Samenvatting Cursus inflammatie en immunopathologie

Inflammatie en immunopathologie
Inhoudstafel
Algemene aspecten van ontsteking (Les 1)

 algemene kliniek
 doel fysiologische ontstekingsreactie
 terminologie
 triggers inflammatoire response (niet-steriel versus steriel)
 Mechanisme van een onstekingsreactie (vasculair-cellullair)
 Exsudaat vs Transsudaat-link met stolling en andere systemen
 Inflammatoire mediatoren


Overdreven immuunrespons (Les 2)

 Adaptief immuunsysteem : 4 types Hypersensitiviteitsreacties
 Mechanisme Onmiddellijke (type I) overgevoeligheid
 Mechanisme Antilichaam-gemedieerde (type II) overgevoeligheid
 -met schade aan weefsels door complement
 -met lysis van cellen door complement
 -met verstoorde functie : agonisme
 -met verstoorde functie : antagonisme
 Mechanisme Immuuncomplex-gemedieerde (type III) overgevoeligheid
 Mechanisme T cel-gemedieerde vertraagde (type IV) overgevoeligheid
Immuunresponses op allergenen (Les 3)

 Definities
 Diagnostiek
 Mechanisme allergie algemeen (type I en type IV samen)
 Soorten allergenen
 Nut van een allergische reactie
 Allergische ziektebeelden
 Behandelingsprincipes biologicals
 Hoe ontstaat allergie-gene/environment, hygiëne theorie


Complexe auto-immuunziekten (Les 4)

 Mechanisme van polygene auto-immuunziekten: algemeen
 B cel gemedieerd (Systemische lupus erythematosus)
 T cel gemedieerd (Reumatoide arthritis, coeliackie (zie later)


Autoinflammatoire syndromen en cytokine storm (Les 4)

,Granulomateuze ontsteking (Les 5)

 Terminologie macrofagen
 Mechanisme granuloom vorming
 Stadia in vorming granuloom (met terminologie)
 Belang Th1 immunity (IFNg, TNFa)
 Protectieve granulomen bij TBC
 Vreemdlichaam granuloom
 Granulomateuze aandoeningen (CGD, ANCA vasculitis, sarcoidose)


Ontsteking bij transplantatie (Les 5)

 Mechanismen van rejectie
 Complicaties bij orgaantransplantaties
 Complicaties bij hematopoietische stamceltransplantatie



Inleiding
- Meeste mensen denken dat een ontsteking aan de basis ligt van hun symptomen
- Mensen denken nu: ieder symptoom dat ze niet kunnen verklaren, het zal wel mijn
afweersysteem zijn
- Ontsteking kom je heel vaak tegen
5 cardinale tekenen van ontsteking:
- Calor (warmte)
- Rubor (rood)
- Tumor (zwelling)
- Dolor (pijn)
- Functio laesa (verminderde functie)
Klachten = gaan het ergst zijn ‘s nachts
Reden: in ons lichaam zit een endogeen anti-inflammatoir mechanisme obv cortisol = hebben een
dag-nacht ritme  ‘s nachts veel lagere conc  meer symptomen ‘s nachts bij inflammatie!!
Cellen van het immuunsysteem beschermen ons tegen virussen en bacteriën
Ontstekingsreactie als bescherming tegen infecties
= afweerreactie
+ herstellen van weefselschade (zie later)  herstelreactie: stollingscascaden, bindweefsel vorming
1e deel ontstekingsreactie: bact herkennen door afweercellen die al in weefsel klaar zit (via pattern
recognition pathways)  zullen cytokines en chemokines aanmaken
Zo aantrekken van massa afweercellen uit beenmerg en bloed (leukocyten, …)
Aantrekkingsreactie = ontstekingsreactie door:
- VD
- Afweercellen komen in het weefsel terecht en proberen bact te doden (via fagocytose, ..)
- Neutrofiel = werkpaard van afweersysteem
+ complement systeem  trekken ook heel veel WBC aan en zorgen voor VD

,Weefsel-integriteit en -herstel bevorderen
Tegelijkertijd zal je ook schade die ontstaan is herstellen
- Klontervorming door plaatjes activatie
- Stollingscascade in gang gezet
 Ook om te zorgen dat er niet extra bacteriën binnen komen
 Latere fase: T en B cellen worden in gang gezet (duurt een paar dagen tegen dat dit voldoende ge-
expandeerd is)
Het is belangrijk dat memory T en B cellen in de weefsels blijven  zodat bij 2e infectie een veel
rappere reactie kan optreden


Inflammatie
• Uitgelokte vasculaire en cellulaire response op weefselschade
– Microbiële invasie
– Fysisch, Chemisch, Trauma
– Abormale regulatie in aangeboren of verworven afweer
• Bedoeld om de stimulus te vernietigen, verdunnen of af te kapselen
• Gaat gepaard met weefselherstel
• Is een protectieve response
• Kan potentieel schadelijk zijn


Nomenclatuur
Gebruikt de latijnse naam van het orgaan of het weefseldeel en voegt daar het su ix “…itis” aan toe
-pancreatitis
-myocarditis
-…
-alveolitis
-capillaritis
-myositis
-….
Als iets langer als drie weken duurt, noemt men het meestal “subacuut” of “chronisch” (als het langer
dan 6 weken duurt) Bijvoorbeeld : acute sinusitis vs chronische sinusitis


Abcesvorming
= antimicrobiële ontsteking die verkeerd loop
- Veel necrose van PMNs - Antibiotica raken er niet
- NETosis - “UBI PUS, IBI EVACUA”
- Liquefactie (vloeibaar worden)
- Kapsel errond
- Slechte vascularisatie
- Anaeroob milieu

, Er ontstaat ook een weefselreactie: fibrosevorming
 Soms gaat dit verkeerd: abces vorming

- Veel WBC in weefsel, maar er komt heel snel een kapsel waardoor WBC vast zitten  je zit in
zuurstofarm milieu  WBC kunnen niet goed meer werken (hebben veel zuurstof nodig) 
antibiotica kunnen hier ook niet goed in door weefselafkapping
- Andere bact kunnen ook beginnen groeien (anaerobe bact kunnen hier in groeien  sterke
stinkende geur)
Als er etter zit moet je altijd evacueren
Abces in de huid: karbunkel


Overreactie afweersysteem
Soms overreageert ons afweersysteem en vormt een inflammatoire reactie tegen schadeloze
exogene prikkels zoals huisstofmijt, graspollen
- Meestal vorming van IgE
- Bv Asma, hooikoorts, ..
 Je spreekt van: Allergie (synoniem: Atopie)


Voedselallergie met ECZEEM:
= bv bij koemelk allergie  vaak moeilijk om diagnose te stellen


Voedselallergie met ANAPHYLACTISCHE SHOCK
= bv bij pindanoot allergie  plotse BD-val
- Deze mensen hebben vaak epipen bij


“Steriele ontsteking”
= inflammatie door kristalophoping (urinezuurkristallen) = vorm van steriele ontsteking op endogene
stof
Steriele ontsteking = Ontsteking zonder dat virus/ bact aan de basis ligt van deze ontsteking
Bv Jicht
= ophoping urinezuurkristallen = ‘heel scherpe naaldjes’ = heel sterke stimuli voor neutrofielen
= heeeeel pijnlijk + een aanval komt plots heel snel op (beschreven als: ‘het beestje’)
 Enorme inflammatie reactie
Atherosclerose = door cholesterol  kan ook kristallen vormen in hoge conc
= deze aandoening heeft dus ook ontstekingsbasis
Bij ptn met astma: aanwezigheid van eiwitkristallen  houden inflammatie ook in de hand