MCG - deeltentamen 1 hoorcolleges
CHAPTER 2
Introductie
- Biologie is de studie van het leven.
- Leven is:
o Opgebouwd uit chemische componenten
o Houdt zich aan de wetten van de chemie en fysica
- Daarom beginnen we op het kleinste niveau met de bouwstenen van het leven
Concept 2.1: materie bestaat uit chemische elementen
Concept 2.2: eigenschappen van de elementen liggen vast in de atomen
2.1 // MATTER CONSISTS OF CHEMICAL ELEMENTS IN PURE FORM
AND IN COMBINATIONS CALLED COMPOUNDS
ELEMENTEN EN CHEMISCHE VERBINDINGEN (COMPOUNDS)
Elementen en chemische verbindingen
- Alle organismen bestaan uit materie
- Deze materie is gemaakt van elementen
- Elementen zijn te vinden in het periodiek systeem.
Wij bestaan uit chemische verbindingen en deze chemische verbinding is opgebouwd uit 2
of meer verschillende elementen. Deze hebben een vaste verhouding → vb H2O.
- Deze chemische verbindingen hebben andere eigenschappen dan de losse
elementen (waterstof los en zuurstof los).
,ELEMENTEN VAN HET LEVEN
- 20 – 25 % van de 92 bestaande elementen zijn noodzakelijk voor levende
organismen. Deze elementen worden essentiële elementen genoemd.
- 96% van een organisme, menselijk lichaam, is voornamelijk opgebouwd uit/bestaat
slechts uit 4 elementen:
o Zuurstof (O),
o Koolstof (C),
o Waterstof (H) en
o Stikstof (N)
De rest zijn trace elements.
- Hier heb je weinig van nodig
- Sommige specifiek voor specifieke organismen
o Bij sommige organismen is een elementen wel een trace element en bij
andere organismen dan weer niet.
2.2 // AN ELEMENT’S PROPERTIES DEPEND ON THE STRUCTURE OF ITS
ATOMS
ATOMEN
Atomen bestaan uit drie onderdelen;
1. Protonen -- positief geladen deeltje
2. Neutronen -- neutraal geladen deeltje
3. Elektronen – negatief geladen deeltje
Protonen en neutronen zitten samen in de atoomkern en de elektronen draaien in een
‘wolk’ om deze kern.
,Atoomkern is heel klein en de elektronen zitten daar ver omheen (voorbeeld erwtje in een
voetbalstadion --> stel je vergelijkt een atoom als een groot voetbalstadion). Dit geeft al aan
hoe leeg een atoom eigenlijk is.
Atoom weergeven
Massagetal is het aantal protonen + neutronen
- Elk neutron en proton heeft een massa van 1 dalton (Da)
- Massa elektron is verwaarloosbaar
- Linksboven van het element
Atoomnummer is het aantal protonen
- Aantal protonen in de kern
- Linksonder te schrijven bij het element
- Als atomen hetzelfde aantal protonen hebben
o Dan hebben ze dezelfde eigenschappen
o Zijn ze dus hetzelfde element
o Dit geldt niet altijd voor de massa (dus niet altijd dezelfde massa)
Kennisclip vraag
Een element heeft een atoomnummer van 19 en een massagetal van 39. Hoeveel elektronen,
protonen en neutronen heeft dit element?
a. 19 elektronen, 19 protonen en 39 neutronen
b. 19 elektronen, 20 protonen en 19 neutronen
c. 19 elektronen, 19 protonen en 20 neutronen
d. 20 elektronen, 19 protonen en 20 neutronen
Het aantal protonen komt overeen met het aantal elektronen.
ISOTOPEN EN RADIOACTIEF VERVAL
Isotopen zijn atomen met
- Hetzelfde aantal protonen
- Maar een verschillend aantal neutronen.
- Dus hetzelfde atoomnummer maar een ander massagetal.
, Meeste isotopen zijn stabiel en sommige onstabiel. Wanneer een isotoop onstabiel is, kan
deze vervallen → radioactieve isotopen
- Voorbeeld koolstof-14 kan vervallen naar stikstof-14
o Wat moet er gebeuren?
▪ Het wordt een ander element
▪ Er moet dus iets met die protonen gebeuren.
▪ Een van de neutronen is een proton geworden.
- Vervalsnelheid is uitgedrukt in halfwaardetijd (dit kan variëren per isotoop). Dan
moet je kijken wat het verschil is tussen de protonen en de neutronen.
o “Als we 100 van dit soort atomen hebben, hoelang duurt het dan voordat er
50 van zijn vervallen”
Toepassingen van radioactief verval
- Radioactieve tracers
- Radiometrische datering
Kennisclip vraag
35CL en 37CL zijn zogenaamde isotopen. Welke deeltjes zijn voor isotopen in verschillende
hoeveelheden aanwezig? Meerdere antwoorden kunnen juist zijn.
a. Protonen
b. Elektronen
c. Neutronen
ELEKTRONEN VERDELING
- Chemische eigenschappen van een atoom worden bepaald door de verdeling in
elektronen in de elektronenschillen.
CHAPTER 2
Introductie
- Biologie is de studie van het leven.
- Leven is:
o Opgebouwd uit chemische componenten
o Houdt zich aan de wetten van de chemie en fysica
- Daarom beginnen we op het kleinste niveau met de bouwstenen van het leven
Concept 2.1: materie bestaat uit chemische elementen
Concept 2.2: eigenschappen van de elementen liggen vast in de atomen
2.1 // MATTER CONSISTS OF CHEMICAL ELEMENTS IN PURE FORM
AND IN COMBINATIONS CALLED COMPOUNDS
ELEMENTEN EN CHEMISCHE VERBINDINGEN (COMPOUNDS)
Elementen en chemische verbindingen
- Alle organismen bestaan uit materie
- Deze materie is gemaakt van elementen
- Elementen zijn te vinden in het periodiek systeem.
Wij bestaan uit chemische verbindingen en deze chemische verbinding is opgebouwd uit 2
of meer verschillende elementen. Deze hebben een vaste verhouding → vb H2O.
- Deze chemische verbindingen hebben andere eigenschappen dan de losse
elementen (waterstof los en zuurstof los).
,ELEMENTEN VAN HET LEVEN
- 20 – 25 % van de 92 bestaande elementen zijn noodzakelijk voor levende
organismen. Deze elementen worden essentiële elementen genoemd.
- 96% van een organisme, menselijk lichaam, is voornamelijk opgebouwd uit/bestaat
slechts uit 4 elementen:
o Zuurstof (O),
o Koolstof (C),
o Waterstof (H) en
o Stikstof (N)
De rest zijn trace elements.
- Hier heb je weinig van nodig
- Sommige specifiek voor specifieke organismen
o Bij sommige organismen is een elementen wel een trace element en bij
andere organismen dan weer niet.
2.2 // AN ELEMENT’S PROPERTIES DEPEND ON THE STRUCTURE OF ITS
ATOMS
ATOMEN
Atomen bestaan uit drie onderdelen;
1. Protonen -- positief geladen deeltje
2. Neutronen -- neutraal geladen deeltje
3. Elektronen – negatief geladen deeltje
Protonen en neutronen zitten samen in de atoomkern en de elektronen draaien in een
‘wolk’ om deze kern.
,Atoomkern is heel klein en de elektronen zitten daar ver omheen (voorbeeld erwtje in een
voetbalstadion --> stel je vergelijkt een atoom als een groot voetbalstadion). Dit geeft al aan
hoe leeg een atoom eigenlijk is.
Atoom weergeven
Massagetal is het aantal protonen + neutronen
- Elk neutron en proton heeft een massa van 1 dalton (Da)
- Massa elektron is verwaarloosbaar
- Linksboven van het element
Atoomnummer is het aantal protonen
- Aantal protonen in de kern
- Linksonder te schrijven bij het element
- Als atomen hetzelfde aantal protonen hebben
o Dan hebben ze dezelfde eigenschappen
o Zijn ze dus hetzelfde element
o Dit geldt niet altijd voor de massa (dus niet altijd dezelfde massa)
Kennisclip vraag
Een element heeft een atoomnummer van 19 en een massagetal van 39. Hoeveel elektronen,
protonen en neutronen heeft dit element?
a. 19 elektronen, 19 protonen en 39 neutronen
b. 19 elektronen, 20 protonen en 19 neutronen
c. 19 elektronen, 19 protonen en 20 neutronen
d. 20 elektronen, 19 protonen en 20 neutronen
Het aantal protonen komt overeen met het aantal elektronen.
ISOTOPEN EN RADIOACTIEF VERVAL
Isotopen zijn atomen met
- Hetzelfde aantal protonen
- Maar een verschillend aantal neutronen.
- Dus hetzelfde atoomnummer maar een ander massagetal.
, Meeste isotopen zijn stabiel en sommige onstabiel. Wanneer een isotoop onstabiel is, kan
deze vervallen → radioactieve isotopen
- Voorbeeld koolstof-14 kan vervallen naar stikstof-14
o Wat moet er gebeuren?
▪ Het wordt een ander element
▪ Er moet dus iets met die protonen gebeuren.
▪ Een van de neutronen is een proton geworden.
- Vervalsnelheid is uitgedrukt in halfwaardetijd (dit kan variëren per isotoop). Dan
moet je kijken wat het verschil is tussen de protonen en de neutronen.
o “Als we 100 van dit soort atomen hebben, hoelang duurt het dan voordat er
50 van zijn vervallen”
Toepassingen van radioactief verval
- Radioactieve tracers
- Radiometrische datering
Kennisclip vraag
35CL en 37CL zijn zogenaamde isotopen. Welke deeltjes zijn voor isotopen in verschillende
hoeveelheden aanwezig? Meerdere antwoorden kunnen juist zijn.
a. Protonen
b. Elektronen
c. Neutronen
ELEKTRONEN VERDELING
- Chemische eigenschappen van een atoom worden bepaald door de verdeling in
elektronen in de elektronenschillen.
