is een
rechtsstaat. Een staat is er als een overheid macht en gezag uitoefent over een bepaald
aantal mensen in een bepaald gebied. Recht staat voor het geheel van geldende
rechtsregels.

Thomas Hobbes (Engelse filosoof) zei dat regels belangrijk zijn voor onze samenleving.
Zonder deze regel zou het recht van de sterkste gelden en zouden mensen alleen aan hun
eigenbelang denken. Alleen een sterkere, hogere macht kan dit voorkomen. Hobbes sprak
over sociaal contact. Dat houdt in dat burgers persoonlijke vrijheden zouden moeten
afstaan aan een soevereine macht (hogere macht die regeert over een bepaald gebied).
Hier krijgen ze orde en veiligheid voor terug.

Georganiseerde misdaad speelt af in:
1. De illegale ‘onderwereld’
2. De legale ‘bovenwereld’

Criminelen die in de bovenwereld misdaad plegen, zijn lastig te vangen. Daarom heeft de
politie een integrale aanpak (samenwerking met bedrijven, burgers, etc. om te kijken of er
iets mis is met de samenhang tussen bijvoorbeeld inkomsten en bezittingen) om deze toch
te vangen. Voor deze aanpak heeft de politie bijvoorbeeld de hulp van de belastingdienst
nodig. Als dit zo blijkt, mag de politie opsporingsbevoegdheden inzetten, zoals verdachten
afluisteren en berichten onderscheppen.

De officier van justitie
1. Geeft bij de opsporingstaak leiding aan de politie en moet toestemming geven voor
bepaalde opsporingsmethodes.
2. Alle officieren van justitie bij elkaar zijn het Openbaar Ministerie (OM). Deze doet ook
onderzoek naar onnodig politiegeweld.

Rechtsregels helpen om machtsmisbruik te voorkomen, maar als de politie bij het
verzamelen van informatie de wet overtreedt, dan mag deze informatie niet gebruikt worden.

De agenten en de overheden moeten vaak snel belangrijke beslissingen maken die ze
achteraf moeten kunnen verantwoorden, zoals hoeveel geweld ze in de situatie legaal
mogen gebruiken. Dit is erg lastig om goed te doen en soms gaat dit mis.

, In sommige vaak niet-democratische landen worden de burgers door de overheid
onderdrukt. Daar mag de politie ongestraft geweld gebruiken en mensen zomaar afluisteren.
Deze staten heten politiestaten. Rechtsstaten daarentegen, hebben altijd 4 kenmerken:
1. Grondrechten: deze beschermen de burgers tegen machtsmisbruik door de
overheid (rechtsbescherming).
2. Legaliteitsbeginsel: beschermt de burgers van de overheid d.m.v 2 dingen.
1. Alles wat de overheid doet MOET in de wet staan.
2. Je kan alleen gestraft worden door een daad, die op het moment dat die daad
gepleegd werd, als strafbaar in de wet stond. Niet achteraf.
3. Machtenscheiding (Trias Politica): de rechterlijke, uitvoerende en wetgevende
machten moeten elkaar controleren en in
balans houden.
4. Onafhankelijke rechtspraak: rechters moeten onafhankelijk en onpartijdig zijn. Ze
handelen volgens het recht en laten zich niet
beïnvloeden door andere machten of andere
persoonlijke belangen

Het recht wordt vaak in 3 delen verdeeld:
1. Burgerlijk recht (civiel recht): de rechter doet hier uitspraken over conflicten tussen
burgers of rechtspersonen onderling.
2. Bestuursrecht: de rechter doet hier uitspraken over conflicten tussen burgers en de
overheid.
3. Strafrecht: de rechter doet hier uitspraken over als iemand verdacht wordt van een
strafbaar feit.

De criminelen gaan tegen de ideeën van Hobbes in. De rechtsstaat wil graag deze
criminelen pakken, maar zich ook aan de rechtsstaat houden, ook tegen criminelen. Iedere
burger is onschuldig totdat het tegendeel is bewezen. Ook voor criminelen gelden de
grondrechten.

Written for

Institution
Secondary school
Level
Course
School year
4

Document information

Uploaded on
April 22, 2024
Number of pages
6
Written in
2023/2024
Type
SUMMARY

Subjects

€3,49
Get access to the full document:

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Get to know the seller

Seller avatar
Reputation scores are based on the amount of documents a seller has sold for a fee and the reviews they have received for those documents. There are three levels: Bronze, Silver and Gold. The better the reputation, the more your can rely on the quality of the sellers work.
christopherlam1
Follow You need to be logged in order to follow users or courses
Sold
17
Member since
3 year
Number of followers
8
Documents
12
Last sold
6 months ago

0,0

0 reviews

5
0
4
0
3
0
2
0
1
0

Recently viewed by you

Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Frequently asked questions