1.2 Stand van zaken van Engels in het basisonderwijs
Engels is niet wettelijk vastgesteld. Er zijn vier voorwaarden voor het Eibo:
Engels krijgt een geïntegreerde plaats in het basisonderwijs.
Er komt een longitudinale leerlijn van Eibo naar het voortgezet onderwijs.
De leraren in het basisonderwijs worden opgeleid om Engels te geven.
Er wordt lesmateriaal voor Eibo ontwikkeld.
De laatste twee voorwaarden zijn voldaan, aan de eerste twee nog niet.
Het uitgangspunt om Engels te leren is communicatief Engels: dat kinderen er mee moeten kunnen
communiceren. Een ander uitgangspunt voor Eibo is dat: kinderen een positieve houding moeten
krijgen naar het leren van vreemde talen. Om leerlingen daadwerkelijk voor te bereiden op het
communiceren, is de communicatieve aanpak een goede manier. Zo leren de kinderen Engels en zien
ze ook in dat het nut heeft.
De zes belangrijkste kenmerken van de communicatieve aanpak:
1. Kwalitatief goed taal aanbod.
De onderwerpen zijn betekenisvol. Ze sluiten aan bij de leeftijd en de belevingswereld van de
leerlingen.
2. Gebruikmaking van voorkennis.
Je biedt veel ruimte voor individuele variaties in kennis en kunde. Dit moet je toepassen omdat er
veel verschil zit in de voorkennis op het gebied van Engels bij de kinderen.
3. Situationeel aanbod van Engels.
Je moet een aanbod geven van meteen toepasbare standaardzinnen. Dit kan je oefenen door middel
van rollenspellen en gesprekjes.
4. Realistisch taalgebruik.
Gebruik geen vereenvoudigd Engels maar echt Engels. Er is veel variatie in het uitspreken, als het bij
jou niet goed klinkt kan het wel goed zijn.
5. Aandacht voor alle vaardigheden.
Luisteren, kijken, spreken, lezen en schrijven komt allemaal aan bod.
6. Brede ondersteuning door leraar.
Je ondersteunt de leerlingen in hun leerproces en je geeft feedback.
Je spreekt zo veel mogelijk Engels in de les. Daardoor verkom je dat kinderen met een achterstand op
de Nederlandse taal via het Nederlands Engels leren. Doordat alle kinderen Engels leren via het
Engels, is de beginsituatie voor iedereen gelijk.
Voor dyslectische kinderen is het belangrijk dat ze op jonge leeftijd zo veel mogelijk Engels leren.
Als de voorkennis op het gebied van Engels verschillend speel je hier met differentiatie op in. Bij
,weinig voorkennis heb je een stille periode. Hier laat je de kinderen vooral luisteren naar de Engelse
taal.
De vier kerndoelen voor Engels zijn: Leerlingen leren informatie halen uit eenvoudige Engelse
teksten, de leerlingen leren informatie te vragen of te geven in het Engels, enz.
De voordelen van dat je als groepsleerkracht ook Engels geeft is dat je op een later moment nog eens
terug kan komen op de Engelse les. Ook kun je Engels betrekken bij andere vakken. Een nadeel is dat
je altijd aan je Engels moet blijven werken. Als je niet sterk in Engels bent, kun je gebruik maken van
lespakketten.
Nederlanders leren makkelijk Engels omdat de twee talen dezelfde oorsprong hebben. Ook komt het,
omdat we in Nederland veel Engelse programma’s hebben, wij komen er snel mee in aanraking. Ook
wordt het veel in het dagelijks leven gebruikt.
Het Europees referentiekader (ERK) is een vastgesteld Europees raamwerk van niveauomschrijvingen
voor moderne vreemde talen met zes niveaus: van beginner A1 tot expert C2 .
De meeste scholen werken met een leergang (methode) voor Engels.
Leren communiceren is het belangrijkste uitgangspunt voor de vakdidactiek Eibo. De didactiek voor
tweetalig basisonderwijs en Content en Language Integrated Language is volop in ontwikkeling
De verbeterpunten: opleiding en nascholen van leraren.
1.3 Groei van vroeg vreemdetalenonderwijs Engels
vvto = vroeg vreemdetalenonderwijs.
Bij vvto leren leerlingen al op jonge leeftijd spelendewijs Engels. Vaak al vanaf groep 1. Bij vvto
worden geen formele lessen Engels gegeven, maar er worden activiteiten in het Engels gedaan.
De verwachting is dat er in 2015 meer dan 1000 vvto-scholen zijn. Dat is 1/7 van het totalen aantal
scholen.
Jongen kinderen leren Engels op spelende wijs. Het leren van een taal op jonge leeftijd leidt tot een
betere uitspraak in die taal.
Ook wordt de algemene vaardigheid om talen te leren groter met een vroege start. Dit heeft
positieve uitwerkingen op de ontwikkeling van het Nederland en andere talen en vaardigheiden.
Niet iedereen is enthousiast over vvto. Dit komt vaak door de beelden die men heeft over kleuters,
die moeten nog lekker kunnen spelen.
1.4 Vragen over vroeg vreemdetalenonderwijs
Jonge kinderen leren spontaner dan oudere leerlingen. Scholen kiezen voor vvto vanwege het
spelenderwijs leren, de goede uitspraak die de leerlingen krijgen en de positieve uitwerking op het
Nederlands en andere talen en vaardigheden.
Toch start niet elke school in groep 1. Ondanks dat het voor de hand ligt, want hoe eerder hoe beter.
Aangetoond is dat het geven van meer Engelse lessen een hoger niveau oplevert.
Onderzoek naar vvto neemt toe. Tot nu toe zijn er nog geen nadelige effecten gevonden.
Vvto-leraren noemen vooral veel positieve effecten. Zo wordt bijvoorbeeld het zelfvertrouwen in hun
eigen communicatievaardigheden vergroot.
1.6 Rol van Engels in de wereld
De taal die het meeste gesproken is, is chinees. Engels komt op de tweede plaats.
Nationale varianten op het gebied van taal: native speakers. Regionale varianten: non-native
speakers.
, Deze verschillen komen door het verschil in moedertaal. Veel mensen hebben op late leeftijd Engels
geleerd, daardoor heeft de moedertaal (accent) veel invloed gehad op de manier van Engels spreken.
Elf: Englisch as lingua franca (internationaal Engels, een nieuwe standaard variant van het Engels)
2.5 Leren van de tweede of vreemde taal.
Recept en precieze tijdsinvestering om tweetalig te worden zijn (niet bekend). Belangrijk is een
positieve houding en context voor de taal. Bij tweetaligheid verschilt de kennis per taal door de
context waarin hij is geleerd. Bij simultane taal verweving vind overlappende corticale
hersenactiviteit voor beide talen plaats, leren kinderen begrippen tegelijk met de taal en werken de
hersenen efficiënter: het werkgeheugen is groter, betere aandachtsgerichtheid. Ook met successieve
taalverweving kun je meer talig worden, daarbij leren kinderen eerst de moeder taal, werken de
twee taal systemen bij elkaar en beïnvloeden elkaar positief of negatief. Door geringer taal aanbod is
het leren van een vreemde taal moeilijker dan een tweede taal. Leerlingen maken bij T2 en VT ook
een stille periode door. Bij interventie fouten haal je talen door elkaar.
Receptieve taalvaardigheid is altijd groter dan productieve taalvaardigheid. Onderzoek wijst uit dat
meertaligen gemakkelijker een derde of vierde taal kunnen leren dan één talige. Er is voldoende
ruimte aanwezig in de hersenen. Anders talige leerlingen kunnen prima Engels leren zonder dat het
ten koste gaat van het Nederlands.
Kinderen leren een tweede of vreemde taal niet vanzelf. Factoren die een rol spelen:
omstandigheden/tijdsinvestering, onderhoud van de taal, taal verwantschap, motivatie,
keuzemogelijkheden en motivatie om de taal te leren, imago en de status van de taal, taal
ervaringen, aanleg en kwaliteit van het taalaanbod.
De kwaliteit van het taalaanbod en de aard van de instructies in de verschillende
taalverwervingsituaties lijden tot verschillen in het leerproces. Dat heeft consequenties voor de
didactiek. Op school word het rendement van het taalaanbod vergroot door het gebruik van de
doeltaal als voertaal.
2.6 Schrijf van vijf voor het vreemde talen onderwijs.
Een goed taal leerproces bestaat uit vijf componenten: Input, verwerking op vorm en inhoud, pushed
output en strategieën. De volgorde waarin de verschillende componenten aan de orde komen is niet
belangrijk, maar de kwaliteit van de verschillende componenten wel. Input is een van de
belangrijkste ingrediënten; alle ingrediënten moeten aanwezig zijn, in een goede verhouding. Voor
elk van de componenten moet de leraar leeractiviteiten organiseren. Een goede leertaak om van te
leren omvat meerdere componenten.
De input is rijk en uitgebreid, betekenisvol en aantrekkelijk. De moeilijkheidsgraad ligt net iets boven
het actuele taal beheersingsniveau van de leerling anders leren de kinderen niet. Het gegeven van de
input is niet voldoende; de input moet ook worden verwerkt op inhoud en vorm.
Bij het toepassen van de taal ontdekken de leerlingen zelf hiaten in hun kennis. Ze proberen daarbij
uit of ze de taal correct kunnen gebruiken. Als ze collectieve feedback krijgen, feedback op de output,
verhoogt dit de nauwkeurigheid en de beheersing van hun taaluitingen. Het inoefenen van chunks of
regels kunnen de leerlingen kennis en vaardigheden leren toepassen. Chunks zijn taalfragmenten van
meer dan één woord die in het taalgebruik een belangrijke rol spelen. Het gebruik van chunks in
verschillende combinaties heet formulaic speach. Van creatieve speach is sprake al leerlingen regels
halen uit het taal aanbod en daar zelf weer nieuwe combinaties mee maken.
Engels is niet wettelijk vastgesteld. Er zijn vier voorwaarden voor het Eibo:
Engels krijgt een geïntegreerde plaats in het basisonderwijs.
Er komt een longitudinale leerlijn van Eibo naar het voortgezet onderwijs.
De leraren in het basisonderwijs worden opgeleid om Engels te geven.
Er wordt lesmateriaal voor Eibo ontwikkeld.
De laatste twee voorwaarden zijn voldaan, aan de eerste twee nog niet.
Het uitgangspunt om Engels te leren is communicatief Engels: dat kinderen er mee moeten kunnen
communiceren. Een ander uitgangspunt voor Eibo is dat: kinderen een positieve houding moeten
krijgen naar het leren van vreemde talen. Om leerlingen daadwerkelijk voor te bereiden op het
communiceren, is de communicatieve aanpak een goede manier. Zo leren de kinderen Engels en zien
ze ook in dat het nut heeft.
De zes belangrijkste kenmerken van de communicatieve aanpak:
1. Kwalitatief goed taal aanbod.
De onderwerpen zijn betekenisvol. Ze sluiten aan bij de leeftijd en de belevingswereld van de
leerlingen.
2. Gebruikmaking van voorkennis.
Je biedt veel ruimte voor individuele variaties in kennis en kunde. Dit moet je toepassen omdat er
veel verschil zit in de voorkennis op het gebied van Engels bij de kinderen.
3. Situationeel aanbod van Engels.
Je moet een aanbod geven van meteen toepasbare standaardzinnen. Dit kan je oefenen door middel
van rollenspellen en gesprekjes.
4. Realistisch taalgebruik.
Gebruik geen vereenvoudigd Engels maar echt Engels. Er is veel variatie in het uitspreken, als het bij
jou niet goed klinkt kan het wel goed zijn.
5. Aandacht voor alle vaardigheden.
Luisteren, kijken, spreken, lezen en schrijven komt allemaal aan bod.
6. Brede ondersteuning door leraar.
Je ondersteunt de leerlingen in hun leerproces en je geeft feedback.
Je spreekt zo veel mogelijk Engels in de les. Daardoor verkom je dat kinderen met een achterstand op
de Nederlandse taal via het Nederlands Engels leren. Doordat alle kinderen Engels leren via het
Engels, is de beginsituatie voor iedereen gelijk.
Voor dyslectische kinderen is het belangrijk dat ze op jonge leeftijd zo veel mogelijk Engels leren.
Als de voorkennis op het gebied van Engels verschillend speel je hier met differentiatie op in. Bij
,weinig voorkennis heb je een stille periode. Hier laat je de kinderen vooral luisteren naar de Engelse
taal.
De vier kerndoelen voor Engels zijn: Leerlingen leren informatie halen uit eenvoudige Engelse
teksten, de leerlingen leren informatie te vragen of te geven in het Engels, enz.
De voordelen van dat je als groepsleerkracht ook Engels geeft is dat je op een later moment nog eens
terug kan komen op de Engelse les. Ook kun je Engels betrekken bij andere vakken. Een nadeel is dat
je altijd aan je Engels moet blijven werken. Als je niet sterk in Engels bent, kun je gebruik maken van
lespakketten.
Nederlanders leren makkelijk Engels omdat de twee talen dezelfde oorsprong hebben. Ook komt het,
omdat we in Nederland veel Engelse programma’s hebben, wij komen er snel mee in aanraking. Ook
wordt het veel in het dagelijks leven gebruikt.
Het Europees referentiekader (ERK) is een vastgesteld Europees raamwerk van niveauomschrijvingen
voor moderne vreemde talen met zes niveaus: van beginner A1 tot expert C2 .
De meeste scholen werken met een leergang (methode) voor Engels.
Leren communiceren is het belangrijkste uitgangspunt voor de vakdidactiek Eibo. De didactiek voor
tweetalig basisonderwijs en Content en Language Integrated Language is volop in ontwikkeling
De verbeterpunten: opleiding en nascholen van leraren.
1.3 Groei van vroeg vreemdetalenonderwijs Engels
vvto = vroeg vreemdetalenonderwijs.
Bij vvto leren leerlingen al op jonge leeftijd spelendewijs Engels. Vaak al vanaf groep 1. Bij vvto
worden geen formele lessen Engels gegeven, maar er worden activiteiten in het Engels gedaan.
De verwachting is dat er in 2015 meer dan 1000 vvto-scholen zijn. Dat is 1/7 van het totalen aantal
scholen.
Jongen kinderen leren Engels op spelende wijs. Het leren van een taal op jonge leeftijd leidt tot een
betere uitspraak in die taal.
Ook wordt de algemene vaardigheid om talen te leren groter met een vroege start. Dit heeft
positieve uitwerkingen op de ontwikkeling van het Nederland en andere talen en vaardigheiden.
Niet iedereen is enthousiast over vvto. Dit komt vaak door de beelden die men heeft over kleuters,
die moeten nog lekker kunnen spelen.
1.4 Vragen over vroeg vreemdetalenonderwijs
Jonge kinderen leren spontaner dan oudere leerlingen. Scholen kiezen voor vvto vanwege het
spelenderwijs leren, de goede uitspraak die de leerlingen krijgen en de positieve uitwerking op het
Nederlands en andere talen en vaardigheden.
Toch start niet elke school in groep 1. Ondanks dat het voor de hand ligt, want hoe eerder hoe beter.
Aangetoond is dat het geven van meer Engelse lessen een hoger niveau oplevert.
Onderzoek naar vvto neemt toe. Tot nu toe zijn er nog geen nadelige effecten gevonden.
Vvto-leraren noemen vooral veel positieve effecten. Zo wordt bijvoorbeeld het zelfvertrouwen in hun
eigen communicatievaardigheden vergroot.
1.6 Rol van Engels in de wereld
De taal die het meeste gesproken is, is chinees. Engels komt op de tweede plaats.
Nationale varianten op het gebied van taal: native speakers. Regionale varianten: non-native
speakers.
, Deze verschillen komen door het verschil in moedertaal. Veel mensen hebben op late leeftijd Engels
geleerd, daardoor heeft de moedertaal (accent) veel invloed gehad op de manier van Engels spreken.
Elf: Englisch as lingua franca (internationaal Engels, een nieuwe standaard variant van het Engels)
2.5 Leren van de tweede of vreemde taal.
Recept en precieze tijdsinvestering om tweetalig te worden zijn (niet bekend). Belangrijk is een
positieve houding en context voor de taal. Bij tweetaligheid verschilt de kennis per taal door de
context waarin hij is geleerd. Bij simultane taal verweving vind overlappende corticale
hersenactiviteit voor beide talen plaats, leren kinderen begrippen tegelijk met de taal en werken de
hersenen efficiënter: het werkgeheugen is groter, betere aandachtsgerichtheid. Ook met successieve
taalverweving kun je meer talig worden, daarbij leren kinderen eerst de moeder taal, werken de
twee taal systemen bij elkaar en beïnvloeden elkaar positief of negatief. Door geringer taal aanbod is
het leren van een vreemde taal moeilijker dan een tweede taal. Leerlingen maken bij T2 en VT ook
een stille periode door. Bij interventie fouten haal je talen door elkaar.
Receptieve taalvaardigheid is altijd groter dan productieve taalvaardigheid. Onderzoek wijst uit dat
meertaligen gemakkelijker een derde of vierde taal kunnen leren dan één talige. Er is voldoende
ruimte aanwezig in de hersenen. Anders talige leerlingen kunnen prima Engels leren zonder dat het
ten koste gaat van het Nederlands.
Kinderen leren een tweede of vreemde taal niet vanzelf. Factoren die een rol spelen:
omstandigheden/tijdsinvestering, onderhoud van de taal, taal verwantschap, motivatie,
keuzemogelijkheden en motivatie om de taal te leren, imago en de status van de taal, taal
ervaringen, aanleg en kwaliteit van het taalaanbod.
De kwaliteit van het taalaanbod en de aard van de instructies in de verschillende
taalverwervingsituaties lijden tot verschillen in het leerproces. Dat heeft consequenties voor de
didactiek. Op school word het rendement van het taalaanbod vergroot door het gebruik van de
doeltaal als voertaal.
2.6 Schrijf van vijf voor het vreemde talen onderwijs.
Een goed taal leerproces bestaat uit vijf componenten: Input, verwerking op vorm en inhoud, pushed
output en strategieën. De volgorde waarin de verschillende componenten aan de orde komen is niet
belangrijk, maar de kwaliteit van de verschillende componenten wel. Input is een van de
belangrijkste ingrediënten; alle ingrediënten moeten aanwezig zijn, in een goede verhouding. Voor
elk van de componenten moet de leraar leeractiviteiten organiseren. Een goede leertaak om van te
leren omvat meerdere componenten.
De input is rijk en uitgebreid, betekenisvol en aantrekkelijk. De moeilijkheidsgraad ligt net iets boven
het actuele taal beheersingsniveau van de leerling anders leren de kinderen niet. Het gegeven van de
input is niet voldoende; de input moet ook worden verwerkt op inhoud en vorm.
Bij het toepassen van de taal ontdekken de leerlingen zelf hiaten in hun kennis. Ze proberen daarbij
uit of ze de taal correct kunnen gebruiken. Als ze collectieve feedback krijgen, feedback op de output,
verhoogt dit de nauwkeurigheid en de beheersing van hun taaluitingen. Het inoefenen van chunks of
regels kunnen de leerlingen kennis en vaardigheden leren toepassen. Chunks zijn taalfragmenten van
meer dan één woord die in het taalgebruik een belangrijke rol spelen. Het gebruik van chunks in
verschillende combinaties heet formulaic speach. Van creatieve speach is sprake al leerlingen regels
halen uit het taal aanbod en daar zelf weer nieuwe combinaties mee maken.
