Written by students who passed Immediately available after payment Read online or as PDF Wrong document? Swap it for free 4.6 TrustPilot
logo-home
Summary

Samenvatting Nectar 5 vwo biologie Flex-boek - Hoofdstuk 12 Regeling intern milieu

Rating
5,0
(1)
Sold
2
Pages
7
Uploaded on
20-09-2025
Written in
2024/2025

Deze samenvatting bevat alle stof uit Hoofdstuk 12 - Regeling intern milieu uit het 5VWO Nectar Biologie Flex boek. De samenvatting is volledig, kort en duidelijk zodat je het hoofdstuk in 1x begrijpt. Ook staat er bij elk stukje de bijbehorende Binas tabel en verschillende afbeeldingen om de stof nog beter te begrijpen.

Show more Read less
Level
Course

Content preview

‭Hoofdstuk 12 - Regeling intern milieu‬

‭ 12.1 - Het intern milieu……………………………………………………………………………….‬
§
‭Regelkringen‬‭in het lichaam voorkomen grote afwijkingen van de‬‭norm‬‭. Een regelkring‬
‭bestaat uit receptoren, een regelcentrum en effectoren.‬
‭●‬ ‭Receptoren‬‭: een cel gespecialiseerd in het opnemen van een bepaalde prikkel en‬
‭het opwekken van impulsen door de prikkel.‬
‭●‬ ‭Regelcentrum‬‭: vergelijkt de input van receptoren met‬‭de norm en bij afwijking stuurt‬
‭het output naar effectoren. Het regelcentrum voor de samenstelling van het‬
‭inwendige milieu bevindt zich in de hypothalamus.‬
‭●‬ ‭Effectoren‬‭: spier(cel) / klier(cel) die voor een reactie‬‭op een prikkel zorgt.‬

‭ en terugkoppeling is dat een afwijking van de‬
E
‭norm een proces in gang zet dat de afwijking‬
‭beïnvloedt. Bij een negatieve terugkoppeling zal‬
‭dat proces de afwijking tegengaan.‬
‭Homeostase‬‭= het in stand houden van een‬
‭dynamisch evenwicht‬‭, zodat de norm constant‬
‭blijft. Het lichaam streeft steeds naar homeostase.‬
‭↳ lichaamstemperatuur, samenstelling bloed,‬
‭O2/CO2, glucose…‬

‭ emperatuurregulatie in het lichaam:‬
T
‭De‬‭hypothalamus‬‭bevat receptoren die via het bloed de kerntemperatuur bepalen. Ook‬
‭bevat de hypothalamus de norm en regelcentrum van de kerntemperatuur.‬
‭De temperatuur aan de buitenste lagen van het lichaam is de schiltemperatuur, deze varieert‬
‭met de omgeving en is vaak lager dan de kerntemperatuur.‬
‭↳ receptoren voor warm en koud liggen in de huid en skeletspieren.‬
‭Als de hypothalamus een dalende kerntemperatuur opmerkt, gaan er signalen naar de kern‬
‭en de schil om meer warmte te produceren.‬
‭●‬ ‭rillen + klappertanden‬
‭●‬ ‭herverdeling warm bloed, minder bloed naar de schil en dus meer warmte (warm‬
‭bloed) naar de kern van het lichaam.‬

‭ 12.2 - Processen in de lever…………………………………………………………………………‬
§
‭De‬‭lever‬‭is de belangrijkste verwarmingsbron in en voor je lichaam. Er komt per minuut 0,3L‬
‭bloed binnen uit de leverslagader en 1L uit de poortader.‬

‭Taken van de lever:‬
‭●‬ ‭Rode bloedcellen opruimen‬‭: ijzer uit hemoglobine wordt opgeslagen in de vorm van‬
‭ferritine. Uit hemoglobine ontstaat de afvalstof biliverdine en wordt verwerkt tot de‬
‭galkleurstof bilirubine.‬
‭●‬ ‭Ontgiften‬‭: als je medicijnen neemt of koffie/ alcohol drinkt breken de levercellen deze‬
‭gifstoffen af, detoxificatie.‬
‭●‬ ‭Stoffen opslaan‬‭: de lever slaat vitaminen en mineralen op.‬
‭●‬ ‭Bloed leveren‬‭: bij grote inspanning kan de lever extra bloed voor O2- en‬
‭brandstoftransport in omloop brengen.‬
‭●‬ ‭Gal vormen‬‭: levercellen produceren 0,5L gal per dag voor de vertering van vet.‬

, ‭ oolhydraatstofwisseling en de lever:‬
K
‭Als het‬‭glucosegehalte‬‭boven de norm komt, gaan o.a. spiercellen onder de invloed van‬
‭insuline‬‭glucose opslaan en daalt het gehalte weer.‬
‭↳ glucose wordt‬‭glycogeen‬‭, dat noem je‬‭glycogenese‬‭. Als‬‭de voorraad is aangevuld, wordt‬
‭...‬‭de overige glucose als vet opgeslagen.‬
‭Als het glucosegehalte onder de norm komt, zet de lever onder invloed van‬‭glucagon‬‭een‬
‭deel van het glycogeen weer terug in glucose en stijgt het glucosegehalte in bloed weer.‬
‭Als de glucose- en glycogeen voorraden op zijn, maken levercellen glucose uit aminozuren‬
‭en vetten. Dit heet‬‭gluconeogenese‬‭.‬

‭ etstofwisseling en de lever:‬
V
‭De lever kan ongeschikte vetzuren ombouwen tot geschikte vetzuren.‬‭Essentiële vetzuren‬
‭kan de lever niet zelf maken en moet je via je voeding binnenkrijgen.‬

‭ iwitstofwisseling en de lever:‬
E
‭Niet-essentiële aminozuren‬‭kan de lever ombouwen/ afbreken.‬‭Essentiële aminozuren‬
‭kun je alleen via je voedsel binnenkrijgen.‬
‭↳ ombouwen van aminozuren noem je‬‭transaminering‬‭. Hierbij ruilt een (extra) aminozuur‬
‭een -NH2 groep met een ketogroep =O (dubbelgebonden O) van een ander molecuul.‬




‭ vergebleven aminozuren worden afgebroken. Eerst verwijdert de lever de -NH2 groep, dit‬
O
‭heet‬‭deaminering‬‭. Hieruit vormt de lever ammoniak, NH3, en koppelt het aan CO2, waarbij‬
‭ureum‬‭ontstaat. Dit gaat dan via urine het lichaam uit.‬
‭De rest van het aminozuur dient als brandstof.‬

‭ 12.3 - Longen en gaswisseling……………………………………………………………………...‬
§
‭Gaswisseling systemen:‬
‭●‬ ‭Insecten: tracheeën‬
‭●‬ ‭Vissen: kieuwen‬
‭●‬ ‭Amfibieën: huid en longen‬
‭●‬ ‭Vogels en zoogdieren: longen‬

Written for

Institution
Secondary school
Level
Course
School year
5

Document information

Uploaded on
September 20, 2025
Number of pages
7
Written in
2024/2025
Type
SUMMARY

Subjects

€5,99
Get access to the full document:

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Reviews from verified buyers

Showing all reviews
2 months ago

A very good summary thank you

5,0

1 reviews

5
1
4
0
3
0
2
0
1
0
Trustworthy reviews on Stuvia

All reviews are made by real Stuvia users after verified purchases.

Get to know the seller

Seller avatar
Reputation scores are based on the amount of documents a seller has sold for a fee and the reviews they have received for those documents. There are three levels: Bronze, Silver and Gold. The better the reputation, the more your can rely on the quality of the sellers work.
florine35
Follow You need to be logged in order to follow users or courses
Sold
10
Member since
8 months
Number of followers
0
Documents
4
Last sold
1 month ago

5,0

1 reviews

5
1
4
0
3
0
2
0
1
0

Recently viewed by you

Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Frequently asked questions