2026
Anatomie en Fysiologie
Kennistoets Geneeskunde Utrecht
Door Mikael D. Avedisian
֎
✓ De Ultieme Bundel voor toelating tot Geneeskunde
✓ Compleet, met leerdoelen, overzichtelijk en in details
✓ Meer dan 500 studenten geholpen tot toelating
✓ Topkwaliteit voor een lage studentenprijs
✓ Heldere uitleg, schema’s, tekeningen en duidelijkheid
Het copyright verboden om delen ervan te kopiëren . Juridische stappen worden ondernomen.
1
,Beste toekomstige Arts,
Mijn naam is Mikael. Ik ben zesdejaars geneeskundestudent in het UMC Utrecht. Dit is inmiddels het zesde jaar dat ik
studenten help die willen worden toegelaten tot de opleiding Geneeskunde in Utrecht. Naast mijn studie werk ik voor
verschillende organisaties die zich inzetten voor medisch onderwijs. Ook doe ik wetenschappelijk onderzoek in de
oncologische urologie. Ik vind onderwijs ontzettend belangrijk, en ik vind dat dit voor iedereen toegankelijk moet zijn. Omdat
ik het mooi vind om kennis te delen, is dit echt mijn hobby geworden.
Met mijn vele ervaring en expertise op de kennis, heb ik hard gewerkt aan deze leerbundel. Alles wat je moet weten voor de
selectie staat erin, inclusief de belangrijke details en vertalingen. Ook in eerdere jaren heb ik samenvattingen gemaakt, en dat
was een zeer groot succes. Ik vind het geweldig om anderen te kunnen helpen, en daarom doe ik het dit jaar weer.
Wat deze leerbundel onderscheid van andere samenvattingen, is dat het volledig compleet is en niet té beknopt is, waardoor
jij de rode draad ziet en niks belangrijks mist. Dat maakt dat dit een leerbundel is: in eenvoudige Nederlandse vertaling, met
details en overzicht. Honderden kandidaten gingen jou voor.
Waar cursussen van andere bedrijven vooral veel geld vragen, weinig kwaliteit leveren en té oppervlakkig zijn, bied ik voor
een laag ‘studentenprijsje’ een uitgebreide, duidelijke leerbundel van hoge kwaliteit. Geen overbodige kosten, wél alles wat
je moet weten. Veel succes met de voorbereidingen en misschien tot volgend jaar als collega!
De volgende leerstof zal worden getoetst op de kennistoets van 28 februari 2026
Leerstofopgave Fysiologie uit Medical Physiology 3e editie:
✓ Chapter 1 Foundations of Physiology, blz 1-5.
✓ Chapter 5 Transport of solutes and water, blz 102-111 en 115-117.
✓ Chapter 38 Urine concentration and dilution, blz. 806-818.
✓ Chapter 40 Integration of salt and water balance blz 836-849.
Leerstofopgave Anatomie uit Gray’s anatomy 5e editie
✓ Hoofdstuk 1 blz 2-5 en 13-25.
✓ hoofdstuk 6 blz 527-529.
✓ hoofdstuk 7 blz 670-674 en 686 tot einde.
✓ hoofdstuk 4 blz 298 – 305.
Let op: anatomische terminologie wordt in het medisch Latijn getoetst op de selectiedag, in deze oefenbundel staat
daarom alles al voor jou vertaalt! Ook alle ‘in the clinics’ en ‘Nboxen’ staan in deze bundel verwerkt in de tekst. Daarmee
is deze bundel compleet en volledig!
Vergeet onderstaande links niet!
➢ Toegang tot het erratum, bij eventuele vragen of correcties:
https://docs.google.com/document/d/133ZljZRoD4rc2KOKoeJrQxHSSAAkbem3fa4RF-
70GsM/edit?usp=sharing
➢ Toegang tot mijn Whatsappgroep: https://chat.whatsapp.com/E1in37goPSn6bXkcjUY4V9
➢ Oefenen met de non-cognitieve toets: https://www.stuvia.com/doc/632069/non-cognitieve-toets-met-
uitleg-en-score-model-en-motivatie-decentrale-selectie-utrecht-2024
➢ Oefentoetsen en oefenmateriaal, let op de oefentoets van deze leerstof staat ook online, om direct te
oefenen met de meest representatieve toetsvragen om je kennis te testen ga je naar:
https://www.stuvia.com/user/lotingselectiegnk2025
Kopiëren, overnemen van een soortgelijke stijl, doorverkopen naar derden of plagiaat van dit verslag of oefenvragen wordt hard
afgestraft.. Dit gaat gepaard met boetes. Afgelopen jaar zijn hier al mensen op aangesproken. Wees je ervan bewust dat je strafbaar
bezig bent als je je niet houdt aan de simpele regelgeving. #doeslief #weeslekkerzelfcreatief #stopplagiaat
Het copyright op dit lespakket berust bij de oorspronkelijke auteur Mikael Avedisian. Het is verboden
om delen ervan te kopiëren, doorsturen of doorverkopen. Juridische stappen worden ondernomen.
2
, Anatomie, Hoofdstuk 1: The Body
Leerdoelen
➢ De student kan het verschil tussen de regionale en systematische aanpak in de anatomie uitleggen en
toepassen.
➢ De student heeft inzicht in hoe organen ten opzichte van elkaar zijn gepositioneerd en kan daar termen
zoals dorsaal, anterieur, caudaal etc. bij toepassen.
➢ De student kent alle benoemde anatomische vlakken en weet welke bewegingen in welk vlak
plaatsvinden.
➢ De student kan beredeneren welke beweging rond welke bewegingsas plaatsvindt.
➢ De student weet wat fascie is en kent ook de verschillende types fascie.
➢ De student kan het skeletale systeem categoriseren in verschillende subkenmerken.
➢ De student kent de verschillende types kraakbeen en kan voorspellen waar dit type kraakbeen is
gelokaliseerd.
➢ De student kan botten classificeren op basis van hun vorm, functie en opbouw.
➢ De student kent alle kenmerken van solide versus synoviale gewrichten.
➢ De student kent alle benoemde bewegingen en kan per gewricht voorspellen welke bewegingen er
kunnen plaatsvinden.
➢ De student kan synoviale gewrichten categoriseren en kent alle kenmerken.
➢ De student kan spieren onderverdelen in 3 groepen
‘In the clinics’ dienen alleen doorgelezen te worden. Alle andere leerstof kan worden getoetst.
Het copyright op dit lespakket berust bij de oorspronkelijke auteur Mikael Avedisian. Het is verboden
om delen ervan te kopiëren, doorsturen of doorverkopen. Juridische stappen worden ondernomen.
3
,Het begrip Anatomie – τέμνειν (afgeleid van het Grieks: snijden)
Anatomie gaat over die structuren die grovelijk (macroscopisch), zonder hulp van vergroting en microscopie,
gezien kunnen worden. Microscopische anatomie (histologie) gaat over de studie van cellen en weefsels.
Anatomie vormt de basis voor de beoefening van de geneeskunde. Anatomie zorgt voor het begrijpen van
een ziekte in een patiënt, deze kennis is relevant bij bijvoorbeeld beeldvormende technieken (denk aan
verschillende scans) maar ook bij lichamelijk onderzoek. Anatomie is ook belangrijk voor tandartsen,
chiropractors, fysiotherapeuten en alle andere medici die betrokken zijn bij het analyseren van klinische
symptomen in patiënten. Het juist interpreteren van een klinische observatie is het einddoel van grondige
kennis over de anatomie.
Observatie en visualisatie zijn de belangrijkste manieren om anatomie te leren. Anatomie is meer dan
stampwerk alleen via memoriseren. Je hebt anatomie pas door als je bijvoorbeeld het verloop van de arteria
lingualis van begin (origo) tot einde in de tong kent in plaats van alleen het kennen van aftakkingen van de
arteria carotis externa. Daarnaast, de bouw van het palatum molle (soft palata/huig) en hoe deze in verbinding
staat met de cavitas oris (mondholte) en cavitas nasalis (neusholte) en hoe het beweegt tijdens slikken is weer
anders dan alleen het reciteren/opnoemen van enkele zenuwen en spieren. Je moet dus goed de context
kennen om een anatomische structuur/anatomie, te begrijpen.
Anatomie is afgeleid van Griekse woord Temnein wat letterlijk ‘snijden’ betekent. Op deze manier is het
bestuderen van anatomie ook gekoppeld aan dissectie (snijden). Anatomie wordt bestudeerd op kadavers via
dissectie (snijden), maar tegenwoordig wordt er gebruik gemaakt van plastische modellen, virtual reality, of
van-te-voren gedissecteerd materiaal (prosectie materiaal).
Anatomie kan daarmee bestudeerd worden door een regionale of een systematische aanpak (benadering).
Regionale aanpak Systematische aanpak
Elke regio (gedeelte) van het lichaam wordt Een orgaansysteem in het lichaam wordt in zijn
afzonderlijk bestudeerd, waarbij alle geheel gevolgd door het hele lichaam.
aspecten/organen binnen die regio tegelijkertijd
bestudeerd worden.
Voorbeeld: bestuderen van de thoraxholte. Dit Voorbeeld: cardiovasculaire systeem (hart, slagaders,
betekent dat alle organen, zenuwen, bloedvaten, venen, kransslagaders), zenuwstelsel (hersens,
botten en spieren onderzocht worden die aanwezig ruggenmerg en alle zenuwen), gastro-intestinale
zijn in de thorax. Andere voorbeelden van een systeem (met zijn viscerale organen), skeletsysteem,
regionale aanpak systematiek: buikholte, musculairsysteem, respiratoire systeem (longen en
bekkenholte, bovenste ledemaat, onderste luchtpijp), lymfatische systeem (lymfeklieren en
ledemaat, rug, hoofd en hals. lymfeknopen), reproductieve systeem
(geslachtsorganen).
Voordeel: werkt heel goed als de anatomische les Voordeel: Bevordert het begrijpen van gehele
gaat over ontledingen van kadavers. Nadeel: niet systemen in het lichaam. Nadeel: moeilijk om dit te
volledig, schiet te kort als het gaat om het begrijpen verkrijgen/laten zien in kadavermateriaal via dissectie
en vervolgen van gehele anatomische systemen of het is onduidelijk om genoeg details te zien.
door het hele lichaam.
Het copyright op dit lespakket berust bij de oorspronkelijke auteur Mikael Avedisian. Het is verboden
om delen ervan te kopiëren, doorsturen of doorverkopen. Juridische stappen worden ondernomen.
4
, 5
De anatomische positie
De anatomische positie is de standaard referentie positie van het lichaam om de locatie van
structuren te beschrijven. De anatomische positie komt tot stand door:
• Het lichaam staat rechtop;
• Handen in de zij
• Handpalmen zijn recht naar voren gericht met de vingers dichtbij elkaar in extensie
en de duim maakt een hoek van 90 graden op de richting van de overige vier
vingers;
• Voeten staan dichtbij elkaar en tenen naar voren;
• Gezicht naar voren en ogen zijn gefocust op iets in de verte;
• De rand van het bot onder de ogen bevindt zich horizontaal aan de opening van de
oren;
• De mond is gesloten met een neutrale gezichtsuitdrukking;
Het copyright op dit lespakket berust bij de oorspronkelijke auteur Mikael Avedisian.
Het is niet toegestaan dit pakket of delen daarvan te kopiëren en door te verkopen
, 6
Anatomische Vlakken en richtingen
Het lichaam kan verdeeld worden in anatomische vlakken. Voor de kennistoets moet je drie
anatomische vlakken kennen (coronaal/frontaal, sagittaal en transversaal/horizontaal/axiaal) die
het lichaam kunnen verdelen. Daarnaast zijn er nog specifieke richtingen/anatomische posities die je
met elkaar kunt vergelijken als gevolg van deze anatomische vlakken. Onderstaande tabel weergeeft
een overzicht van alle anatomische vlakken en anatomische lokalisaties die je moet kennen voor de
kennistoets. De vlakken die jij moet kennen:
Vlak /anatomische richting Toelichting Voorbeeld
Coronaal, frontaal Is verticaal gericht en verdeeld het lichaam in voor De neus ligt anterieur aan de oren.
(anterior*) en achter (posterior*). Bij coronaalvlak De neus is dus een ventrale structuur.
afbeeldingen kijk je naar het lichaam alsof iemand recht Het wervelkolom (columna
voor je staat en door midden is gesneden. vertebralis) ligt posterieur aan het
borstbeen (sternum) en is daarmee
een dorsale structuur.
Sagittaal Is ook verticaal gericht en staat loodrecht op het Het oog ligt lateraal van de neus en
coronaalvlak. Verdeeld het lichaam in linker en rechter de neus ligt mediaal van de oren.
delen. Het sagittale vlak dat precies midden door het
lichaam loopt wordt het mediaan sagittaal vlak/mediaan
genoemd. Deze mid-sagittaal vlak verdeeld het lichaam in
een evengrote linker- en rechter lichaamshelft.
Transversaal, horizontaal, Is horizontaal gericht en verdeeld het lichaam in boven De clavicula is superieur van de
axiaal (superieur) en onderste (inferieur) lichaamshelften. humerus. De organen van de pelvis
In de volksmond wordt (bekkenorganen) zitten inferieur ten
transversaal het vaakst opzichte van de intraperitoneale
gebruikt. buikorganen.
Dorsaal, dorsum, rugzijde Een dorsaal gelegen lichaamsdeel ligt aan de rugzijde, zoals De retroperitoneale organen van het
de handrug en columna vertebralis (wervelkolom). abdomen bevinden zich dorsaal van
de intraperitoneale organen (zie H4).
Ventraal, venter, buikzijde Een ventraal gelegen lichaamsdeel ligt aan de buikzijde De neus bevindt zich anterieur aan de
(voorkant van het lichaam), zoals de handpalm of de neus. oren en de columna vertebralis en is
een ventrale structuur.
Mediaal Lichaamsdeel X ligt het meest dichtbij op de mid- sagittaal De neus bevindt zich in het mediaan
vlak in anatomische positie t.o.v. lichaamsdeel Y. sagittaal vlak en ligt mediaal van
De pink (kleinste vinger) zit mediaal t.o.v. de duim. beide ogen EN de ogen bevinden zich
mediaal ten op zichtte van de oren.
Superieur Een lichaamsdeel dat boven een ander lichaamsdeel ligt in Het hoofd bevindt zich superieur
anatomische positie (op een denkbeeldige verticale (boven) ten op zichtte van je
richtings-as). schouders.
Inferieur Een lichaamsdeel dat onder een ander lichaamsdeel zit in De art. genu (kniegewricht) bevindt
anatomische positie (op de verticale richtings-as) zich inferieur (onder) van de art.
coxae (heupgewricht).
Lateraal Lichaamsdeel ligt meer aan de buitenzijde van de mid De duim ligt lateraal van de pink.
sagittaal vlak af in anatomische houding.
Proximaal Letterlijk dat iets dichtbij bij het beginpunt van een De art. glenohumeralis
anatomische structuur ligt. Het geeft aan dat iets zich (schoudergewricht) bevindt zich
dichterbij het oorsprong/beginpunt van een structuur proximaal van het ellebooggewricht
bevindt. Bijvoorbeeld in de bovenste ledemaat (arm), ligt (art. cubiti).
Het copyright op dit lespakket berust bij de oorspronkelijke auteur Mikael Avedisian.
Het is niet toegestaan dit pakket of delen daarvan te kopiëren en door te verkopen
, 7
het schoudergewricht proximaal (dichterbij het begin van de
arm) t.o.v. het ellebooggewricht.
Proximale aftakkingen van de luchtwegen, bloedvaten en
zenuwen liggen dichterbij het beginpunt van respectievelijk
het ademhalingssysteem, bloedvatensysteem en
zenuwstelsel.
Distaal Letterlijk dat iets verder weg van het beginpunt van een De hand bevindt zich distaal van het
anatomische structuur zit. Het geeft aan dat iets zich verder art. cubiti (ellebooggewricht) in het
van de oorsprong/begintpunt van een structuur bevindt. arm en de art. genus (kniegewricht)
ligt distaal van de art. coxae
Distale vertakkingen van de luchtwegen, bloedvaten en (heupgewricht).
zenuwen liggen richting het einde van respectievelijk het
ademhalingssysteem, bloedvatensysteem en zenuwstelsel.
Craniaal Een lichaamsdeel ligt craniaal als het dichtbij of richting het Het hoofd ligt craniaal t.o.v. de voeten
hoofd (cranium) ligt. Craniaal wordt soms gebruikt i.p.v.
superieur om anatomische structuren te lokaliseren.
Caudaal Een lichaamsdeel ligt verder van het hoofd af OF richting het Dus: elke anatomische structuur die
‘staartbeen’. Caudaal mag gebruikt worden i.p.v. inferieur. zich inferieur/caudaal bevindt van het
hoofd. Bv. de enkels zitten caudaal
van de kniegewrichten.
Rostraal, rostrum Rostraal wordt gebruikt voor de anatomie in het hoofd. Een De voorste hersenhelft light rostraal
lichaamsdeel ligt rostraal wanneer zij aan de neuskant ligt. t.o.v. de achterste hersenhelft.
Voor de selectie is het belangrijk dat je met behulp van
jouw opgedane anatomische kennis, posities van
organen ten opzichte van elkaar kunt benoemen.
Voorbeelden uit vorige selectietoetsen:
(1) De longen bevinden zich lateraal ten
opzichte van het hart;
(2) De vlak die het lichaam in links en
rechts verdeeld is het sagittale vlak;
(3) De duim bevindt zich lateraal van de
pink;
Het copyright op dit lespakket berust bij de oorspronkelijke auteur Mikael Avedisian.
Het is niet toegestaan dit pakket of delen daarvan te kopiëren en door te verkopen
, 8
Andere termen voor posities van structuren in het lichaam zijn
oppervlakkig (superficial/superficialis) en diep (profunda). Deze
termen worden gebruikt om de positie van structuren in het
lichaam te beschrijven ten opzichte van het buitenste
lichaamsoppervlakte (huid). Het borstbeen ligt oppervlakkig van
het hart en de maag bevindt zich in het diepe aspect van de
buikwand.
Oppervlakkig en diep kunnen ook gebruikt worden als gebieden
in ons lichaam. Het oppervlakkige/superficiële gebied van het
lichaam bevindt zich buiten de diepe gebieden van het lichaam.
→ Het is belangrijk om je te realiseren dat oppervlakkige
structuren buiten het diepe fascie (diepe bindweefsellaag) liggen.
Terwijl diepliggende structuren juist omsloten zijn en/of liggen
onder het diepe fascie (diepe bindweefsellaag)
Belangrijke punten:
• Structuren van het oppervlakkige gebied: huid, fascia superficialis/oppervlakkige fascie,
borstklieren (glandula mammaria), maar ook nagels en haarfollikels (o.b.v. eerdere
selectietoetsen).
• Diepe structuren omvatten vooral de meeste skeletspieren van jouw lichaam en de
ingewanden of abdominale organen (viscera/buikorganen);
• Een oppervlakkige wond bevindt zich aan de buitenkant van de buitenste laag van het diepe
fascia; Een oppervlakkige wond ligt boven op de (buitenste laag van het) diepe fascie.
• Een diepe wond doorboort de buitenste laag van het diepe fascia; diepe fascie wond.
• Andere voorbeelden:
o Een arterie ligt in het diepe aspect van de pees; d.w.z: de arterie ligt onder de
pees;
o Retroperitoneale organen liggen in het diepe aspect van intraperitoneale organen
Fascie is niks anders dan bindweefsel en bestaat zelf ook uit lagen met vliezen eromheen. Van de
afbeelding hierboven wordt getracht dat je weet wat de huid, fascia superficialis, diepe fascia (fascia
profundus) en spieren zijn. Er wordt in het einde van dit hoofdstuk nog dieper ingegaan op fascie. Het
zijn dus de bindweefsel lagen van je lagen onder de huid, bestaande uit vet en fibreuze
bindweefsellagen.
Trans/non-binaire anatomische terminologie (dit wordt in principe nooit getoetst)
We maken bij deze terminologie onderscheid in cismannen en transmannen & cisvrouwen en
transvrouwen. Cis verwijst naar individuen waarvan de genderidentiteit overeenkomt met het
geslacht van geboorte: wordt je geboren als man en identificeer je je als man op latere leeftijd →
bent een cisman. Trans verwijst naar een individu waarvan de genderidentiteit niet overeenkomt
met het geslacht van geboorte. Non-binair verwijst naar een individu waarvan de genderidentiteit
niet valt binnen het ‘binaire model’. Kortom: deze mensen identificeren zich niet als man of vrouw.
Non-binaire en trans individuen krijgen geslachtspassende of genderbevestigende operaties en
behandelingen (vaak in de vorm van hormonen), zodat hun genderidentiteit past bij het gewenste
geslacht waarin ze willen verder leven.
Het copyright op dit lespakket berust bij de oorspronkelijke auteur Mikael Avedisian.
Het is niet toegestaan dit pakket of delen daarvan te kopiëren en door te verkopen