,Voorwoord
Jij doet dit schooljaar eindexamen. Daarna ben je vrij om te doen wat je wil. Die ene studie,
direct aan het werk of misschien eerst een jaartje op reis. De wereld ligt straks voor jou open.
Voordat het zover is, moet je eerst nog even aan de bak.
Voor je ligt de samenvatting Biologie HAVO 2025-2026.
Geen onbekende stof, tenminste, als je dit jaar een beetje hebt opgelet. Wel hebben we voor
jou de samenvatting zo makkelijk mogelijk gemaakt. De samenvatting is geschreven door
leerlingen in een taal die jij begrijpt. Daarna is hij door leraren nagekeken en goedgekeurd.
Wij willen dat jij slaagt. Wij willen ook dat je tijd overhoudt voor leuke dingen. Daarom is
dit boekje niet zo dik. Toch staat hier alles in wat jij voor je examen moet weten.
Slagen doe je het liefst samen met jouw vrienden en vriendinnen. Vertel ze daarom over
ExamenOverzicht. Dan hoef je ook geen eindeloze kopietjes te maken, wat natuurlijk illegaal
is.
Heel veel succes met leren! You can do it!
Groet,
Gui
Download direct de ExamenOverzicht app en leer waar en
wanneer jij wil! In onze gratis app vind je de producten die je
hebt gekocht, maar ook extra uitlegvideo’s, begrippenlijsten,
examentips en oude examens. Leer je liever op de computer?
Ga dan naar Mijn Account op examenoverzicht.nl. Gebruik de
volgende unieke code om dit boek ook digitaal te lezen:
Ordernummer:
Code:
ExamenOverzicht - Samenvatting examenstof Biologie HAVO 2025-2026 2
,Inhoudsopgave
Voorwoord 2
Inhoudsopgave 3
Het centraal examen Biologie 4
1. Molecuul- en celniveau 5
1.1 Stofwisseling van de cel 5
1.2 Zelforganisatie van cellen 15
1.3 Erfelijke eigenschap 17
1.4 Selectie 23
2. Orgaan- en organismeniveau 25
2.1 Stofwisseling van het organisme 25
2.2 Zelfregulatie van het organisme 39
2.3 Afweer van het organisme 47
3. Populatie- en ecosysteemniveau 52
3.1 Regulatie van ecosystemen 52
3.2 Interactie in ecosystemen 60
3.3 Soortvorming 66
Examentips om te slagen in 2026 71
Nawoord 73
Het auteursrecht van deze samenvatting ligt bij ExamenOverzicht.
ISBN: 978-94-6438-391-1
© 2025 ExamenOverzicht.nl
3 ExamenOverzicht - Samenvatting examenstof Biologie HAVO 2025-2026
, Het centraal examen Biologie
Biologie is de studie van het leven. Binnen de biologie kun je het leven op verschillende
niveaus bestuderen. Op het centraal examen Biologie moet je de biologische eenheden
kennen en verbanden binnen en tussen deze eenheden kunnen leggen. De biologische
eenheden zijn moleculen, cellen, organen, organismen, populaties en ecosystemen. Alle
examenstof zal in deze samenvatting worden besproken.
Het examen Biologie bestaat uit een combinatie van open vragen en meerkeuzevragen over
deze onderwerpen. Je kunt naar schatting rond de 46 vragen verwachten, gebaseerd op het
gemiddelde aantal vragen van de laatste vier examens (2024 I, 2024 II, 2025 I en 2025 II).
Per onderdeel worden ook tabellen uit BINAS genoemd die aansluiten bij het onderwerp.
Het is handig om bij het leren van de stof je BINAS erbij te houden. Het boek mag je immers
meenemen naar het examen en zo wordt het makkelijker om iets op te zoeken als je het
even niet meer weet.
Antwoorden op de oefenvragen
Naast de examenstof vind je in deze samenvatting ook oefenvragen uit
oude examens. Door de stof goed door te nemen en te oefenen met
de oefenvragen, bereid je jezelf stap voor stap voor op het examen. Zo
wen je alvast een beetje aan de vraagstelling, maar toets je ook je
kennis. Scan deze QR-code om de antwoorden op de oefenvragen te
zien.
Meer hulp nodig?
Wil je nóg beter voorbereid zijn? Check dan onze ExamenChallenge: daarin oefen je per
hoofdstuk met superveel vragen, inclusief uitleg en cijfer. Of kijk onze uitlegvideo’s, waarin
een topdocent jou de hele examenstof stap voor stap uitlegt. Beide producten sluiten
helemaal aan op deze samenvatting. Zo leer je sneller en onthoud je meer. Ga naar
examenoverzicht.nl en kies wat bij jou past.
ExamenOverzicht - Samenvatting examenstof Biologie HAVO 2025-2026 4
Jij doet dit schooljaar eindexamen. Daarna ben je vrij om te doen wat je wil. Die ene studie,
direct aan het werk of misschien eerst een jaartje op reis. De wereld ligt straks voor jou open.
Voordat het zover is, moet je eerst nog even aan de bak.
Voor je ligt de samenvatting Biologie HAVO 2025-2026.
Geen onbekende stof, tenminste, als je dit jaar een beetje hebt opgelet. Wel hebben we voor
jou de samenvatting zo makkelijk mogelijk gemaakt. De samenvatting is geschreven door
leerlingen in een taal die jij begrijpt. Daarna is hij door leraren nagekeken en goedgekeurd.
Wij willen dat jij slaagt. Wij willen ook dat je tijd overhoudt voor leuke dingen. Daarom is
dit boekje niet zo dik. Toch staat hier alles in wat jij voor je examen moet weten.
Slagen doe je het liefst samen met jouw vrienden en vriendinnen. Vertel ze daarom over
ExamenOverzicht. Dan hoef je ook geen eindeloze kopietjes te maken, wat natuurlijk illegaal
is.
Heel veel succes met leren! You can do it!
Groet,
Gui
Download direct de ExamenOverzicht app en leer waar en
wanneer jij wil! In onze gratis app vind je de producten die je
hebt gekocht, maar ook extra uitlegvideo’s, begrippenlijsten,
examentips en oude examens. Leer je liever op de computer?
Ga dan naar Mijn Account op examenoverzicht.nl. Gebruik de
volgende unieke code om dit boek ook digitaal te lezen:
Ordernummer:
Code:
ExamenOverzicht - Samenvatting examenstof Biologie HAVO 2025-2026 2
,Inhoudsopgave
Voorwoord 2
Inhoudsopgave 3
Het centraal examen Biologie 4
1. Molecuul- en celniveau 5
1.1 Stofwisseling van de cel 5
1.2 Zelforganisatie van cellen 15
1.3 Erfelijke eigenschap 17
1.4 Selectie 23
2. Orgaan- en organismeniveau 25
2.1 Stofwisseling van het organisme 25
2.2 Zelfregulatie van het organisme 39
2.3 Afweer van het organisme 47
3. Populatie- en ecosysteemniveau 52
3.1 Regulatie van ecosystemen 52
3.2 Interactie in ecosystemen 60
3.3 Soortvorming 66
Examentips om te slagen in 2026 71
Nawoord 73
Het auteursrecht van deze samenvatting ligt bij ExamenOverzicht.
ISBN: 978-94-6438-391-1
© 2025 ExamenOverzicht.nl
3 ExamenOverzicht - Samenvatting examenstof Biologie HAVO 2025-2026
, Het centraal examen Biologie
Biologie is de studie van het leven. Binnen de biologie kun je het leven op verschillende
niveaus bestuderen. Op het centraal examen Biologie moet je de biologische eenheden
kennen en verbanden binnen en tussen deze eenheden kunnen leggen. De biologische
eenheden zijn moleculen, cellen, organen, organismen, populaties en ecosystemen. Alle
examenstof zal in deze samenvatting worden besproken.
Het examen Biologie bestaat uit een combinatie van open vragen en meerkeuzevragen over
deze onderwerpen. Je kunt naar schatting rond de 46 vragen verwachten, gebaseerd op het
gemiddelde aantal vragen van de laatste vier examens (2024 I, 2024 II, 2025 I en 2025 II).
Per onderdeel worden ook tabellen uit BINAS genoemd die aansluiten bij het onderwerp.
Het is handig om bij het leren van de stof je BINAS erbij te houden. Het boek mag je immers
meenemen naar het examen en zo wordt het makkelijker om iets op te zoeken als je het
even niet meer weet.
Antwoorden op de oefenvragen
Naast de examenstof vind je in deze samenvatting ook oefenvragen uit
oude examens. Door de stof goed door te nemen en te oefenen met
de oefenvragen, bereid je jezelf stap voor stap voor op het examen. Zo
wen je alvast een beetje aan de vraagstelling, maar toets je ook je
kennis. Scan deze QR-code om de antwoorden op de oefenvragen te
zien.
Meer hulp nodig?
Wil je nóg beter voorbereid zijn? Check dan onze ExamenChallenge: daarin oefen je per
hoofdstuk met superveel vragen, inclusief uitleg en cijfer. Of kijk onze uitlegvideo’s, waarin
een topdocent jou de hele examenstof stap voor stap uitlegt. Beide producten sluiten
helemaal aan op deze samenvatting. Zo leer je sneller en onthoud je meer. Ga naar
examenoverzicht.nl en kies wat bij jou past.
ExamenOverzicht - Samenvatting examenstof Biologie HAVO 2025-2026 4
