Samenvatting Geschiedenis VWO tijdvak 6 Regenten en Vorsten

GESCHIEDENIS
TV6 REGENTEN EN VORSTEN 1600-1700 17E EEUW GOUDEN EEUW
HET STREVEN VAN VORSTEN NAAR ABSOLUTE MACHT.
Vanaf de Middeleeuwen streefden de Franse vorsten naar
centralisatie. Lodewijk XIV was in de 17de eeuw de koning van
Frankrijk.
 Er was in zijn jeugd veel onrust in Frankrijk. Er was chaos
over de godsdienst. De protestanten stonden tegenover de
katholieken. Er waren opstanden van de adel.

Lodewijk XIV voerde het absolutisme in: een staatsvorm waarbij
de koning alle macht heeft en alleen aan god verantwoording
hoeft af te leggen. Iedereen luisterde naar Lodewijk XIV omdat
hij goddelijk recht had om als absoluut vorst te regeren. Ging je
tegen de koning in, ging je dus eigenlijk tegen god in en dat
wou niemand.

Werking van de absolute macht.
 Politiek. De vorst wou minder afhankelijk zijn van de adel.
De ambtenaren hielden toezicht en voerden het bestuur
en het leger werd omgevormd tot beroepsleger.
 Economie. Het mercantilisme werd ingevoerd. Dit is een
economisch stelsel dat de bestaansmiddelen in het eigen
land wil versterken door de export te bevorderen en de
import te verminderen.
 Cultuur. Bij het Edict van Nantes hadden de Franse
protestanten gewetensvrijheid gekregen. Er werd een
einde gemaakt aan de gewetensvrijheid. Alleen het
katholieke geloof was toegestaan. Er werden ook
investeringen gedaan in de kunst en wetenschap.

DE BIJZONDERE PLAATS IN STAATKUNDIG
OPZICHT EN DE BLOEI IN ECONOMISCH EN
CULTUREEL OPZICHT VAN DE NEDERLANDSE
REPUBLIEK.
In de Republiek der Zeven Verenigde
Nederlanden zag het er als volgt uit:
 Politiek. Er was een decentraal
bestuur. Er was niet 1 koning die
alle macht had. Ieder gewest
had een eigen bestuur en een eigen rechtspraak. Holland
was het belangrijkste gewest. De meeste mensen

, woonden daar en er werd het meest geld verdient: hier
kwam meeste belasting vandaan.
 Economie. Er was in de republiek een opbloei van de
economie. Er was overzeese handel op het gebied van
nijverheid en landbouw.
Het centrum van de handel was Amsterdam. Het groeide
uit tot de rijkste stad van Europa.
 Sociaal. De welvaart was relatief hoog. Er waren weinig
mensen werkloos omdat er veel te verdienen was en veel
werk was. Er was een goed stelsel van armenzorg. Als je in
de 17e eeuw ergens arm moest zijn kon je dat het beste in
de republiek zijn.
 Cultuur. Er was een periode van culturele bloei. De
schilderkunst bloeide op. Er waren heel veel schilders in de
republiek, want door de relatief hoge welvaart hadden
mensen geld om mooie schilderijen in hun huis te hangen.
Als er veel schilders zijn gaat het niveau omhoog. De
literatuur bloeide ook op. De wetenschap bloeide ook op.
Er werden allerlei uitvindingen gedaan. Godsdienst: de
republiek was o.a. ontstaan door de onvrede over de
strenge godsdienstvervolgingen van de Spaanse koning. Er
was in de republiek gewetensvrijheid: niemand werd vervolgd
vanwege het geloof, maar niet elk geloof had dezelfde
rechten. Het calvinisme was de dominante stroming. Zij
hadden het meeste rechten.

De republiek onderscheidde zich van andere landen in Europa
in de 17de eeuw door het burgerlijke karakter van het bestuur,
de opbloei van de handel, de nijverheid en de landbouw
waardoor de Republiek het rijkste land van Europa werd, wat
leidde tot een hoog welvaartspeil en een opbloei van de
schilderkunst, literatuur en wetenschap. Verder was er
gewetensvrijheid en tolerantie.

WERELDWIJDE HANDELSCONTACTEN, HANDELSKAPITALISME EN HET BEGIN
VAN EEN WERELDECONOMIE.
In de 16e en 17e eeuw was er een opkomst van
handelskapitalisme in de Republiek. Dit is een economisch
systeem waarbij zoveel mogelijk winst wordt gemaakt door
steeds opnieuw te investeren. Nederlandse handelaren gingen
steeds meer overzee handelen.