Literatuur Forensische Accountancy 25-26
Inhoudsopgave
1. Algemene achtergrond forensische accountancy....................................3
Pheijffer, M. (2009).The cruelest lies are often told in silence..................3
Pheijffer, M.(2009). De accountant: van ‘dominee tot koopman’, en weer
terug.......................................................................................................10
Pheijffer, M.,& Kuijl,J. G. (2008). Forensische Accountancy......................17
2. Fraude en Witwassen.............................................................................26
Pheiffer, M. (2024) Naleving van de WWFT door accountants................26
Openbaar Ministerie (2018) Onderzoek Houston: het strafrechtelijk
onderzoek naar ING Bank.......................................................................48
Kabki, A. (2014). De criminologie van de fraude.....................................67
Onna, J.H.R. van (2014). Patronen in de criminele ontwikkelingen van
fraudeurs................................................................................................83
Dellaportas, S. (2013) Conversations with inmate accountants
Motivation, opportunity and fraud triangle.............................................87
3. Kartelvorming en Clementieregeling......................................................97
Erp, J. (2013) De clementiethriller als nieuw filmgenre...........................97
Tweede Kamer (2002) Rapport Parlementaire Enquête Bouwnijverheid.
Pp. 25-49 en pp. 246-332.....................................................................111
4. Witteboordencriminaliteit en straffen..................................................140
Pheijffer, M. & Zetteler, N. (2019). Geschikt of ongeschikt? That’s the
question................................................................................................140
Rakoff, J.S. (2014) The Financial Crisis: Why Have No High-Level
Executives Been Prosecuted?...............................................................147
Leliveld, J. (2024). Is sprake van klassenjustitie bij strafrechtelijke
onderzoeken naar economische criminaliteit in een corporate omgeving?
..............................................................................................................151
5. Corruptie..............................................................................................157
Nelen, Hans. (2012). Corruptie in de polder: Nederland ontwaakt.......157
Huberts et al., 2016 Integriteitsschendingen in het Openbaar Bestuur169
Vimpelcom betaalt bijna 400 miljoen dollar aan Nederland voor
omkoping in Oezbekistan......................................................................177
Vimpelcom feitenrelaas (bijlage)..........................................................180
,2
, 3
1. Algemene achtergrond forensische
accountancy
Pheijffer, M. (2009).The cruelest lies are often told in
silence.
1) Mijn gevaarlijke gedachten
‘Mijn gevaarlijke gedachte’ is een gedachte waarbij commissarissen
ervan uitgaan dat de door accountants gecontroleerde en
geaccordeerde cijfers het ware verhaal van een organisatie vertellen
dit is alleen onjuist.
Een accountantscontrole kan aan gerapporteerde cijfers en
gegevens zekerheid toevoegen, maar dat is geen garantie.
Die cijfers gaan vaak over het verleden; kan een solide basis zijn
voor de toekomst, maar toch hebben ze een beperkte waarde
Creative accounting (creatief boekhouden): financiën van een
onderneming kunnen binnen de grenzen van wet- en regelgeving op
meerder wijzen worden weergegeven. snel sprake van het
overschrijden van de grenzen van wet- en regelgeving (=fraude).
Narrative reporting: Pheijffer vindt dat commissarissen – en andere
belanghebbenden- vooral achter de cijfers moeten kijken dus naar
de verhalen erachter kijken om zo een vollediger en eerlijker beeld
te krijgen van de financiële situatie. (bijvoorbeeld: als een bedrijf
sterke winstgroei rapporteert, moet men kritisch onderzoeken hoe
die winst tot stand is gekomen)
2 misverstanden over jaarverslagen
1. Veel mensen denk dat al die cijfers heel belangrijk zijn om te weten
hoe het er met een bedrijf voorstaat belangrijker dan winst en
verlies is juist het geschreven woord van de directie, dus wat het
vertelt en -nog belangrijker- wat het verzwijgt (the cruelest lies are
often told in silence)
2. Dat een goedgekeurd jaarverslag alle belangrijke informatie bevat
die nodig is om een goed beeld te krijgen van een bedrijf. onjuist.
De cijfers zeggen iets over het verleden, maar niet over de
toekomst.
2) Cash is a fact, profit an opinion?
Verschillende belanghebbenden: directies, commissarissen, analisten,
bankiers, beleggers, etc. zij zouden meer waarde hechten aan de
rapportage over kasstromen dan aan die over de winst van een
, 4
onderneming. Dit is omdat bij het bepalen van de winst veel keuzes
gemaakt dienen te worden.
Regels over deze onderwerpen: GAAP (Generally Accepted Accounting
Principles) de weergave van cijfers zijn juist wanneer er aan de GAAP is
gehouden.
Hierbij noemt de auteur het verschil tussen letter van de wet en
de geest van de wet. Strikt wettelijk is dit handelen toegestaan,
maar eigenlijk is het juist de bedoeling van de wet te voorkomen dat
er te creatief wordt geopereerd.
Lastig, want accountants kunnen handelen naar de letter van de
wet, maar niet de geest van de wet, afkeuren
Cijfers zijn dus niet altijd betrouwbaar; ze worden gemanipuleerd
naar hoe de opstellers van deze cijfers wensen
Binnen de kasstromen is het aantal keuzemogelijkheden minder
Ellis & Williams (1993): ‘Terwijl het voor bedrijven relatief eenvoudig
is om de winst aan te passen aan hun eigen doeleinden door de
winst te verhogen ten koste van de balans, is het creëren van cash
vrijwel onmogelijk'.
Gouws & Van der Poll (2004) vullen dit aan met: ‘Cash is a reality
and therefore the purest event’
Mulford & Comiskey (2005)
o ‘Het is veel moeilijker om de kasstroom uit bedrijfsactiviteiten
te manipuleren dan de winst per aandeel.
o ‘Cash is een feit en boekhoudkundige winst is een mening".
o ‘In tegenstelling tot sommige zaken die vertroebeld kunnen
worden door financiële rapportagekwesties, is contant geld
echt, eindig en meetbaar. Cash is cash'.
o ‘Dividenden zijn immaterieel geld en daarom onmogelijk te
vervalsen".
o ‘In een omgeving waarin gerapporteerde inkomsten met een
zekere mate van scepsis worden bekeken, zal contant
dividend een zeer sterk signaal afgeven aan beleggers over de
werkelijke financiële kracht en de geloofwaardigheid van
winstrapporten..’
(Dividend is het deel van de winst van een bedrijf dat wordt uitgekeerd
aan de aandeelhouders. Het is een manier waarop bedrijven hun
aandeelhouders belonen voor hun investering in het bedrijf)
Kasstromen zijn ook manipuleerbaar, zowel binnen als buiten de grenzen
van GAAP, omdat zij voortvloeien uit operationele (verkoop producten),
investerings- (kopen of verkopen van activa)- en financieringsactiviteiten
(leningen of dividentuitkeringen). om kasstromen te beoordelen wordt
er gekeken naar het duurzaamheidsaspect gaat het bij de
Inhoudsopgave
1. Algemene achtergrond forensische accountancy....................................3
Pheijffer, M. (2009).The cruelest lies are often told in silence..................3
Pheijffer, M.(2009). De accountant: van ‘dominee tot koopman’, en weer
terug.......................................................................................................10
Pheijffer, M.,& Kuijl,J. G. (2008). Forensische Accountancy......................17
2. Fraude en Witwassen.............................................................................26
Pheiffer, M. (2024) Naleving van de WWFT door accountants................26
Openbaar Ministerie (2018) Onderzoek Houston: het strafrechtelijk
onderzoek naar ING Bank.......................................................................48
Kabki, A. (2014). De criminologie van de fraude.....................................67
Onna, J.H.R. van (2014). Patronen in de criminele ontwikkelingen van
fraudeurs................................................................................................83
Dellaportas, S. (2013) Conversations with inmate accountants
Motivation, opportunity and fraud triangle.............................................87
3. Kartelvorming en Clementieregeling......................................................97
Erp, J. (2013) De clementiethriller als nieuw filmgenre...........................97
Tweede Kamer (2002) Rapport Parlementaire Enquête Bouwnijverheid.
Pp. 25-49 en pp. 246-332.....................................................................111
4. Witteboordencriminaliteit en straffen..................................................140
Pheijffer, M. & Zetteler, N. (2019). Geschikt of ongeschikt? That’s the
question................................................................................................140
Rakoff, J.S. (2014) The Financial Crisis: Why Have No High-Level
Executives Been Prosecuted?...............................................................147
Leliveld, J. (2024). Is sprake van klassenjustitie bij strafrechtelijke
onderzoeken naar economische criminaliteit in een corporate omgeving?
..............................................................................................................151
5. Corruptie..............................................................................................157
Nelen, Hans. (2012). Corruptie in de polder: Nederland ontwaakt.......157
Huberts et al., 2016 Integriteitsschendingen in het Openbaar Bestuur169
Vimpelcom betaalt bijna 400 miljoen dollar aan Nederland voor
omkoping in Oezbekistan......................................................................177
Vimpelcom feitenrelaas (bijlage)..........................................................180
,2
, 3
1. Algemene achtergrond forensische
accountancy
Pheijffer, M. (2009).The cruelest lies are often told in
silence.
1) Mijn gevaarlijke gedachten
‘Mijn gevaarlijke gedachte’ is een gedachte waarbij commissarissen
ervan uitgaan dat de door accountants gecontroleerde en
geaccordeerde cijfers het ware verhaal van een organisatie vertellen
dit is alleen onjuist.
Een accountantscontrole kan aan gerapporteerde cijfers en
gegevens zekerheid toevoegen, maar dat is geen garantie.
Die cijfers gaan vaak over het verleden; kan een solide basis zijn
voor de toekomst, maar toch hebben ze een beperkte waarde
Creative accounting (creatief boekhouden): financiën van een
onderneming kunnen binnen de grenzen van wet- en regelgeving op
meerder wijzen worden weergegeven. snel sprake van het
overschrijden van de grenzen van wet- en regelgeving (=fraude).
Narrative reporting: Pheijffer vindt dat commissarissen – en andere
belanghebbenden- vooral achter de cijfers moeten kijken dus naar
de verhalen erachter kijken om zo een vollediger en eerlijker beeld
te krijgen van de financiële situatie. (bijvoorbeeld: als een bedrijf
sterke winstgroei rapporteert, moet men kritisch onderzoeken hoe
die winst tot stand is gekomen)
2 misverstanden over jaarverslagen
1. Veel mensen denk dat al die cijfers heel belangrijk zijn om te weten
hoe het er met een bedrijf voorstaat belangrijker dan winst en
verlies is juist het geschreven woord van de directie, dus wat het
vertelt en -nog belangrijker- wat het verzwijgt (the cruelest lies are
often told in silence)
2. Dat een goedgekeurd jaarverslag alle belangrijke informatie bevat
die nodig is om een goed beeld te krijgen van een bedrijf. onjuist.
De cijfers zeggen iets over het verleden, maar niet over de
toekomst.
2) Cash is a fact, profit an opinion?
Verschillende belanghebbenden: directies, commissarissen, analisten,
bankiers, beleggers, etc. zij zouden meer waarde hechten aan de
rapportage over kasstromen dan aan die over de winst van een
, 4
onderneming. Dit is omdat bij het bepalen van de winst veel keuzes
gemaakt dienen te worden.
Regels over deze onderwerpen: GAAP (Generally Accepted Accounting
Principles) de weergave van cijfers zijn juist wanneer er aan de GAAP is
gehouden.
Hierbij noemt de auteur het verschil tussen letter van de wet en
de geest van de wet. Strikt wettelijk is dit handelen toegestaan,
maar eigenlijk is het juist de bedoeling van de wet te voorkomen dat
er te creatief wordt geopereerd.
Lastig, want accountants kunnen handelen naar de letter van de
wet, maar niet de geest van de wet, afkeuren
Cijfers zijn dus niet altijd betrouwbaar; ze worden gemanipuleerd
naar hoe de opstellers van deze cijfers wensen
Binnen de kasstromen is het aantal keuzemogelijkheden minder
Ellis & Williams (1993): ‘Terwijl het voor bedrijven relatief eenvoudig
is om de winst aan te passen aan hun eigen doeleinden door de
winst te verhogen ten koste van de balans, is het creëren van cash
vrijwel onmogelijk'.
Gouws & Van der Poll (2004) vullen dit aan met: ‘Cash is a reality
and therefore the purest event’
Mulford & Comiskey (2005)
o ‘Het is veel moeilijker om de kasstroom uit bedrijfsactiviteiten
te manipuleren dan de winst per aandeel.
o ‘Cash is een feit en boekhoudkundige winst is een mening".
o ‘In tegenstelling tot sommige zaken die vertroebeld kunnen
worden door financiële rapportagekwesties, is contant geld
echt, eindig en meetbaar. Cash is cash'.
o ‘Dividenden zijn immaterieel geld en daarom onmogelijk te
vervalsen".
o ‘In een omgeving waarin gerapporteerde inkomsten met een
zekere mate van scepsis worden bekeken, zal contant
dividend een zeer sterk signaal afgeven aan beleggers over de
werkelijke financiële kracht en de geloofwaardigheid van
winstrapporten..’
(Dividend is het deel van de winst van een bedrijf dat wordt uitgekeerd
aan de aandeelhouders. Het is een manier waarop bedrijven hun
aandeelhouders belonen voor hun investering in het bedrijf)
Kasstromen zijn ook manipuleerbaar, zowel binnen als buiten de grenzen
van GAAP, omdat zij voortvloeien uit operationele (verkoop producten),
investerings- (kopen of verkopen van activa)- en financieringsactiviteiten
(leningen of dividentuitkeringen). om kasstromen te beoordelen wordt
er gekeken naar het duurzaamheidsaspect gaat het bij de
