De sociale filosofie
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
3.1: De ideale samenleving
Utopia= verwijst naar een ideale samenleving die onmogelijk is.
--> Outopia = een plaats die niet bestaat. --> dubbelzinnig
Anti-utopie (distopie) = samenleving met akelige kenmerken.
Maatschappelijke contract= een groep mensen samen afspreekt om zich te laten
besturen door een overheid of staat.
Mensbeeld= de gedachte of mensen van nature goed of slecht zijn, door de
maatschappij kan dit veranderen. --> Positief of en negatief
Natuurtoestand= hoe mensen met elkaar omgaan --> egoïstisch etc.
Natuurrecht: iedereen heeft recht op --> leven, vrijheid en eigendom.
Thomas Hobbes (1588-1679):
- Pessimistische mensbeeld: iemand die vaak het negatieve ziet of verwacht.
- Hij gelooft dat mensen van nature egoïstisch zijn.
- Natuurtoestand: recht op leven en oorlog van allen tegen allen
- Mensen zullen zichzelf vooropstellen en alles doen om te overleven. -> Oorlog
van allen tegen allen. -> Deze oorlog is voor niemand voordelig = het leven wordt
er eenzaam, ellendig en kort door.
- Er staan geen regels vast.
- Hobbes zijn ideale staat: een bestuurder die verantwoordelijk is voor het welzijn
van het volk.
John Locke (1632-1704):
- Natuurtoestand: morele (goed) toestand -> recht op leven, gezondheid, vrede en
vrijheid van bezit.
- Locke zijn ideale staat: je kan recht op bezit garanderen
- Als je een natuurrecht overtreedt kan je gestraft worden.
- Niemand beschikt over privébezit. --> eigen natuurlijke bezit is ons lichaam.
Verschil Hobbes en Locke:
- Locke maakt een scheiding tussen de wetgevende en de uitvoerende macht.
- Van Hobbes mag je niet in opstand komen, van Locke wel als de overheid het
niet goed doet.
- Als er ergens veel van is, maar niet lang houdbaar is dan spreekt Hobbes van
schaarste en Locke van overvloed.
, Jean-Jacques Rousseau (1712-1778):
Natuurtoestand: mensen zijn totaal vrij (soort paradijs) en er heerst vrede.
Medelijden is aangeboren.
- Mensbeeld: mens is goed in nature, hij wordt door de maatschappij bedorven
- De ontwikkeling van cultuur en ontwikkeling van maatschappelijke instituties
ziet Rousseau als iets negatiefs.
- Ideale staat: een kleine democratie, met algemene wil
Rousseau wil de verloren natuurlijke vrijheid van mensen herstellen. Hij stelt voor dat
mensen een sociaal contract sluiten om samen te leven. In plaats van één leider,
besturen mensen zichzelf volgens de "algemene wil", die goed is voor iedereen.
Amour de soi= natuurlijke soort ‘zelfliefde’. --> Mensen leiden een authentiek leven.
Amour propre= een kunstmatige vorm van eigenliefde. --> Mens vergelijkt zichzelf met
andere dit komt door de maatschappij. Hierdoor ontstaan slechte eigenschappen zoals
jaloezie, ruzie, oorlog.
‘De natuurmens’ (natuurtoestand) ‘De maatschappelijke mens’
Zelfvoorzienend Afhankelijk van de mens
Vrede, luiheid Ruzie, oorlog, arbeid
Medelijden Tegen anderen (jaloezie)
Natuurlijke behoeften Gekweekte behoeften
Gelijkheid Sociale ongelijkheid
Gezond en sterk Slechte gezondheid
Zelfbehoudend (amour de soi) Egoisme (amour propre)
Isaiah Berlin (1909-1997):
Negatieve vrijheid= de vrijheid om te handelen zonder dat anderen je tegenhouden.
Het betekent dat je zelf kunt kiezen wat je wilt doen. --> vrij van
Positieve vrijheid= dat je de vrijheid hebt om je eigen keuzes te maken en te leven zoals
jij dat wilt, in plaats van dat anderen jou dwingen. Het draait om jezelf bepalen en
handelen volgens wat je echt belangrijk vindt. --> vrij om iets te bereiken
De correlatietheorie, stelt dat rechten en plichten met elkaar verbonden zijn. Er wordt
onderscheid gemaakt tussen negatieve en positieve rechten.
Negatief recht= dat je vrij bent om iets te doen of te laten, zoals het recht op vrijheid
van meningsuiting
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
3.1: De ideale samenleving
Utopia= verwijst naar een ideale samenleving die onmogelijk is.
--> Outopia = een plaats die niet bestaat. --> dubbelzinnig
Anti-utopie (distopie) = samenleving met akelige kenmerken.
Maatschappelijke contract= een groep mensen samen afspreekt om zich te laten
besturen door een overheid of staat.
Mensbeeld= de gedachte of mensen van nature goed of slecht zijn, door de
maatschappij kan dit veranderen. --> Positief of en negatief
Natuurtoestand= hoe mensen met elkaar omgaan --> egoïstisch etc.
Natuurrecht: iedereen heeft recht op --> leven, vrijheid en eigendom.
Thomas Hobbes (1588-1679):
- Pessimistische mensbeeld: iemand die vaak het negatieve ziet of verwacht.
- Hij gelooft dat mensen van nature egoïstisch zijn.
- Natuurtoestand: recht op leven en oorlog van allen tegen allen
- Mensen zullen zichzelf vooropstellen en alles doen om te overleven. -> Oorlog
van allen tegen allen. -> Deze oorlog is voor niemand voordelig = het leven wordt
er eenzaam, ellendig en kort door.
- Er staan geen regels vast.
- Hobbes zijn ideale staat: een bestuurder die verantwoordelijk is voor het welzijn
van het volk.
John Locke (1632-1704):
- Natuurtoestand: morele (goed) toestand -> recht op leven, gezondheid, vrede en
vrijheid van bezit.
- Locke zijn ideale staat: je kan recht op bezit garanderen
- Als je een natuurrecht overtreedt kan je gestraft worden.
- Niemand beschikt over privébezit. --> eigen natuurlijke bezit is ons lichaam.
Verschil Hobbes en Locke:
- Locke maakt een scheiding tussen de wetgevende en de uitvoerende macht.
- Van Hobbes mag je niet in opstand komen, van Locke wel als de overheid het
niet goed doet.
- Als er ergens veel van is, maar niet lang houdbaar is dan spreekt Hobbes van
schaarste en Locke van overvloed.
, Jean-Jacques Rousseau (1712-1778):
Natuurtoestand: mensen zijn totaal vrij (soort paradijs) en er heerst vrede.
Medelijden is aangeboren.
- Mensbeeld: mens is goed in nature, hij wordt door de maatschappij bedorven
- De ontwikkeling van cultuur en ontwikkeling van maatschappelijke instituties
ziet Rousseau als iets negatiefs.
- Ideale staat: een kleine democratie, met algemene wil
Rousseau wil de verloren natuurlijke vrijheid van mensen herstellen. Hij stelt voor dat
mensen een sociaal contract sluiten om samen te leven. In plaats van één leider,
besturen mensen zichzelf volgens de "algemene wil", die goed is voor iedereen.
Amour de soi= natuurlijke soort ‘zelfliefde’. --> Mensen leiden een authentiek leven.
Amour propre= een kunstmatige vorm van eigenliefde. --> Mens vergelijkt zichzelf met
andere dit komt door de maatschappij. Hierdoor ontstaan slechte eigenschappen zoals
jaloezie, ruzie, oorlog.
‘De natuurmens’ (natuurtoestand) ‘De maatschappelijke mens’
Zelfvoorzienend Afhankelijk van de mens
Vrede, luiheid Ruzie, oorlog, arbeid
Medelijden Tegen anderen (jaloezie)
Natuurlijke behoeften Gekweekte behoeften
Gelijkheid Sociale ongelijkheid
Gezond en sterk Slechte gezondheid
Zelfbehoudend (amour de soi) Egoisme (amour propre)
Isaiah Berlin (1909-1997):
Negatieve vrijheid= de vrijheid om te handelen zonder dat anderen je tegenhouden.
Het betekent dat je zelf kunt kiezen wat je wilt doen. --> vrij van
Positieve vrijheid= dat je de vrijheid hebt om je eigen keuzes te maken en te leven zoals
jij dat wilt, in plaats van dat anderen jou dwingen. Het draait om jezelf bepalen en
handelen volgens wat je echt belangrijk vindt. --> vrij om iets te bereiken
De correlatietheorie, stelt dat rechten en plichten met elkaar verbonden zijn. Er wordt
onderscheid gemaakt tussen negatieve en positieve rechten.
Negatief recht= dat je vrij bent om iets te doen of te laten, zoals het recht op vrijheid
van meningsuiting
