,Ontwikkelingstheorieën
COGNITIEVE ONTWIKKELINGSTHEORIE PIAGET
cognitie is het vermogen om kennis te verwerven. Kennis wordt
opgebouwd door waar te nemen en de opgedane informatie te verwerken,
dus te denken. Onder de cognitieve ontwikkeling beslaat waarneming,
aandacht, geheugen, redeneren, probleem oplossen, taal en intelligentie.
jongere kinderen doen kennis op door actief met de omgeving om te gaan,
het is een interactief proces. Dit staat centraal in het denken van Jean
Piaget (1896-1980). Piaget was de eerste die een veelomvattende theorie
ontwierp over cognitieve ontwikkeling. Piaget was geïnteresseerd in de
oorsprong en de ontwikkeling van het denken van normale kinderen. Alle
kinderen lopen stapsgewijs in vaste volgorde de stadia van de cognitieve
ontwikkeling.
Baby’s benaderen de buitenwereld met schema’s (strategieën). Denk aan
grijp-, kijk- en zuigschema’s. In de eerste maanden zijn de schema’s alleen
sensomotorisch (voelen, proeven). Later zijn er ook denkschema’s die
abstract worden. Als voorbeeld word het kijkschema en grijpschema
worden op hoger niveau georganiseerd tot gecoördineerd kijken en
grijpen. Een ander principe van Piaget is adapteren (aanpassen): Gedrag
en denken wordt veranderd om effectiever te kunnen functioneren.
Adapteren bestaat uit twee complementaire processen:
- Assimilatie: het proces waarmee bestaande vaardigheden/kennis
worden gebruikt in nieuwe situaties.
- Accommodatie: het proces van aanpassing van bestaande
vaardigheden/kennis om met een nieuwe situatie om te kunnen gaan.
Door een continu proces van beide ontwikkelen kinderen vanuit een aantal
aangeboren reflexen steeds meer vaardigheden, die in een veelheid van
situaties kunnen worden toegepast. Dit geld voor het handelen als denken.
De drijvende kracht achter de cognitieve ontwikkeling noemt Piaget
equilibratie.
De vierhoofdstadia van de cognitieve ontwikkeling:
1. Sensomotorische periode (zintuigelijk waarnemen, motoriek) (0-2 jaar)
2. Pre-operationele periode (cognitief schema) (2-7 jaar)
3. Concreet-operationele periode (7-11 jaar)
4. Formeel-operationele periode (>11 jaar)
- Sensomotorische periode
Reflexen (0-1 maand)
Primaire circulaire reacties (1-4 maanden): Bij toeval komt de
, duim in de mond als reflex gaat het kind er op zuigen. Doelgericht
herhalen
Secundaire circulaire reacties (4-8 maanden): effecten van eigen
handelen op de omgeving, aanstoten van rammelaar.
Coördinatie van schema’s (8-12 maanden): aaneenschakeling van
gedrag om iets te bereiken, hand van papa wegduwen om speeltje
te pakken.
Tertiaire circulaire reacties (12-18 maanden): ontdekken van
oorzaak-gevolgrelaties, weggooien van speelgoed.
Het eerste denken (18-24 maanden): eerst een probleem in
gedachte oplossen, dit betekent het einde van de sensomotorische
periode en overgang naar symbolisch denken.
Pre-operationele (2-7 jaar) en concreet-operationele (6-12 jaar) periode
toenemend in staat om te denken. Denken is nog niet logisch. Het
ontbreken van logische denk strategieën is het hoofdkenmerk van pre-
operationele periode. De mogelijkheid tot logisch en systematisch
denken ontstaat rond het 7e levensjaar. Dit is de concreet-operationele
periode.
- Egocentrisme: denken centreert zich rond eigen persoon. Nog niet
in staat om zich te verplaatsen in anderen.
- Animisme: neiging om aan niet-levende dingen leven toe te
kennen.
- Artificialisme: neiging om te geloven dat alle dingen door mensen
gemaakt zijn.
- Realisme: neiging om psychische fenomenen zoals
gedachten/dromen als fysische fenomenen te zien.
Concreet operationeel denken (7-12 jaar)
Oplossen vermogen neemt toe
Belangrijke begrippen van ontwikkeling van het logische denken zijn:
- Begrip van rangorde
- Conservatie van aantal
- Conservatie van volume en gewicht
Kinderen in de pre-operationele fase beheersen deze concepten nog niet.
Formeel-operationele periode (>11 jaar)
De periode waarin het abstract-logisch denken tot ontwikkeling komt.
- Stadium 1/2 (0-4 maanden): kijkt geïnteresseerd of grijpt voorwerp, maar
verliest interesse zodra voorwerp geheel/gedeeltelijk bedekt wordt.
- Stadium 3 (4-8 maanden): grijpt naar voorwerp wat gedeeltelijk bedekt
is, maar zoekt niet als het geheel bedekt wordt terwijl het kind kijkt.
- Stadium 4 (8-12 maanden): vindt voorwerp dat geheel bedekt wordt,
maar niet als het enkele keren op dezelfde plaats het kind het voorwerp op
COGNITIEVE ONTWIKKELINGSTHEORIE PIAGET
cognitie is het vermogen om kennis te verwerven. Kennis wordt
opgebouwd door waar te nemen en de opgedane informatie te verwerken,
dus te denken. Onder de cognitieve ontwikkeling beslaat waarneming,
aandacht, geheugen, redeneren, probleem oplossen, taal en intelligentie.
jongere kinderen doen kennis op door actief met de omgeving om te gaan,
het is een interactief proces. Dit staat centraal in het denken van Jean
Piaget (1896-1980). Piaget was de eerste die een veelomvattende theorie
ontwierp over cognitieve ontwikkeling. Piaget was geïnteresseerd in de
oorsprong en de ontwikkeling van het denken van normale kinderen. Alle
kinderen lopen stapsgewijs in vaste volgorde de stadia van de cognitieve
ontwikkeling.
Baby’s benaderen de buitenwereld met schema’s (strategieën). Denk aan
grijp-, kijk- en zuigschema’s. In de eerste maanden zijn de schema’s alleen
sensomotorisch (voelen, proeven). Later zijn er ook denkschema’s die
abstract worden. Als voorbeeld word het kijkschema en grijpschema
worden op hoger niveau georganiseerd tot gecoördineerd kijken en
grijpen. Een ander principe van Piaget is adapteren (aanpassen): Gedrag
en denken wordt veranderd om effectiever te kunnen functioneren.
Adapteren bestaat uit twee complementaire processen:
- Assimilatie: het proces waarmee bestaande vaardigheden/kennis
worden gebruikt in nieuwe situaties.
- Accommodatie: het proces van aanpassing van bestaande
vaardigheden/kennis om met een nieuwe situatie om te kunnen gaan.
Door een continu proces van beide ontwikkelen kinderen vanuit een aantal
aangeboren reflexen steeds meer vaardigheden, die in een veelheid van
situaties kunnen worden toegepast. Dit geld voor het handelen als denken.
De drijvende kracht achter de cognitieve ontwikkeling noemt Piaget
equilibratie.
De vierhoofdstadia van de cognitieve ontwikkeling:
1. Sensomotorische periode (zintuigelijk waarnemen, motoriek) (0-2 jaar)
2. Pre-operationele periode (cognitief schema) (2-7 jaar)
3. Concreet-operationele periode (7-11 jaar)
4. Formeel-operationele periode (>11 jaar)
- Sensomotorische periode
Reflexen (0-1 maand)
Primaire circulaire reacties (1-4 maanden): Bij toeval komt de
, duim in de mond als reflex gaat het kind er op zuigen. Doelgericht
herhalen
Secundaire circulaire reacties (4-8 maanden): effecten van eigen
handelen op de omgeving, aanstoten van rammelaar.
Coördinatie van schema’s (8-12 maanden): aaneenschakeling van
gedrag om iets te bereiken, hand van papa wegduwen om speeltje
te pakken.
Tertiaire circulaire reacties (12-18 maanden): ontdekken van
oorzaak-gevolgrelaties, weggooien van speelgoed.
Het eerste denken (18-24 maanden): eerst een probleem in
gedachte oplossen, dit betekent het einde van de sensomotorische
periode en overgang naar symbolisch denken.
Pre-operationele (2-7 jaar) en concreet-operationele (6-12 jaar) periode
toenemend in staat om te denken. Denken is nog niet logisch. Het
ontbreken van logische denk strategieën is het hoofdkenmerk van pre-
operationele periode. De mogelijkheid tot logisch en systematisch
denken ontstaat rond het 7e levensjaar. Dit is de concreet-operationele
periode.
- Egocentrisme: denken centreert zich rond eigen persoon. Nog niet
in staat om zich te verplaatsen in anderen.
- Animisme: neiging om aan niet-levende dingen leven toe te
kennen.
- Artificialisme: neiging om te geloven dat alle dingen door mensen
gemaakt zijn.
- Realisme: neiging om psychische fenomenen zoals
gedachten/dromen als fysische fenomenen te zien.
Concreet operationeel denken (7-12 jaar)
Oplossen vermogen neemt toe
Belangrijke begrippen van ontwikkeling van het logische denken zijn:
- Begrip van rangorde
- Conservatie van aantal
- Conservatie van volume en gewicht
Kinderen in de pre-operationele fase beheersen deze concepten nog niet.
Formeel-operationele periode (>11 jaar)
De periode waarin het abstract-logisch denken tot ontwikkeling komt.
- Stadium 1/2 (0-4 maanden): kijkt geïnteresseerd of grijpt voorwerp, maar
verliest interesse zodra voorwerp geheel/gedeeltelijk bedekt wordt.
- Stadium 3 (4-8 maanden): grijpt naar voorwerp wat gedeeltelijk bedekt
is, maar zoekt niet als het geheel bedekt wordt terwijl het kind kijkt.
- Stadium 4 (8-12 maanden): vindt voorwerp dat geheel bedekt wordt,
maar niet als het enkele keren op dezelfde plaats het kind het voorwerp op
