Samenvatting Landscape geography Bodem en landschap SGL-23312 2025 Wageningen University Research
,Samenvatting Landscape geography Bodem en landschap SGL-23312 2025 Wageningen University Research
, Samenvatting Landscape geography Bodem en landschap SGL-23312 2025 Wageningen University Research
Landscape geografie bodem en landschap
Rivierenlandschappen
College 1 Rivierenlandschappen
Ligging en indeling
Rivierenlandschap indelen in 3 delen.
- Oostelijke (1): laat-pleistocene
afzettingen oud. Smal landschap.
o Laat- Weichselien
- Centrale (2) :
o holocene afzettingen; jonger
- Westelijke (3):
o holocene afzettingen; jonger
Oostelijke rivierenlandschap
Fluviatiele afzettingen en landvormen
Vorming rivierterrassen
- Tektonische opheffing (Z- Limburg)
- Dalende zeespiegel; alleen benedenstrooms tijdens koude perioden (ijstijden)
- Klimaatverandering; overgang Weichselien (koud) Holoceen(huidig=mild) , 15 000-
10000 jaar geleden. (Maas)
o Schoksgewijs, fluctuerend verschillende terrassen. De oudste terrassen zijn het
hoogst, jongste zijn het laagst.
o Koude perioden (stadialen): sedimentatie (opvulling)
o Warmere perioden (interstadialen); insnijding
o Netto; insnijding (erosie)
De vorming van onregelmatige
terrassen
- Koude periode (stadiaal) ijstijden
o Brede stroomvlakte vlechtende rivier (miss wel kilometer breed) met
instabiele geulen en zand-/ grindbanken
o Veel sedimentaanvoer (geen vegetatie (hier is het te koud voor) en
oppervlakkige afstroming over permafrost)
- Warme periode (interstadiaal)
o Hoofdgeulen uit het vlechtende systemen gaan meanderen en snijden zich
in; deel oude stroomvlakte raakt buiten gebruik.
o Minder sediment, meer vegetatie en permafrost ontdooit, hierdoor kan
water infiltreren en zo voert het minder mee.
o sedimenthonger; rivier krijgt geen sediment meer rivier gaat insnijden, want
het neemt sediment mee uit de bedding. Smalle insnijding
1
, Samenvatting Landscape geography Bodem en landschap SGL-23312 2025 Wageningen University Research
- Bij terugkeer van koude periode gaat de (smal) ingesneden meanderende
rivier weer vlechten en vormt op lager niveau een bredere stroomvlakte; het
proces herhaalt zich meerdere keren; terrassen landschap.
- De terrassenkruising is de zonde waar netto erosie overgaat in netto sedimentatie, de
ligging is afhankelijk van de zeespiegelstand.
o Toen de zeespiegel nog een stuk lager lag, was de terrassenkruising ook
een stuk lager. Met de stijging van de zeespiegel steeg ook de
terrassenkruising.
Eolische afzetingen en landvormen
Rivierduinen
- Op hoger gelegen terrassen langs de (voormalige) stroomvlakte vlechtende rivier.
- Gevormd in Laat- Weichselien onder koude, relatief droge condities.
- Het zand werd opgevangen in schaarse vegetatie (vaak paraboolvorm)
Donken; toppen van rivierduinen in het holocene rivierenlandschap (beneden de terrassenkruising).
Centrale en westelijke rivierenlandschap
Fluviatiele afzettingen en landvormen
Centrale rivierenlandschap
Groene landschap, holocene afzettingen
Meanderende of soms rechte rivieren met een overstromingsvlakte, onderling verbonden
rivieren (bijv. Rijn en Waal)= anastomoserende rivieren. = rivieren met zijtaken die bij elkaar
komen en dan een stuk van de riviervlakte insluiten..
Centrale en westelijke rivierenlandschap
- Meanderende rivieren met een overstromingsvlakte bestaande uit oeverwallen en kommen
- Crevasse; doorbraakgeul door een oeverwal met daarachter een sedimentwaaier
o Als een crevasse steeds meer water uit de rivier wegtrekt, steeds groter
wordt en er uiteindelijk een nieuwe rivierenloop is, ontstaat een
- Avulsie; complete verlegging van de rivier, kan alleen zonder dijken
- Vorming van oeverwallen; sediment (vooral de grove fractie) wordt dichtbij de geul afgezet
- In de oeverwal vind je een fining upward (aflopend profiel): zand (evt. met grind)
onderin, zware zavel/ lichte klei bovenin. Textuur steeds fijner naar boven
- In de kommen bezinkt de fijnste fractie (zware klei) want op de oeverwallen het
grofste materiaal
- Vraag: waarom fining upward;
o Antwoord: oeverwal wordt steeds hoger, en het
wordt steeds moeilijker om hoger op te komen
voor een zand korrel, zwaarder materiaal blijft
hangen.
,Samenvatting Landscape geography Bodem en landschap SGL-23312 2025 Wageningen University Research
, Samenvatting Landscape geography Bodem en landschap SGL-23312 2025 Wageningen University Research
Landscape geografie bodem en landschap
Rivierenlandschappen
College 1 Rivierenlandschappen
Ligging en indeling
Rivierenlandschap indelen in 3 delen.
- Oostelijke (1): laat-pleistocene
afzettingen oud. Smal landschap.
o Laat- Weichselien
- Centrale (2) :
o holocene afzettingen; jonger
- Westelijke (3):
o holocene afzettingen; jonger
Oostelijke rivierenlandschap
Fluviatiele afzettingen en landvormen
Vorming rivierterrassen
- Tektonische opheffing (Z- Limburg)
- Dalende zeespiegel; alleen benedenstrooms tijdens koude perioden (ijstijden)
- Klimaatverandering; overgang Weichselien (koud) Holoceen(huidig=mild) , 15 000-
10000 jaar geleden. (Maas)
o Schoksgewijs, fluctuerend verschillende terrassen. De oudste terrassen zijn het
hoogst, jongste zijn het laagst.
o Koude perioden (stadialen): sedimentatie (opvulling)
o Warmere perioden (interstadialen); insnijding
o Netto; insnijding (erosie)
De vorming van onregelmatige
terrassen
- Koude periode (stadiaal) ijstijden
o Brede stroomvlakte vlechtende rivier (miss wel kilometer breed) met
instabiele geulen en zand-/ grindbanken
o Veel sedimentaanvoer (geen vegetatie (hier is het te koud voor) en
oppervlakkige afstroming over permafrost)
- Warme periode (interstadiaal)
o Hoofdgeulen uit het vlechtende systemen gaan meanderen en snijden zich
in; deel oude stroomvlakte raakt buiten gebruik.
o Minder sediment, meer vegetatie en permafrost ontdooit, hierdoor kan
water infiltreren en zo voert het minder mee.
o sedimenthonger; rivier krijgt geen sediment meer rivier gaat insnijden, want
het neemt sediment mee uit de bedding. Smalle insnijding
1
, Samenvatting Landscape geography Bodem en landschap SGL-23312 2025 Wageningen University Research
- Bij terugkeer van koude periode gaat de (smal) ingesneden meanderende
rivier weer vlechten en vormt op lager niveau een bredere stroomvlakte; het
proces herhaalt zich meerdere keren; terrassen landschap.
- De terrassenkruising is de zonde waar netto erosie overgaat in netto sedimentatie, de
ligging is afhankelijk van de zeespiegelstand.
o Toen de zeespiegel nog een stuk lager lag, was de terrassenkruising ook
een stuk lager. Met de stijging van de zeespiegel steeg ook de
terrassenkruising.
Eolische afzetingen en landvormen
Rivierduinen
- Op hoger gelegen terrassen langs de (voormalige) stroomvlakte vlechtende rivier.
- Gevormd in Laat- Weichselien onder koude, relatief droge condities.
- Het zand werd opgevangen in schaarse vegetatie (vaak paraboolvorm)
Donken; toppen van rivierduinen in het holocene rivierenlandschap (beneden de terrassenkruising).
Centrale en westelijke rivierenlandschap
Fluviatiele afzettingen en landvormen
Centrale rivierenlandschap
Groene landschap, holocene afzettingen
Meanderende of soms rechte rivieren met een overstromingsvlakte, onderling verbonden
rivieren (bijv. Rijn en Waal)= anastomoserende rivieren. = rivieren met zijtaken die bij elkaar
komen en dan een stuk van de riviervlakte insluiten..
Centrale en westelijke rivierenlandschap
- Meanderende rivieren met een overstromingsvlakte bestaande uit oeverwallen en kommen
- Crevasse; doorbraakgeul door een oeverwal met daarachter een sedimentwaaier
o Als een crevasse steeds meer water uit de rivier wegtrekt, steeds groter
wordt en er uiteindelijk een nieuwe rivierenloop is, ontstaat een
- Avulsie; complete verlegging van de rivier, kan alleen zonder dijken
- Vorming van oeverwallen; sediment (vooral de grove fractie) wordt dichtbij de geul afgezet
- In de oeverwal vind je een fining upward (aflopend profiel): zand (evt. met grind)
onderin, zware zavel/ lichte klei bovenin. Textuur steeds fijner naar boven
- In de kommen bezinkt de fijnste fractie (zware klei) want op de oeverwallen het
grofste materiaal
- Vraag: waarom fining upward;
o Antwoord: oeverwal wordt steeds hoger, en het
wordt steeds moeilijker om hoger op te komen
voor een zand korrel, zwaarder materiaal blijft
hangen.
