Geschiedenis samenvatting H7 en H8
H7.1
Redeneren over de samenleving
In de 17e eeuw bracht de wetenschappelijke revolutie veel nieuwe kennis over mens/natuur/wereld
veel ontdekkingen waren tot stand gekomen door systematisch onderzoek en logisch redeneren
Filosofen namen deze werkwijze over als door het gebruik van het verstand (ratio) zulke positieve
gevolgen had zou dat dan ook niet kunnen gelden voor het bestuderen van mens/samenleving?
De overtuiging dat zo een betere, eerlijker samenleving kon ontwikkelen rationeel optimisme
Verlichte filosofen gingen vaak uit van vragen werden vaak beantwoord te verwijzen naar traditie
Verlichte ideeën zijn ideeën die dankzij rationeel redeneren ontstonden en die tot doel hadden een
betere samenleving te creëren
Verlichte filosofen bedachten argumenten en mogelijke oplossingen en discussieerden met elkaar
gingen ervan uit dat rechten bestaan die voor alle mensen gelden (net zoals in de natuur)
Mensen zouden in alle omstandigheden over natuurlijke rechten moeten beschikken zoals vrijheid
van meningsuiting zorgt dat er meer gelijkheid komt tussen mensen
Natuurlijke rechten rechten die een mens vanaf zijn geboorte bezit en losstaan van de wetten die
de overheid heeft ingesteld; ze gelden voor ieder mens en overal
Verlichte filosofen
Verlichte filosofen dachten na over een rechtvaardigere samenleving vulden elkaar soms aan;
soms ook totaal oneens met elkaar over bijvoorbeeld macht
Montesquieu vond het belangrijk dat de macht niet in handen van 1 persoon of groep was door
de macht de verdelen is de kans op machtsmisbruik kleiner
Voor hem was een Trias Politica (scheiding van de 3 staatsmachten) het beste om een eerlijkere
machtsverdeling te krijgen; wie de bestuurders zouden zijn vond hij minder belangrijk
Voltaire vond wat anders alleen mensen met een goede opleiding konden deel uitmaken van het
bestuur
John Locke vond dat de mensen onderling een sociaal contract moesten sluiten denkbeeldig
verdrag tussen de mensen onderling om een politieke samenleving of staat te vormen
, Mensen konden bestuurders kiezen en het volk had ook het recht om ze af te zetten wnr ze zich niet
inzetten voor het belang van het volk
Rousseau steunde het idee van een sociaal contract maar benadrukte wel dat het volk altijd de
hoogste macht behield wat het volk wilde moest gebeuren; minderheid moest zich voegen naar de
wil van de meerderheid
Leren denken
Meeste verlichte denkers vonden dat onderwijs mensen zou helpen om zelf na te denken Denis
Diderot en Jean d’Alembert stelde de Encyclopedie samen waarin honderden deskundigen een groot
deel van kennis en ideeën beschreven
De boeken werden over de hele wereld verspreid en hadden veel invloed op de burgerij sommige
niet blij; edelen en geestelijken voelde zich aangevallen door kritiek
Een oproep tot een verbod van de boeken werkte averechts boeken werden nog beter verkocht
Verlichte vorsten
De verlichte ideeën ook door tot vorsten veel hielden vast aan het ancien regime (absolutisme)
Ancien regime is letterlijk ‘’de oude orde’’ benaming voor de tijd van voor de Franse Revolutie
waar er nog sprake was van een standenmaatschappij en absolutisme
Frederik de Grote wees het droit divin af vond dat hij verantwoording was verschuldigd aan het
volk met wie hij een sociaal contract had afgesloten; bindend volk kon hem niet afzetten
Hij gaf zijn volk geen inspraak in het bestuur maar zorgde wel voor geloofsvrijheid en onderwijs
verlicht absolutisme ; regeerwijze waarbij de vorste de absolute macht in handen heeft maar
probeert om zonder inspraak van het volk hervormingen door te voeren
Ook Catharina de Grote was geïnteresseerd liet grondwet maken maar Russische edelen niet blij
want wilden niet zelfde rechten en plichten als de horigen op hun landerijen; omdat haar bestuur
afhankelijk was van de adel verdween de grondwet
7.2
De suikerplantages van Suriname
De Engelsen wouden halverwege de 17e eeuw plantages opzetten (Suriname) bouwden gebied in
korte tijd om tot plantagekolonie
H7.1
Redeneren over de samenleving
In de 17e eeuw bracht de wetenschappelijke revolutie veel nieuwe kennis over mens/natuur/wereld
veel ontdekkingen waren tot stand gekomen door systematisch onderzoek en logisch redeneren
Filosofen namen deze werkwijze over als door het gebruik van het verstand (ratio) zulke positieve
gevolgen had zou dat dan ook niet kunnen gelden voor het bestuderen van mens/samenleving?
De overtuiging dat zo een betere, eerlijker samenleving kon ontwikkelen rationeel optimisme
Verlichte filosofen gingen vaak uit van vragen werden vaak beantwoord te verwijzen naar traditie
Verlichte ideeën zijn ideeën die dankzij rationeel redeneren ontstonden en die tot doel hadden een
betere samenleving te creëren
Verlichte filosofen bedachten argumenten en mogelijke oplossingen en discussieerden met elkaar
gingen ervan uit dat rechten bestaan die voor alle mensen gelden (net zoals in de natuur)
Mensen zouden in alle omstandigheden over natuurlijke rechten moeten beschikken zoals vrijheid
van meningsuiting zorgt dat er meer gelijkheid komt tussen mensen
Natuurlijke rechten rechten die een mens vanaf zijn geboorte bezit en losstaan van de wetten die
de overheid heeft ingesteld; ze gelden voor ieder mens en overal
Verlichte filosofen
Verlichte filosofen dachten na over een rechtvaardigere samenleving vulden elkaar soms aan;
soms ook totaal oneens met elkaar over bijvoorbeeld macht
Montesquieu vond het belangrijk dat de macht niet in handen van 1 persoon of groep was door
de macht de verdelen is de kans op machtsmisbruik kleiner
Voor hem was een Trias Politica (scheiding van de 3 staatsmachten) het beste om een eerlijkere
machtsverdeling te krijgen; wie de bestuurders zouden zijn vond hij minder belangrijk
Voltaire vond wat anders alleen mensen met een goede opleiding konden deel uitmaken van het
bestuur
John Locke vond dat de mensen onderling een sociaal contract moesten sluiten denkbeeldig
verdrag tussen de mensen onderling om een politieke samenleving of staat te vormen
, Mensen konden bestuurders kiezen en het volk had ook het recht om ze af te zetten wnr ze zich niet
inzetten voor het belang van het volk
Rousseau steunde het idee van een sociaal contract maar benadrukte wel dat het volk altijd de
hoogste macht behield wat het volk wilde moest gebeuren; minderheid moest zich voegen naar de
wil van de meerderheid
Leren denken
Meeste verlichte denkers vonden dat onderwijs mensen zou helpen om zelf na te denken Denis
Diderot en Jean d’Alembert stelde de Encyclopedie samen waarin honderden deskundigen een groot
deel van kennis en ideeën beschreven
De boeken werden over de hele wereld verspreid en hadden veel invloed op de burgerij sommige
niet blij; edelen en geestelijken voelde zich aangevallen door kritiek
Een oproep tot een verbod van de boeken werkte averechts boeken werden nog beter verkocht
Verlichte vorsten
De verlichte ideeën ook door tot vorsten veel hielden vast aan het ancien regime (absolutisme)
Ancien regime is letterlijk ‘’de oude orde’’ benaming voor de tijd van voor de Franse Revolutie
waar er nog sprake was van een standenmaatschappij en absolutisme
Frederik de Grote wees het droit divin af vond dat hij verantwoording was verschuldigd aan het
volk met wie hij een sociaal contract had afgesloten; bindend volk kon hem niet afzetten
Hij gaf zijn volk geen inspraak in het bestuur maar zorgde wel voor geloofsvrijheid en onderwijs
verlicht absolutisme ; regeerwijze waarbij de vorste de absolute macht in handen heeft maar
probeert om zonder inspraak van het volk hervormingen door te voeren
Ook Catharina de Grote was geïnteresseerd liet grondwet maken maar Russische edelen niet blij
want wilden niet zelfde rechten en plichten als de horigen op hun landerijen; omdat haar bestuur
afhankelijk was van de adel verdween de grondwet
7.2
De suikerplantages van Suriname
De Engelsen wouden halverwege de 17e eeuw plantages opzetten (Suriname) bouwden gebied in
korte tijd om tot plantagekolonie
