H1: Perifeer en centraal zenuwstelsel
1. Cellen weefsels en organen
• Anatomie: biologische studie v/d morfologie/bouw v organismen
• Orgaanstelsels: organen die functioneel samenwerken
Specifieke functies, opgebouwd uit vss weefseltypes
• Weefsel: verzameling gespecialiseerde cellen die gemeenschappelijke functie in
lichaam vervullen
• 3 componenten:
o Cellen
o Intercellulaire substantie
o Weefselvocht
• Histologie Weefselleer
• Fysiologie: studie v/d levensprocessen afspelende in levende wezens
Gebaseerd op chemische samenwerking tss vele vss
structurele & functionele moleculen
• Anatomie, histologie: structuur
• Fysiologie: functie → onbegrijpelijk zonder morfologische kennis en omgekeerd
• Neuroanatomie, -histologie, -fysiologie: enkel over structuur & functie v/h zenuwstelsel
,2. Delen van het zenuwstelsel
Menselijk zenuwstelsel
Centraal zenuwstelsel Perifeer zenuwstelsel
Hersenen ruggenmerg Somatisch zenuwstelsel Autonoom zenuwstelsel
Telencephalon Diencephalon Hersenstam Cerebellum Sympathisch Parasympatisch
zenuwstelsel zenuwstelsel
Enterisch zenuwstelsel
• Perifeer zenuwstelsel: alle zenuwcellen (neuronen) / zenuwuitlopers buiten de
hersenen/ruggenmerg
• Netwerk v zenuwcellen (uitgestrekt over heel het lichaam) w gevormd door bundels v
zenuwuitlopers
• Centrale zenuwstelsel ontvangt continue stroom v info zowel v in- als externe oorsprong
• Afferente (aanvoerende) zenuwen: sensorisch v aard & vervoeren info vanuit zintuig
receptoren in lichaam naar centrale zenuwstelsel
• Efferente (wegvoerende) zenuwen: motorisch v aard & transporteren impulsen v/h
centrale zenuwstelsel naar spieren
• Perifere zenuwstelsel:
o Somatisch gedeelte: efferente & afferente zenuwen → zorgen ervoor dat sensorische
& motorische prikkels van & naar centrale zenuwstelsel w geleid
o Autonoom gedeelte: neuronale connecties naar klieren & gladde spieren v inwendige
organen
• Craniale zenuwen: zenuwen die ontspringen in hersenen
• Spinale zenuwen: zenuwen in verbinding met ruggenmerg, steeds sensorisch &
motorisch gemengd/ uitsluitend motorisch
,3. Het zenuwstelsel in beeld
• Rostraal: in richting v/d neus
• Caudaal: in richting v/d voeten
• Ventraal/anterieur: anatomische posities aan voorzijde v/h lichaam
• Dorsaal/posterieur: // aan achterzijde //
• Lateraal: // aan zijkant //
• Coronaal vlak: verticale vlak v een nr ander oor
• Horizontale doorsnede: v een nr ander oor, loodrecht op coronaal vlak
• Sagittaal vlak: volgt verticaal vlak: scheidt linker- & rechterhelft v/h zenuwstelsel,
spiegelt 2 helften & is bilateraal symmetrisch
7
8
1. Dorsaal
2. Rostraal
2 3. Ventraal (inferieur)
4. Ventraal/anterieur
5. Dorsaal/posterieur
6. Caudaal
5 7. Sagittaal vlak
8. Coronaal vlak
6
9. Horizontaal vlak
6
9
, 4. Verschillende delen van het centrale zenuwstelsel
• Hersenen ± 100 miljard zenuwcellen
• Onderscheid witte & grijze stof in centrale zenuwstelsel om hersenweefsel aan te duiden
→ bestaat uit zenuwverbindingen (witte stof) en cellichamen v/d zenuwcellen (grijze
stof)
• Cortex (buitenste schorslaag) v vss hersendelen bestaan uit grijze stof → ook in diepte
v/d hersenen is er grijze stof die specifieke functies vervullen
• Hersenen w beschermd door hersenvliezen & bot v/d schedel
• Telencephalon: grootste deel v/d menselijke hersenen dat cerebrale hemisferen omvat
• Diencephalon: tussenhersenen
• Prosencephalon: voorhersenen, telencephalon & diencephalon
• Mesencefalon: middenhersenen, eerste stuk v/d hersenstam
• Hersenstam: pons & medulla oblongata
• Cerebellum: kleine hersenen, aangehecht op hersenstam & intens verbonden met
hersenstamkernen → bevat immens # neuronen
• Meest caudale delen v/d hersenen sluiten aan op ruggenmerg → hersenstam gaat over in
ruggenmerg (medulla spinalis)
• Ruggenmerg: w omringd door ruggenmergvliezen & ruggenwervels
Telencephalon
2
1.
Diencephalon
2.
Mesencephalon
5 3.
Pons
6 4.
Medulla oblongata
5.
Ruggenmerg
6.
1. Cellen weefsels en organen
• Anatomie: biologische studie v/d morfologie/bouw v organismen
• Orgaanstelsels: organen die functioneel samenwerken
Specifieke functies, opgebouwd uit vss weefseltypes
• Weefsel: verzameling gespecialiseerde cellen die gemeenschappelijke functie in
lichaam vervullen
• 3 componenten:
o Cellen
o Intercellulaire substantie
o Weefselvocht
• Histologie Weefselleer
• Fysiologie: studie v/d levensprocessen afspelende in levende wezens
Gebaseerd op chemische samenwerking tss vele vss
structurele & functionele moleculen
• Anatomie, histologie: structuur
• Fysiologie: functie → onbegrijpelijk zonder morfologische kennis en omgekeerd
• Neuroanatomie, -histologie, -fysiologie: enkel over structuur & functie v/h zenuwstelsel
,2. Delen van het zenuwstelsel
Menselijk zenuwstelsel
Centraal zenuwstelsel Perifeer zenuwstelsel
Hersenen ruggenmerg Somatisch zenuwstelsel Autonoom zenuwstelsel
Telencephalon Diencephalon Hersenstam Cerebellum Sympathisch Parasympatisch
zenuwstelsel zenuwstelsel
Enterisch zenuwstelsel
• Perifeer zenuwstelsel: alle zenuwcellen (neuronen) / zenuwuitlopers buiten de
hersenen/ruggenmerg
• Netwerk v zenuwcellen (uitgestrekt over heel het lichaam) w gevormd door bundels v
zenuwuitlopers
• Centrale zenuwstelsel ontvangt continue stroom v info zowel v in- als externe oorsprong
• Afferente (aanvoerende) zenuwen: sensorisch v aard & vervoeren info vanuit zintuig
receptoren in lichaam naar centrale zenuwstelsel
• Efferente (wegvoerende) zenuwen: motorisch v aard & transporteren impulsen v/h
centrale zenuwstelsel naar spieren
• Perifere zenuwstelsel:
o Somatisch gedeelte: efferente & afferente zenuwen → zorgen ervoor dat sensorische
& motorische prikkels van & naar centrale zenuwstelsel w geleid
o Autonoom gedeelte: neuronale connecties naar klieren & gladde spieren v inwendige
organen
• Craniale zenuwen: zenuwen die ontspringen in hersenen
• Spinale zenuwen: zenuwen in verbinding met ruggenmerg, steeds sensorisch &
motorisch gemengd/ uitsluitend motorisch
,3. Het zenuwstelsel in beeld
• Rostraal: in richting v/d neus
• Caudaal: in richting v/d voeten
• Ventraal/anterieur: anatomische posities aan voorzijde v/h lichaam
• Dorsaal/posterieur: // aan achterzijde //
• Lateraal: // aan zijkant //
• Coronaal vlak: verticale vlak v een nr ander oor
• Horizontale doorsnede: v een nr ander oor, loodrecht op coronaal vlak
• Sagittaal vlak: volgt verticaal vlak: scheidt linker- & rechterhelft v/h zenuwstelsel,
spiegelt 2 helften & is bilateraal symmetrisch
7
8
1. Dorsaal
2. Rostraal
2 3. Ventraal (inferieur)
4. Ventraal/anterieur
5. Dorsaal/posterieur
6. Caudaal
5 7. Sagittaal vlak
8. Coronaal vlak
6
9. Horizontaal vlak
6
9
, 4. Verschillende delen van het centrale zenuwstelsel
• Hersenen ± 100 miljard zenuwcellen
• Onderscheid witte & grijze stof in centrale zenuwstelsel om hersenweefsel aan te duiden
→ bestaat uit zenuwverbindingen (witte stof) en cellichamen v/d zenuwcellen (grijze
stof)
• Cortex (buitenste schorslaag) v vss hersendelen bestaan uit grijze stof → ook in diepte
v/d hersenen is er grijze stof die specifieke functies vervullen
• Hersenen w beschermd door hersenvliezen & bot v/d schedel
• Telencephalon: grootste deel v/d menselijke hersenen dat cerebrale hemisferen omvat
• Diencephalon: tussenhersenen
• Prosencephalon: voorhersenen, telencephalon & diencephalon
• Mesencefalon: middenhersenen, eerste stuk v/d hersenstam
• Hersenstam: pons & medulla oblongata
• Cerebellum: kleine hersenen, aangehecht op hersenstam & intens verbonden met
hersenstamkernen → bevat immens # neuronen
• Meest caudale delen v/d hersenen sluiten aan op ruggenmerg → hersenstam gaat over in
ruggenmerg (medulla spinalis)
• Ruggenmerg: w omringd door ruggenmergvliezen & ruggenwervels
Telencephalon
2
1.
Diencephalon
2.
Mesencephalon
5 3.
Pons
6 4.
Medulla oblongata
5.
Ruggenmerg
6.
