2.1 Opbouw van de aarde en platentektoniek
Opbouw van de aarde:
1. Aardkorst→ afgekoeld +
gesteente is vast
2. Aardmantel → gesteente in
wordt verwarmd door hitte van
aardkern, gevolg= gesteente in
aardmantel taai-vloeibaar.
Buitenkant aardmantel
afgekoeld.
3. Aardkern→ bevat nikkel en ijzer,
5000 graden Celsius, komt door
druk van gesteente van boven
de aardkern. Buitenkern bestaat
uit materiaal wat vloeibaarder is,
druk in de kern is hierdoor lager.
Vast of taai-vloeibare lava?
1) Korst → Vast
2) Aardmantel → Taai-vloeibaar
3) Aardkern (binnenkant) → vast
Hoe komt het dat de kern van de aarde, die meer dan 5000 graden Celsius is,
bestaat uit vast gesteente?
- Dit komt door het gewicht van het gesteente boven de aardkern. De druk in
de aardkern is daardoor hoog en bestaat daarom uit vast materiaal.
2 soorten plaattype: ( van aardkorst)
1) Oceanische korst→ bestaat uit zwaar gesteente = Basalt.
2) Continentale korst -> bestaat uit licht gesteente = Graniet.
Doordat het gewicht van de Oceanische korst zwaarder is zal deze onder de
continentale korst duiken.
Gevolg van platentektoniek= vulkanisme
,3 verschillende soorten bewegingen ( aardplaten):
1) Convergente plaatgrens → Deze platen bewegen naar elkaar toe. De
zwaardere (oceanische ) korst duikt schuin onder de mantel = subductie.
Hierdoor ontstaat er een diepe sleuf in de zeebodem = trog.
2) Divergente plaatgrens → Deze platen bewegen uit elkaar = druk in de
aardmantel neemt af → wordt meer vloeibaar en vormt magma. Tijdens dit
proces kan de aardkorst breken waardoor magma zich richting het
aardoppervlak kan bewegen.
3) Transforme plaatgrens → Deze platen bewegen langs elkaar.
Nazca plaat → Oceanische korst
Zuid-Amerikaanse plaat → Continentale korst
Platentektoniek:
Waardoor ontstaan plaatbewegingen?
1) Ridge- push ( 10 %) = bij de midoceanische rug drukt de zwaartekracht
omlaag
midoceanische rug= onderwater gebergte
2) Slab- Pull (90%) = De koude oceanische plaat duikt in de warme mantel en
zinkt. Daardoor trekt deze zinkende plaat de oceanische korst met zich mee
en ontstaat er een horizontale plaatbeweging.
, Actualiteitsprincipe= Het idee dat processen in het verleden op dezelfde manier
verliepen als processen tegenwoordig ) Belangrijk uitgangspunt)
Als Lava stolt tot het gesteente Basalt dan zal er steeds weer nieuwe oceaanbodem
ontstaan. Op deze manier vormt zich een langgerekte keten van vulkanen op de
bodem. = midoceanische rug ( Atlantische oceaan)
Hoe hoger een midoceanische rug wordt, hoe meer gewicht deze krijgt.
Door dit gewicht duwt de jonge oceanische korst de rest van de aardplaat zijdelings
weg= ridge-push.
De oceaan wordt dieper naarmate je verder van de rug af komt → verder weg van
de midoceanische korst is de oceanische korst ouder en verder afgekoeld waardoor
het afgekoelde aardkorst compacten is waardoor het gewicht hoger is.
De oceanische korst zal dan ook onder de continentale korst duiken zodra het een
subductiezone bereikt.
Tijdens deze subductie verdwijnen grote stukken oceaanbodem de diepte in → het
gewicht van de wegzakkende oceaanbodem “trekt” de rest van de oceaanbodem
achter zich aan.
Opbouw van de aarde:
1. Aardkorst→ afgekoeld +
gesteente is vast
2. Aardmantel → gesteente in
wordt verwarmd door hitte van
aardkern, gevolg= gesteente in
aardmantel taai-vloeibaar.
Buitenkant aardmantel
afgekoeld.
3. Aardkern→ bevat nikkel en ijzer,
5000 graden Celsius, komt door
druk van gesteente van boven
de aardkern. Buitenkern bestaat
uit materiaal wat vloeibaarder is,
druk in de kern is hierdoor lager.
Vast of taai-vloeibare lava?
1) Korst → Vast
2) Aardmantel → Taai-vloeibaar
3) Aardkern (binnenkant) → vast
Hoe komt het dat de kern van de aarde, die meer dan 5000 graden Celsius is,
bestaat uit vast gesteente?
- Dit komt door het gewicht van het gesteente boven de aardkern. De druk in
de aardkern is daardoor hoog en bestaat daarom uit vast materiaal.
2 soorten plaattype: ( van aardkorst)
1) Oceanische korst→ bestaat uit zwaar gesteente = Basalt.
2) Continentale korst -> bestaat uit licht gesteente = Graniet.
Doordat het gewicht van de Oceanische korst zwaarder is zal deze onder de
continentale korst duiken.
Gevolg van platentektoniek= vulkanisme
,3 verschillende soorten bewegingen ( aardplaten):
1) Convergente plaatgrens → Deze platen bewegen naar elkaar toe. De
zwaardere (oceanische ) korst duikt schuin onder de mantel = subductie.
Hierdoor ontstaat er een diepe sleuf in de zeebodem = trog.
2) Divergente plaatgrens → Deze platen bewegen uit elkaar = druk in de
aardmantel neemt af → wordt meer vloeibaar en vormt magma. Tijdens dit
proces kan de aardkorst breken waardoor magma zich richting het
aardoppervlak kan bewegen.
3) Transforme plaatgrens → Deze platen bewegen langs elkaar.
Nazca plaat → Oceanische korst
Zuid-Amerikaanse plaat → Continentale korst
Platentektoniek:
Waardoor ontstaan plaatbewegingen?
1) Ridge- push ( 10 %) = bij de midoceanische rug drukt de zwaartekracht
omlaag
midoceanische rug= onderwater gebergte
2) Slab- Pull (90%) = De koude oceanische plaat duikt in de warme mantel en
zinkt. Daardoor trekt deze zinkende plaat de oceanische korst met zich mee
en ontstaat er een horizontale plaatbeweging.
, Actualiteitsprincipe= Het idee dat processen in het verleden op dezelfde manier
verliepen als processen tegenwoordig ) Belangrijk uitgangspunt)
Als Lava stolt tot het gesteente Basalt dan zal er steeds weer nieuwe oceaanbodem
ontstaan. Op deze manier vormt zich een langgerekte keten van vulkanen op de
bodem. = midoceanische rug ( Atlantische oceaan)
Hoe hoger een midoceanische rug wordt, hoe meer gewicht deze krijgt.
Door dit gewicht duwt de jonge oceanische korst de rest van de aardplaat zijdelings
weg= ridge-push.
De oceaan wordt dieper naarmate je verder van de rug af komt → verder weg van
de midoceanische korst is de oceanische korst ouder en verder afgekoeld waardoor
het afgekoelde aardkorst compacten is waardoor het gewicht hoger is.
De oceanische korst zal dan ook onder de continentale korst duiken zodra het een
subductiezone bereikt.
Tijdens deze subductie verdwijnen grote stukken oceaanbodem de diepte in → het
gewicht van de wegzakkende oceaanbodem “trekt” de rest van de oceaanbodem
achter zich aan.
