GESCHIEDENIS 5 HAVO
BRITSE RIJK
Leerdoelen 1.1:
1. Je kunt 3 motieven beschrijven om in de 17e eeuw naar Amerika te
verhuizen
- Er waren mogelijke rijkdommen te vinden zoals goud, zilver en andere
handelswaren
- Ze zochten via het westen een nieuwe handelsroute naar India
- Ze wouden het gebied als uitvalsbasis gebruiken voor hun oorlog met Spanje
2. je kunt beschrijven hoe de contacten tussen kolonisten en indianen
zich ontwikkelde.
- In het begin werd er goed samengewerkt met de indianen, dit merk je vooral
bij het voorbeeld met de pelgrim fathers waar ze hun hebben geholpen met
eten in ruil voor bescherming. Maar na mate er meer kolonisten kwamen en de
kolonisten hun land in begonnen te nemen, ontstonden er steeds neer
conflicten.
3. je kunt verklaren waarom de komst van kolonisten zorgde voor een
snelle afname van het aantal indianen
- De indianen waren niet blij met dat de kolonisten hun land innamen, en dat
leidde tot veel conflicten en oorlogen. De Engelse wonnen de meeste oorlogen
omdat zij betere wapens hadden, dat leidde tot veel doden. Ook gingen
indianen dood van Europese ziektes waar zij geen goed immuunsysteem voor
hadden.
4. je kunt sociale en economische eigenschappen noemen van
vestigingskoloniën en van plantage-economieën
Plantagekolonie
- Ligt in het zuiden van Noord-Amerika
- Agrarische samenleving met grote plantages waar producten zoals tabak en
suiker worden verbouwd
- Zwaar landarbeid door slaven
Vestigingskolonie
- Ligt in het noorden van Noord-Amerika
- De bewoners zijn wel bezig met landbouw, maar dat is alleen voor eigen
consumptie of voor de plaatselijke markt
- Wel slavernij, maar veel minder slavernij dan in het zuiden
5. je kunt verklaren waarom de plantagekoloniën in het Caraïbisch
gebied, zoals Barbados en Jamaica winstgevender waren voor de Britse
kolonisator dan de plantagekoloniën in Noord-Amerika.
- De bodem en het klimaat waren hier ideaal voor het verbouwen van suikerriet,
suiker was een erg gewild product in Europa
,6. Je kunt de driehoek handel van de Britse ‘Royal African Company’
beschrijven en verklaren
- Hoe minder vaak een schip met een leeg ruim hoeft te
varen, hoe winstgevender het wordt. Daarom richtte
Engeland
de ‘Royal African Company’ op.
Zij specialiseerden zich in de Driehoekshandel. Het
handelsnetwerk tussen Europa, Afrika en Amerika
7. Je kunt de economische en politieke motieven noemen voor het
verzet van de kolonisten tegen Groot-Brittannië
Economisch
- De Britse overheid gaat steeds meer belastingen heffen in de koloniën, vooral
voor hun eigen dure oorlogen.
Politiek
- Door de verlichting gaan kolonisten nadenken over wie er eigenlijk de macht
zou moeten hebben in de koloniën, ze willen volkssoevereiniteit, dat betekent
dat het volk de hoogste macht heeft. Ook willen ze een eigen naam en
rechtssysteem (trias politica)
8. Je kunt uitleggen hoe verlichte ideeën als trias politica,
volkssoevereiniteit, en natuurlijke rechten werden toegepast in de
Amerikaanse grondwet
- Terwijl de Britse overheid steeds meer belasting begon te heffen, gingen
mensen zichzelf ook verlichtte vragen stellen. Ze vroegen zich af wie nou
eigenlijk de macht zou moeten hebben, de kolonisten? Of de Britse overheid
ver weg.
- Trias politica: scheiding van macht in 3 delen, wetgevende, uitvoerende en
rechterlijke macht
- Volkssoevereiniteit: het volk heeft de hoogste macht en bepaald wie de
bestuurders zijn
- Natuurlijke rechten: rechten die altijd en voor iedereen zouden moeten gelden,
zoals recht op vrijheid, zelfbescherming en bezit
9. je kunt de argumenten voor en tegen abolitionisme uitleggen
Voor
- Door de verlichting gingen mensen zich beseffen dat slavernij moreel verkeerd
is en dat alle mensen gelijke rechten verdienen
Tegen
- Veel plantages waren afhankelijk van slaven, afschaffen van slavernij zou heel
slecht zijn voor de economie en de sociale orde
,10. je kunt verklaren waarom het verbod op slavenhandel en slavernij in
het Briste Rijk zorgde voor de economische neergang van Jamaica en
Barbados
- Hun economieën waren erg afhankelijk van de slavernij. Hun suikerplantages
stonden vol met slaven. Na de afschaffing hadden ze veel te weinig arbeiders
Leerdoelen 1.2:
1. je kunt uitleggen dat het Britse handelsmonopolie in India voordelen
had voor de Britse handelaren, maar ook voor de Indiase bevolking en
de Indiase vorsten
- Britse handelaren: Britse handelaren: Zij hadden geen concurrentie en konden
daardoor dus een hoge prijs op producten leggen. Ze maakten veel winst.
- Indiase bevolking: Er was veel werk voor hen in de landbouw, dus nooit te
weinig werk
- Indiase vorsten: Zij waren hier blij mee, dit betekende dat ze meer handelaren
kregen en dat betekende voor hun ook meer winst
2. je kunt de Britse handelswijze in India in de zeventiende eeuw, met
factorijen en bania’s, beschrijven en verklaren
- Nadat de Britten hun handelsmonopolie hadden gekregen, stichten ze
factorijen aan de kust van India, dit zijn handelsposten die gebruikt worden om
producten te kopen, verkopen en producten op te slaan. Ook gingen ze Indiase
tussenpersonen inhuren (Bania’s) zij maakte handelsafspraken met
katoentelers, spinners en wevers in het binnenland van India.
Ook zorgden ze dat ingekochte stoffen klaar waren voor transport en werden
afgeleverd bij de factorijen.
3. je kunt de ontwikkeling van de positie van Indiase handelsproducten
in de wereldeconomie van de 17 e 18e en 19e eeuw beschrijven en
verklaren.
- Ze hadden katoen en zijde. De rest nvt voor de toets
4. je kunt uitleggen waarom het verdrag van Allahabad het einde
betekende van de invloed van de Mogolvorsten op het bestuur van India
- In het verdrag van Allahabad staat dat de Britten belasting mogen innen in de
Indiase provincies die ze veroverd hebben, de Mogolvorst Shah Alam II werd
onder druk geforceerd dat verdrag te tekenen. De Britten konden met het
Belastinggeld van die provincies hun eigen leger nog verder versterken, dat
leidde tot nog meer veroverde provincies en uiteindelijk hadden de
mogolvorsten bijna geen macht meer
5. je kunt verklaren waarom in 1857 de Grote Indiase opstand tegen het
Britse gezag uitbrak en je kunt benoemen welke gevolgen deze opstand
kreeg
- Nadat de Britten steeds meer invloed hebben gekregen in India (mede door
het verdrag van Allahabad) gaan ze zich heel erg bemoeien met India, ze
schaffen veel tradities af en steeds meer Indiërs zijn niet blij met de Britse
bemoeienis, daarom komt er in 1857 een grote opstand. Hij is zo groot dat hij
de Grote Indiase opstand heet. Doordat er deze keer veel soldaten in opstand
komen is het voor de Britten lastiger om terug te werken, het Dat Brits-
, Indische leger bestaat voor bijna 100% uit Indiërs. Het lukt ze pas na een jaar
(1858). Na de grote Indiase opstand vonden de Britten dat er echt wat moest
veranderen. Daarom gaat de Britse regering zelf India besturen en niet de EIC,
hierdoor wordt het Britse gezag strenger. En het laatste beetje macht wordt
van de mogolvorsten afgepakt. En in 1876 wordt de Britse koningin tot keizer
gekroond van Brits-Indië. India is dus nu echt een kolonie van Engeland
Dus alle gevolgen in het kort:
- Britse regering ging India besturen I.p.v. EIC
- Britse gezag wordt strenger
- Laatste macht wordt van de mogols afgepakt
- Britse koning wordt tot keizer gekroond van Brits-Indië in 1876
- India officieel kolonie van Engeland
7. Je kunt het verband tussen de industriële revolutie in GB en de
opkomst van het
Modern-Imperialisme in India uitleggen
- Engeland heerste vanaf 1857 over heel India. Engeland gebruikte India zowel
voor de grondstoffen voor hun industrie. Dat was heel goed was voor hun
eigen economie, en dat stimuleerde ook de industriële revolutie. Ze gebruikte
India ook als afzetgebied van hun industriële producten.
8. Je kunt het belang van het Suezkanaal voor de Britse handel
uitleggen.
- De meeste plantages lagen in het binnenland van India, vanuit daar worden
veel goederen met de stoomtrein naar de haven van India gebracht. Vanuit
daar gingen ze met boot naar GB. Ze hadden alleen 1 probleem, ze moesten
helemaal om Afrika heen varen, en dat kostte hun heel veel tijd & geld. Door
het Egyptische Suezkanaal te openen werd hun handelsroute zo’n 8000km
korter, en dat zorgde voor extra veel winst.
9. Je kunt de motieven voor de oprichting van het Indian national
congress opnoemen
- Er ontstaat een groep hoogopgeleide Indiërs. Deze Indiërs leveren kritiek op
de Britse onderdrukking en dat ze niks te zeggen hebben in hun eigen land. In
1885 richtten ze het ‘Indian National Congress’ op zij willen hiermee het
Indiase volk vertegenwoordigen en een rol spelen in het bestuur van de
kolonie. Er werken veel Indiërs van verschillende regio’s samen. Zij hebben 2
belangrijke doelen
- Zij verzetten zich tegen de economische uitbuiting van de Britten
- Zij bieden tegenstand tegen het racistische Britse bestuur
BRITSE RIJK
Leerdoelen 1.1:
1. Je kunt 3 motieven beschrijven om in de 17e eeuw naar Amerika te
verhuizen
- Er waren mogelijke rijkdommen te vinden zoals goud, zilver en andere
handelswaren
- Ze zochten via het westen een nieuwe handelsroute naar India
- Ze wouden het gebied als uitvalsbasis gebruiken voor hun oorlog met Spanje
2. je kunt beschrijven hoe de contacten tussen kolonisten en indianen
zich ontwikkelde.
- In het begin werd er goed samengewerkt met de indianen, dit merk je vooral
bij het voorbeeld met de pelgrim fathers waar ze hun hebben geholpen met
eten in ruil voor bescherming. Maar na mate er meer kolonisten kwamen en de
kolonisten hun land in begonnen te nemen, ontstonden er steeds neer
conflicten.
3. je kunt verklaren waarom de komst van kolonisten zorgde voor een
snelle afname van het aantal indianen
- De indianen waren niet blij met dat de kolonisten hun land innamen, en dat
leidde tot veel conflicten en oorlogen. De Engelse wonnen de meeste oorlogen
omdat zij betere wapens hadden, dat leidde tot veel doden. Ook gingen
indianen dood van Europese ziektes waar zij geen goed immuunsysteem voor
hadden.
4. je kunt sociale en economische eigenschappen noemen van
vestigingskoloniën en van plantage-economieën
Plantagekolonie
- Ligt in het zuiden van Noord-Amerika
- Agrarische samenleving met grote plantages waar producten zoals tabak en
suiker worden verbouwd
- Zwaar landarbeid door slaven
Vestigingskolonie
- Ligt in het noorden van Noord-Amerika
- De bewoners zijn wel bezig met landbouw, maar dat is alleen voor eigen
consumptie of voor de plaatselijke markt
- Wel slavernij, maar veel minder slavernij dan in het zuiden
5. je kunt verklaren waarom de plantagekoloniën in het Caraïbisch
gebied, zoals Barbados en Jamaica winstgevender waren voor de Britse
kolonisator dan de plantagekoloniën in Noord-Amerika.
- De bodem en het klimaat waren hier ideaal voor het verbouwen van suikerriet,
suiker was een erg gewild product in Europa
,6. Je kunt de driehoek handel van de Britse ‘Royal African Company’
beschrijven en verklaren
- Hoe minder vaak een schip met een leeg ruim hoeft te
varen, hoe winstgevender het wordt. Daarom richtte
Engeland
de ‘Royal African Company’ op.
Zij specialiseerden zich in de Driehoekshandel. Het
handelsnetwerk tussen Europa, Afrika en Amerika
7. Je kunt de economische en politieke motieven noemen voor het
verzet van de kolonisten tegen Groot-Brittannië
Economisch
- De Britse overheid gaat steeds meer belastingen heffen in de koloniën, vooral
voor hun eigen dure oorlogen.
Politiek
- Door de verlichting gaan kolonisten nadenken over wie er eigenlijk de macht
zou moeten hebben in de koloniën, ze willen volkssoevereiniteit, dat betekent
dat het volk de hoogste macht heeft. Ook willen ze een eigen naam en
rechtssysteem (trias politica)
8. Je kunt uitleggen hoe verlichte ideeën als trias politica,
volkssoevereiniteit, en natuurlijke rechten werden toegepast in de
Amerikaanse grondwet
- Terwijl de Britse overheid steeds meer belasting begon te heffen, gingen
mensen zichzelf ook verlichtte vragen stellen. Ze vroegen zich af wie nou
eigenlijk de macht zou moeten hebben, de kolonisten? Of de Britse overheid
ver weg.
- Trias politica: scheiding van macht in 3 delen, wetgevende, uitvoerende en
rechterlijke macht
- Volkssoevereiniteit: het volk heeft de hoogste macht en bepaald wie de
bestuurders zijn
- Natuurlijke rechten: rechten die altijd en voor iedereen zouden moeten gelden,
zoals recht op vrijheid, zelfbescherming en bezit
9. je kunt de argumenten voor en tegen abolitionisme uitleggen
Voor
- Door de verlichting gingen mensen zich beseffen dat slavernij moreel verkeerd
is en dat alle mensen gelijke rechten verdienen
Tegen
- Veel plantages waren afhankelijk van slaven, afschaffen van slavernij zou heel
slecht zijn voor de economie en de sociale orde
,10. je kunt verklaren waarom het verbod op slavenhandel en slavernij in
het Briste Rijk zorgde voor de economische neergang van Jamaica en
Barbados
- Hun economieën waren erg afhankelijk van de slavernij. Hun suikerplantages
stonden vol met slaven. Na de afschaffing hadden ze veel te weinig arbeiders
Leerdoelen 1.2:
1. je kunt uitleggen dat het Britse handelsmonopolie in India voordelen
had voor de Britse handelaren, maar ook voor de Indiase bevolking en
de Indiase vorsten
- Britse handelaren: Britse handelaren: Zij hadden geen concurrentie en konden
daardoor dus een hoge prijs op producten leggen. Ze maakten veel winst.
- Indiase bevolking: Er was veel werk voor hen in de landbouw, dus nooit te
weinig werk
- Indiase vorsten: Zij waren hier blij mee, dit betekende dat ze meer handelaren
kregen en dat betekende voor hun ook meer winst
2. je kunt de Britse handelswijze in India in de zeventiende eeuw, met
factorijen en bania’s, beschrijven en verklaren
- Nadat de Britten hun handelsmonopolie hadden gekregen, stichten ze
factorijen aan de kust van India, dit zijn handelsposten die gebruikt worden om
producten te kopen, verkopen en producten op te slaan. Ook gingen ze Indiase
tussenpersonen inhuren (Bania’s) zij maakte handelsafspraken met
katoentelers, spinners en wevers in het binnenland van India.
Ook zorgden ze dat ingekochte stoffen klaar waren voor transport en werden
afgeleverd bij de factorijen.
3. je kunt de ontwikkeling van de positie van Indiase handelsproducten
in de wereldeconomie van de 17 e 18e en 19e eeuw beschrijven en
verklaren.
- Ze hadden katoen en zijde. De rest nvt voor de toets
4. je kunt uitleggen waarom het verdrag van Allahabad het einde
betekende van de invloed van de Mogolvorsten op het bestuur van India
- In het verdrag van Allahabad staat dat de Britten belasting mogen innen in de
Indiase provincies die ze veroverd hebben, de Mogolvorst Shah Alam II werd
onder druk geforceerd dat verdrag te tekenen. De Britten konden met het
Belastinggeld van die provincies hun eigen leger nog verder versterken, dat
leidde tot nog meer veroverde provincies en uiteindelijk hadden de
mogolvorsten bijna geen macht meer
5. je kunt verklaren waarom in 1857 de Grote Indiase opstand tegen het
Britse gezag uitbrak en je kunt benoemen welke gevolgen deze opstand
kreeg
- Nadat de Britten steeds meer invloed hebben gekregen in India (mede door
het verdrag van Allahabad) gaan ze zich heel erg bemoeien met India, ze
schaffen veel tradities af en steeds meer Indiërs zijn niet blij met de Britse
bemoeienis, daarom komt er in 1857 een grote opstand. Hij is zo groot dat hij
de Grote Indiase opstand heet. Doordat er deze keer veel soldaten in opstand
komen is het voor de Britten lastiger om terug te werken, het Dat Brits-
, Indische leger bestaat voor bijna 100% uit Indiërs. Het lukt ze pas na een jaar
(1858). Na de grote Indiase opstand vonden de Britten dat er echt wat moest
veranderen. Daarom gaat de Britse regering zelf India besturen en niet de EIC,
hierdoor wordt het Britse gezag strenger. En het laatste beetje macht wordt
van de mogolvorsten afgepakt. En in 1876 wordt de Britse koningin tot keizer
gekroond van Brits-Indië. India is dus nu echt een kolonie van Engeland
Dus alle gevolgen in het kort:
- Britse regering ging India besturen I.p.v. EIC
- Britse gezag wordt strenger
- Laatste macht wordt van de mogols afgepakt
- Britse koning wordt tot keizer gekroond van Brits-Indië in 1876
- India officieel kolonie van Engeland
7. Je kunt het verband tussen de industriële revolutie in GB en de
opkomst van het
Modern-Imperialisme in India uitleggen
- Engeland heerste vanaf 1857 over heel India. Engeland gebruikte India zowel
voor de grondstoffen voor hun industrie. Dat was heel goed was voor hun
eigen economie, en dat stimuleerde ook de industriële revolutie. Ze gebruikte
India ook als afzetgebied van hun industriële producten.
8. Je kunt het belang van het Suezkanaal voor de Britse handel
uitleggen.
- De meeste plantages lagen in het binnenland van India, vanuit daar worden
veel goederen met de stoomtrein naar de haven van India gebracht. Vanuit
daar gingen ze met boot naar GB. Ze hadden alleen 1 probleem, ze moesten
helemaal om Afrika heen varen, en dat kostte hun heel veel tijd & geld. Door
het Egyptische Suezkanaal te openen werd hun handelsroute zo’n 8000km
korter, en dat zorgde voor extra veel winst.
9. Je kunt de motieven voor de oprichting van het Indian national
congress opnoemen
- Er ontstaat een groep hoogopgeleide Indiërs. Deze Indiërs leveren kritiek op
de Britse onderdrukking en dat ze niks te zeggen hebben in hun eigen land. In
1885 richtten ze het ‘Indian National Congress’ op zij willen hiermee het
Indiase volk vertegenwoordigen en een rol spelen in het bestuur van de
kolonie. Er werken veel Indiërs van verschillende regio’s samen. Zij hebben 2
belangrijke doelen
- Zij verzetten zich tegen de economische uitbuiting van de Britten
- Zij bieden tegenstand tegen het racistische Britse bestuur
