Exam material summary - Drawing, handicrafts, textile design VWO (also suitable for HAVO)

Middeleeuwen 1000-1400:
Accenten:
 Kerken en kloosters in Frankrijk (romaans en gotiek).
 Christelijke iconografie in beeldhouwkunst, glas in lood en schilderkunst.
 Ontwikkelingen in de schilderkunst (altaarstukken, fresco’s, miniaturen).
 Opkomst van steden zoals Florence en Siena.
 Theoretische traktaten over architectuur.
 Groei van economie en complexere organisatie van de maatschappij.
Invalshoeken:
 Kunst en wereldbeeld:
 Centrale positie van geloof en macht van de kerk.
 Visies op geschiedenis met de Bijbel centraal.
 Visies op kunst:
 Schoonheid als openbaring van het goddelijke; licht, kleur en glans.
 Voor en tegen het gebruik van beelden.
 Werken binnen de traditie (geen nadruk op originaliteit).
 Kunstenaar en opdrachtgever, politieke en economische macht:
 Macht van kerk en adel, feodaal stelsel.
 Kerk als opdrachtgever.
 Kunstenaar als ambachtsman; Gilden.
 Opkomst van de burgerij in Italië.
 Intercultureel:
 Contacten met het Nabije Oosten, handel, pelgrimstochten, kruistochten.
 Invloeden van Arabische kunst (Alhambra, moskee van Cordoba).
 Wetenschap en techniek:
 Geloof als basis voor wetenschap (lichttheorie, iconografische programma’s).
 Kloosters als centra van kennis, manuscripten.
 Bouwkunst: skeletbouw, glas in lood.

Vroeg moderne tijd 1400-1600:
Accenten:
 Schilderkunst in Noord-Europa.
 Italië: wedergeboorte van de klassieken.
 Opdrachtgevers en rivaliteit, Italiaanse stadstaten en Rome.
Invalshoeken:
 Kunst en wereldbeeld:
 Opkomst van het humanisme.
 Visies op kunst:
 Schoonheid als eenheid van delen: harmonie, maat, verhouding, symmetrie,
orde.
 Neoplatonisme.
 Kunstenaar en opdrachtgever, politieke en economische macht:
 Kerk, wereldlijke machthebbers.
 Veranderende positie van de kunstenaar, van ambachtsman naar homo
universalis.
 Intercultureel:
 Handelscontacten van de Oostzee tot Afrika en van de Arabische wereld tot
China.
 Focus op bakermat van Europese cultuur.
 Wetenschap en techniek:
 Boekdrukkunst en grafiek; olieverf.
 Bestuderen van klassieken; eigen onderzoek van de werkelijkheid.

, Vroegmoderne tijd – Barok periode 1600-1750:
Accenten:
 Contra-reformatie als reactie op de reformatie.
 Burgerlijke cultuur in Nederland, Amsterdam.
 Het hof in Frankrijk, paleizen, villa’s en tuinen.
 Rome in de tijd van de contra-reformatie.
Invalshoeken:
 Kunst en wereldbeeld:
 Verschillende christelijke overtuigingen: protestant, katholiek.
 Calvinisme: predestinatie, deugdzaamheid, matigheid.
 Rationalisme en verlichting.
 Visies op kunst:
 Kunst ter lering en vermaak: verborgen symboliek zoals vanitas, illusionisme.
 Barok: virtuositeit, inventiviteit; theatrale eenheid.
 Kunst moet imponeren, identificatie via emotie.
 Kunst als uitdrukking van absolute macht.
 Classicisme: klassieke schoonheid, neoplatonisme.
 Kunstenaar en opdrachtgever, politieke en economische macht:
 Vrije markt, kooplieden, regenten in de Republiek der Zeven Verenigde
Nederlanden.
 Kerk als opdrachtgever.
 Vorst en adel (Lodewijk XIV, academies).
 Intercultureel:
 Handel en VOC.
 Exotische invloeden in Europese tuinarchitectuur.
 Wetenschap en techniek:
 Empirisch onderzoek, camera obscura.
 Encyclopedisch verzamelen.

Moderne tijd 1750-1900:
Accenten:
 Herleving van de klassieken.
 Aandacht voor het eigen nationale verleden.
 Vlucht in het exotische, romantiek, realisme.
Invalshoeken:
 Kunst en wereldbeeld:
 Gevoel tegenover rede, vooruitgangsidee, socialisme, darwinisme.
 Visies op kunst:
 Kunst moet authentiek en origineel zijn.
 Kunst moet van zijn tijd zijn, l’art pour l’art.
 Kunst moet het goede, het ware, het schone tonen, verheffen.
 Kunstenaar en opdrachtgever, politieke en economische macht:
 Opleiding, opdrachtgevers, organisatie van de samenleving.
 Intercultureel:
 Orientalisme, exotisme, effecten van kolonialisme.
 Wetenschap en techniek:
 Industriële revolutie, evolutietheorie, fotografie, nieuwe materialen.

20e eeuw 1900-1945:
Accenten:
 Abstractie.
 De avant-garde, manifesten.
 Utopieën over een nieuwe maatschappij.