Samenvatting OZM (onderzoeksmethoden)
Leerjaar: 2
Studiejaar: 2020-2021
Toets: OZM, onderzoeksmethoden.
Hogeschool: Fontys Hogeschool Eindhoven.
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Onderzoek ........................................................................................................................................ 3
Hoofdstuk 2: Onderzoekdesigns ............................................................................................................................ 4
Hoofdstuk 3: Betrouwbaarheid en validiteit ........................................................................................................ 7
Hoofdstuk 4: Het schrijven van een inleiding van een projectplan ................................................................... 9
Hoofdstuk 5: Werving en selectie van deelnemers ............................................................................................ 11
Hoofdstuk 6: Werving en selectie van deelnemers en ethiek. ........................................................................... 13
Hoofdstuk 7: dataverzameling............................................................................................................................. 16
Hoofdstuk 8: Diagnostische waarde en meetinstrumenten ............................................................................... 20
Hoofdstuk 9: Beschrijvende statistiek: orde scheppen in de chaos .................................................................. 23
Hoofdstuk 10: Statische significantie, klinische relevantie en presentatie van data ...................................... 28
Hoofdstuk 11: Data-analyse ................................................................................................................................. 32
Hoofdstuk 12: Observatieonderzoek................................................................................................................... 35
Hoofdstuk 13: Kwalitatief onderzoek en ontwikkeling van vragenlijsten ...................................................... 37
Hoofdstuk 14: Literatuuronderzoek ................................................................................................................... 42
Hoofdstuk 15: Belangrijke begrippen uit het boek ........................................................................................... 43
Hoofdstuk 16: Schoolopdracht projectplan + uitwerking ................................................................................ 46
2
,Hoofdstuk 1: Onderzoek
Hoofdleerdoelen OZM
1. Ik kan naar aanleiding van een gegeven onderzoeksvraag een onderzoeksplan opstellen met een
passende probleemstelling en onderzoeksmethode.
2. Ik kan de probleemstelling, onderzoeksvraag en onderzoeksmethode van een wetenschappelijk
onderzoek artikel identificeren. En interpreteren, en de resultaten uitleggen in termen van klinisch
relevante en/of statische significantie.
3. Ik kan de relatie tussen onderzoeksvraag, onderzoeksmethode en (de interpretatie van) resultaten
uitleggen.
Aan het einde van dit hoofdstuk kan je:
- Een probleemstelling met een daaruit vloeiende onderzoeksvraag formuleren.
- Uitleggen waarom de methode uit een onderzoeksartikel volledig en transparant moet zijn.
Probleemstelling uit onderzoek vaardigheden 1:
- Zonder probleem geen onderzoek.
- In een probleemstelling wordt geformuleerd welke kennis, die noodzakelijk is om het probleem te
kunnen oplossen, tot op heden onbekend.
Wat is jouw pijngrens?
- Het nut van een goede onderzoeksvraag en een transparante methode.
Onderzoeksvraag
- Welke kennis je echt graag wil generen in vraag vorm.
- Een onderzoeksvraag is dan ook een specifiek verwoording van de behoefte aan nieuwe kennis en
inzichten.
- In vergelijking met een probleemstelling is een onderzoeksvraag specifieker en gedetailleerder.
Onderzoeksvraag: mogelijke facetten
- Kenmerken van de patiënt/patiëntengroep.
- Uitkomstmaat.
- Interventie.
- Meetinstrument.
- Behandeling of test waarmee de nieuwe interventie wordt vergeleken (care as usual/gouden
standaard).
Onderzoeksvraag → doel
• Let op: soms is een onderzoeksvraag vervangen door een doel:
- Het doel van deze studie is het in kaart brengen van…
- Het doel is om inzicht te krijgen...
Probleemstelling
- Beschrijving van het klinische probleem of de onduidelijkheid die in het onderzoek centraal staat.
Als je weet waar je onderzoek over gaat, kun je de probleemstelling van het onderzoek beschrijven. Hierin
bespreek je de aanleiding van het onderzoek en geef je een korte schets van de situatie, het probleem of de
onduidelijkheid die in dit onderzoek centraal staat. Vaak vormt een klinisch probleem de aanleiding van je
onderzoek. De nadruk ligt meestal op één van de volgende domeinen:
- Etiologie: de vraag staat naar de oorzaken of determinanten (risicofactoren of risico-indicatoren) van
een aandoening centraal.
- Diagnose: richt je op verschijnselen die een indicatie of voorspelling geven van de aanwezigheid van
een bepaalde aandoening.
- Prognose: bestudeer de factoren die van invloed zijn op verdere beloop van de ziekte.
- Therapie of interventie: bekijk de effectiviteit van een therapeutische interventie of behandeling, of
richt je op de effectiviteit van een interventie om het ontstaan van ziekte te voorkomen (preventie).
3
, Hoofdstuk 2: Onderzoekdesigns
Aan het einde van dit hoofdstuk kan je:
- Een probleemstelling en onderzoeksvraag uit de inleiding van een wetenschappelijk onderzoeksartikel
extraheren.
- De belangrijkste kenmerken uitleggen van de onderzoekdesigns die in (para)medisch onderzoek vaak
worden toegepast, en de verschillen tussen deze designs duiden.
- De relatie tussen onderzoeksvraag en onderzoeksdesign inzien.
Onderzoek
Indeling onderzoek op basis van soort verzamelde gegevens. Nieuwe data verzamelen:
• Kwalitatief:
- Beschrijven van beleving, ervaringen en verwachtingen van proefpersonen.
• Kwantitatief:
- Uitkomsten makkelijk uit te drukken in cijfers.
Onderzoeksdesign vanuit onderzoeksdesign
- De keuze van onderzoeksdesign is onder andere afhankelijk van de onderzoeksvraag.
• Onderzoeksvraag stel je als je op de hoogte bent van het onderwerp:
- Weinig bekend.
- Iets bekend.
- Veel bekend.
Typen onderzoek
Verschillende onderzoeksdesign
De keuze van het onderzoeksdesign is afhankelijk van de onderzoeksvraag.
Kwalitatief onderzoek
- Kennis opdoen over opvattingen, inzichten, ervaringen etc.
- Als er weinig bekend is over een bepaald onderwerp kies je voor een kwalitatief onderzoek.
- Hoe ervaren betrokkenen een bepaald probleem, wat vinden ze er zelf van?
- Dataverzameling en data-analyse wisselen elkaar af.
• Vormen:
- Individueel onderzoek.
- Focusgroep onderzoek.
- Kwalitatief observatie onderzoek.
• Nadeel:
- Arbeidsintensief.
- Niet bedoeld om te generaliseren.
4
Leerjaar: 2
Studiejaar: 2020-2021
Toets: OZM, onderzoeksmethoden.
Hogeschool: Fontys Hogeschool Eindhoven.
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1: Onderzoek ........................................................................................................................................ 3
Hoofdstuk 2: Onderzoekdesigns ............................................................................................................................ 4
Hoofdstuk 3: Betrouwbaarheid en validiteit ........................................................................................................ 7
Hoofdstuk 4: Het schrijven van een inleiding van een projectplan ................................................................... 9
Hoofdstuk 5: Werving en selectie van deelnemers ............................................................................................ 11
Hoofdstuk 6: Werving en selectie van deelnemers en ethiek. ........................................................................... 13
Hoofdstuk 7: dataverzameling............................................................................................................................. 16
Hoofdstuk 8: Diagnostische waarde en meetinstrumenten ............................................................................... 20
Hoofdstuk 9: Beschrijvende statistiek: orde scheppen in de chaos .................................................................. 23
Hoofdstuk 10: Statische significantie, klinische relevantie en presentatie van data ...................................... 28
Hoofdstuk 11: Data-analyse ................................................................................................................................. 32
Hoofdstuk 12: Observatieonderzoek................................................................................................................... 35
Hoofdstuk 13: Kwalitatief onderzoek en ontwikkeling van vragenlijsten ...................................................... 37
Hoofdstuk 14: Literatuuronderzoek ................................................................................................................... 42
Hoofdstuk 15: Belangrijke begrippen uit het boek ........................................................................................... 43
Hoofdstuk 16: Schoolopdracht projectplan + uitwerking ................................................................................ 46
2
,Hoofdstuk 1: Onderzoek
Hoofdleerdoelen OZM
1. Ik kan naar aanleiding van een gegeven onderzoeksvraag een onderzoeksplan opstellen met een
passende probleemstelling en onderzoeksmethode.
2. Ik kan de probleemstelling, onderzoeksvraag en onderzoeksmethode van een wetenschappelijk
onderzoek artikel identificeren. En interpreteren, en de resultaten uitleggen in termen van klinisch
relevante en/of statische significantie.
3. Ik kan de relatie tussen onderzoeksvraag, onderzoeksmethode en (de interpretatie van) resultaten
uitleggen.
Aan het einde van dit hoofdstuk kan je:
- Een probleemstelling met een daaruit vloeiende onderzoeksvraag formuleren.
- Uitleggen waarom de methode uit een onderzoeksartikel volledig en transparant moet zijn.
Probleemstelling uit onderzoek vaardigheden 1:
- Zonder probleem geen onderzoek.
- In een probleemstelling wordt geformuleerd welke kennis, die noodzakelijk is om het probleem te
kunnen oplossen, tot op heden onbekend.
Wat is jouw pijngrens?
- Het nut van een goede onderzoeksvraag en een transparante methode.
Onderzoeksvraag
- Welke kennis je echt graag wil generen in vraag vorm.
- Een onderzoeksvraag is dan ook een specifiek verwoording van de behoefte aan nieuwe kennis en
inzichten.
- In vergelijking met een probleemstelling is een onderzoeksvraag specifieker en gedetailleerder.
Onderzoeksvraag: mogelijke facetten
- Kenmerken van de patiënt/patiëntengroep.
- Uitkomstmaat.
- Interventie.
- Meetinstrument.
- Behandeling of test waarmee de nieuwe interventie wordt vergeleken (care as usual/gouden
standaard).
Onderzoeksvraag → doel
• Let op: soms is een onderzoeksvraag vervangen door een doel:
- Het doel van deze studie is het in kaart brengen van…
- Het doel is om inzicht te krijgen...
Probleemstelling
- Beschrijving van het klinische probleem of de onduidelijkheid die in het onderzoek centraal staat.
Als je weet waar je onderzoek over gaat, kun je de probleemstelling van het onderzoek beschrijven. Hierin
bespreek je de aanleiding van het onderzoek en geef je een korte schets van de situatie, het probleem of de
onduidelijkheid die in dit onderzoek centraal staat. Vaak vormt een klinisch probleem de aanleiding van je
onderzoek. De nadruk ligt meestal op één van de volgende domeinen:
- Etiologie: de vraag staat naar de oorzaken of determinanten (risicofactoren of risico-indicatoren) van
een aandoening centraal.
- Diagnose: richt je op verschijnselen die een indicatie of voorspelling geven van de aanwezigheid van
een bepaalde aandoening.
- Prognose: bestudeer de factoren die van invloed zijn op verdere beloop van de ziekte.
- Therapie of interventie: bekijk de effectiviteit van een therapeutische interventie of behandeling, of
richt je op de effectiviteit van een interventie om het ontstaan van ziekte te voorkomen (preventie).
3
, Hoofdstuk 2: Onderzoekdesigns
Aan het einde van dit hoofdstuk kan je:
- Een probleemstelling en onderzoeksvraag uit de inleiding van een wetenschappelijk onderzoeksartikel
extraheren.
- De belangrijkste kenmerken uitleggen van de onderzoekdesigns die in (para)medisch onderzoek vaak
worden toegepast, en de verschillen tussen deze designs duiden.
- De relatie tussen onderzoeksvraag en onderzoeksdesign inzien.
Onderzoek
Indeling onderzoek op basis van soort verzamelde gegevens. Nieuwe data verzamelen:
• Kwalitatief:
- Beschrijven van beleving, ervaringen en verwachtingen van proefpersonen.
• Kwantitatief:
- Uitkomsten makkelijk uit te drukken in cijfers.
Onderzoeksdesign vanuit onderzoeksdesign
- De keuze van onderzoeksdesign is onder andere afhankelijk van de onderzoeksvraag.
• Onderzoeksvraag stel je als je op de hoogte bent van het onderwerp:
- Weinig bekend.
- Iets bekend.
- Veel bekend.
Typen onderzoek
Verschillende onderzoeksdesign
De keuze van het onderzoeksdesign is afhankelijk van de onderzoeksvraag.
Kwalitatief onderzoek
- Kennis opdoen over opvattingen, inzichten, ervaringen etc.
- Als er weinig bekend is over een bepaald onderwerp kies je voor een kwalitatief onderzoek.
- Hoe ervaren betrokkenen een bepaald probleem, wat vinden ze er zelf van?
- Dataverzameling en data-analyse wisselen elkaar af.
• Vormen:
- Individueel onderzoek.
- Focusgroep onderzoek.
- Kwalitatief observatie onderzoek.
• Nadeel:
- Arbeidsintensief.
- Niet bedoeld om te generaliseren.
4
