KWALITEITSVOL WONEN
KADER 1: WONEN ALS BASISBEHOEFTE
INHOUD
Intro
recht op wonen
wonen als sociaal grondrecht
Sociale grondrechten
wonen als sociaal grondrecht
nationale verankering
juridische verankering nationaal en internationaal
internationale verankering
De woonzaak
Kwaliteitsvolle huisvesting
Toekomstige uitdagingen
Beleidsmaatregelen in België
1
,INTRO
Heeft iedereen recht op wonen ? JA/NEE
JA
Welke oplossing zien jullie om wonen betaalbaar te maken ?
- Cohousing
- Premies
- Overheid
- Fiscale hulp
- Sociale woning
Wat hoort er volgens jullie bij kwaliteitsvol wonen ?
- Douche
- Water
- Goede isolatie
- Genoeg ruimte
- Hygiëne
- Verwarming
- Basisvoorziening (= water en elektriciteit, verwarming)
Waar denken jullie “het rechtop wonen” terug te vinden in de wetgeving ?
Vlaamse codex wonen (belangrijkste)
2
,RECHT OP WONEN
Wonen is een sociaal grondrecht/mensenrecht ?
Mensenrechten of grondrechten zijn een verzameling van subjectieve rechten die tot voorwerp hebben
de wezenlijke voorwaarden te waarborgen om als persoon in waardigheid te leven en zich in vrijheid te
ontplooien.
WONEN ALS SOCIAAL GRONDRECHT
Wonen is een sociaal grondrecht?
Ze zijn inherent aan het mens-zijn: rechten waarover eenieder beschikt net omdat hij/zij mens is.
SOCIALE GRONDRECHTEN
Ze zijn onaantastbaar en levensnoodzakelijk.
→ Noodzakelijk voor fysieke en psychische ontwikkeling;
→ opgenomen in internationale verdragen en grondwetten;
→ staan ‘boven de wet’;
→ dragen een project in zich;
→ willen een doel realiseren. (Doel = een verantwoord leven)
Traditioneel staat de overheid in voor het beschermen en verwerkelijken van de voorwaarden opdat een
persoon vrij en in waardigheid kan leven.
→ Grondrechten moeten institutioneel worden verankerd (grondwet)
→ Overheid mag de grondrechten van de burgers niet aantasten
→ Rechten betekent plichten (voor de overheid om de rechten van de burgers te honoreren).
1e generatie grondrechten ➔ burgerlijk en politiek (19e eeuw)
2e generatie grondrechten ➔ sociaal-economische dimensie (20e eeuw)
→ Realiseren van een bepaalde levensstandaard
→ Recht op arbeid, voeding, kleding, huisvesting, cultuur, …
Redenering: basisbehoeften dienen vervuld om andere grondrechten te kunnen uitoefenen. (grondrecht
is eigenlijk basisbehoefte)
3
, Uiteindelijk doel?
• Komen tot een volledig mens-zijn (menswaardig zijn)
• ≠ wederkerigheidprincipe, wel solidariteit (vanuit mens-zijn)
• Geïnstitutionaliseerd via de overheid.
Uiteindelijk resultaat van burgerlijke, politieke, sociale, economische en culturele grondrechten?
• Een menswaardig leven
• Volledig mens-zijn
• Geïnstitutionaliseerd via de overheid, maar ook toegepast en gehandhaafd (!) niet enkel
gecreëerd (naar Hubeau en Geldof, 2003)
Universele Verklaring voor de rechten van de mens
Art. 3-21 – politieke en burgerlijke rechten
Art. 22-27 – economische, sociale en culturele rechten
Alle rechten zijn evenwaardig.
Handvest grondrechten van de EU
4
KADER 1: WONEN ALS BASISBEHOEFTE
INHOUD
Intro
recht op wonen
wonen als sociaal grondrecht
Sociale grondrechten
wonen als sociaal grondrecht
nationale verankering
juridische verankering nationaal en internationaal
internationale verankering
De woonzaak
Kwaliteitsvolle huisvesting
Toekomstige uitdagingen
Beleidsmaatregelen in België
1
,INTRO
Heeft iedereen recht op wonen ? JA/NEE
JA
Welke oplossing zien jullie om wonen betaalbaar te maken ?
- Cohousing
- Premies
- Overheid
- Fiscale hulp
- Sociale woning
Wat hoort er volgens jullie bij kwaliteitsvol wonen ?
- Douche
- Water
- Goede isolatie
- Genoeg ruimte
- Hygiëne
- Verwarming
- Basisvoorziening (= water en elektriciteit, verwarming)
Waar denken jullie “het rechtop wonen” terug te vinden in de wetgeving ?
Vlaamse codex wonen (belangrijkste)
2
,RECHT OP WONEN
Wonen is een sociaal grondrecht/mensenrecht ?
Mensenrechten of grondrechten zijn een verzameling van subjectieve rechten die tot voorwerp hebben
de wezenlijke voorwaarden te waarborgen om als persoon in waardigheid te leven en zich in vrijheid te
ontplooien.
WONEN ALS SOCIAAL GRONDRECHT
Wonen is een sociaal grondrecht?
Ze zijn inherent aan het mens-zijn: rechten waarover eenieder beschikt net omdat hij/zij mens is.
SOCIALE GRONDRECHTEN
Ze zijn onaantastbaar en levensnoodzakelijk.
→ Noodzakelijk voor fysieke en psychische ontwikkeling;
→ opgenomen in internationale verdragen en grondwetten;
→ staan ‘boven de wet’;
→ dragen een project in zich;
→ willen een doel realiseren. (Doel = een verantwoord leven)
Traditioneel staat de overheid in voor het beschermen en verwerkelijken van de voorwaarden opdat een
persoon vrij en in waardigheid kan leven.
→ Grondrechten moeten institutioneel worden verankerd (grondwet)
→ Overheid mag de grondrechten van de burgers niet aantasten
→ Rechten betekent plichten (voor de overheid om de rechten van de burgers te honoreren).
1e generatie grondrechten ➔ burgerlijk en politiek (19e eeuw)
2e generatie grondrechten ➔ sociaal-economische dimensie (20e eeuw)
→ Realiseren van een bepaalde levensstandaard
→ Recht op arbeid, voeding, kleding, huisvesting, cultuur, …
Redenering: basisbehoeften dienen vervuld om andere grondrechten te kunnen uitoefenen. (grondrecht
is eigenlijk basisbehoefte)
3
, Uiteindelijk doel?
• Komen tot een volledig mens-zijn (menswaardig zijn)
• ≠ wederkerigheidprincipe, wel solidariteit (vanuit mens-zijn)
• Geïnstitutionaliseerd via de overheid.
Uiteindelijk resultaat van burgerlijke, politieke, sociale, economische en culturele grondrechten?
• Een menswaardig leven
• Volledig mens-zijn
• Geïnstitutionaliseerd via de overheid, maar ook toegepast en gehandhaafd (!) niet enkel
gecreëerd (naar Hubeau en Geldof, 2003)
Universele Verklaring voor de rechten van de mens
Art. 3-21 – politieke en burgerlijke rechten
Art. 22-27 – economische, sociale en culturele rechten
Alle rechten zijn evenwaardig.
Handvest grondrechten van de EU
4
