Samenvatting
Medische Kennis 3
Pathologie voor verpleegkundigen
1
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 4, Kanker ..................................................................................................................... 7
4.1 Inleiding ....................................................................................................................................7
4.2 Risicofactoren ..........................................................................................................................7
4.3 Etiologie en pathofysiologie ......................................................................................................7
4.4 Symptomen ..............................................................................................................................7
4.5 Diagnostisch onderzoek ...........................................................................................................7
4.6 Behandeling..............................................................................................................................8
4.7 Prognose...................................................................................................................................8
4.8 Preventie ..................................................................................................................................8
4.9 Verpleegkundige aandachtspunten ..........................................................................................9
Hoofdstuk 6, aandoeningen van het hart- en vaatstelsel ................................................................10
Relevante termen anatomie en fysiologie..................................................................................... 10
6.1 Anatomie en fysiologie in het kort ........................................................................................... 11
6.2 Veelvoorkomende symptomen ............................................................................................... 12
6.3 Diagnostisch onderzoek ......................................................................................................... 13
6.4 Arteriële aandoeningen .......................................................................................................... 13
6.4.1 Atherosclerose ................................................................................................................ 13
6.4.2 Hypertensie ..................................................................................................................... 14
6.4.3 Coronaire hartziekten ...................................................................................................... 16
6.4.4 Perifeer arterieel vaatlijden ............................................................................................. 20
6.4.5 Aneurysma ...................................................................................................................... 21
6.4.6 Fenomeen van Raynaud ................................................................................................... 21
6.5 Veneuze aandoeningen ........................................................................................................... 22
6.5.1 Chronische veneuze insufficiëntie en varices .................................................................. 22
6.5.2 Diepe veneuze trombose (DVT) ........................................................................................ 24
6.5.3 Oedeem ........................................................................................................................... 26
6.6 Ritme- en geleidingsstoornissen van het hart .......................................................................... 27
6.6.1 Atriumfibrilleren .............................................................................................................. 28
6.6.2 Supraventriculaire tachycardie (SVT) ............................................................................... 29
6.6.3 Ventrikeltachycardie........................................................................................................ 30
6.6.4 Ventrikelfibrilleren ........................................................................................................... 30
6.6.5 Atrioventriculair blok (AV-blok) ........................................................................................ 31
6.6.6 Asystolie .......................................................................................................................... 31
6.7 Aandoeningen van de lagen van het hart ................................................................................. 33
6.7.1 Pericarditis ...................................................................................................................... 33
6.7.2 Cardiomyopathie ............................................................................................................. 34
6.7.3 Endocarditis .................................................................................................................... 35
6.8 Aandoeningen van de hartkleppen .......................................................................................... 36
2
, 6.9 Hartfalen (decompensatio cordis) .......................................................................................... 37
6.10 Shock .................................................................................................................................... 39
Hoofdstuk 7 – aandoeningen van het bloed ...................................................................................41
Relevante termen anatomie en fysiologie..................................................................................... 41
7.1 Anatomie en fysiologie in het kort ........................................................................................... 42
7.2 Veelvoorkomende symptomen ............................................................................................... 42
7.3 Diagnostisch onderzoek ......................................................................................................... 42
7.4 Aandoeningen van de erytrocyten ........................................................................................... 42
7.4.1 Anemie ............................................................................................................................ 42
7.4.2 Transfusiereacties ........................................................................................................... 44
7.5 Aandoeningen van de leukocyten ........................................................................................... 45
7.5.1 Leukopenie (neutropenie) ................................................................................................ 45
7.5.2 Leukemie ......................................................................................................................... 46
7.5.2 Lymfeklierkanker: Hodgekinlymfoom en non-Hodgekinlymfoom..................................... 47
7.5.4 Multipel myeloom ............................................................................................................ 48
7.6 Stollingsstoornissen ............................................................................................................... 49
7.6.1 Verhoogde bloedingsneiging ............................................................................................ 50
7.6.2 Verhoogde stollingsneiging .............................................................................................. 52
Hoofdstuk 8 – Aandoeningen van het ademhalingsstelsel ..............................................................55
Relevante termen anatomie en fysiologie..................................................................................... 55
8.1 Anatomie en fysiologie in het kort ........................................................................................... 55
8.2 Veelvoorkomende symptomen ............................................................................................... 56
8.3 Diagnostisch onderzoek ......................................................................................................... 57
8.4 Aandoeningen van de bovenste luchtwegen ........................................................................... 57
8.4.1 Sinusitis........................................................................................................................... 58
8.4.2 Rhinitis ............................................................................................................................ 58
8.4.3 Faryngotonsillitis ............................................................................................................. 60
8.4.4 Laryngitis ......................................................................................................................... 61
8.4.5 Acute bovenste luchtwegobstructie ................................................................................ 62
8.4.6 Obstructief slaapapneusyndroom (OSAS) ........................................................................ 62
8.5 Aandoeningen van de onderste luchtwegen ............................................................................ 64
8.5.1 Onderste luchtweginfecties............................................................................................. 64
8.5.2 Astma .............................................................................................................................. 68
8.5.2 COPD ............................................................................................................................... 70
8.5.4 Longkanker ...................................................................................................................... 72
8.6 Overige aandoeningen van de thorax ...................................................................................... 73
8.6.1 Pneumothorax ................................................................................................................. 73
8.6.2 Longembolie .................................................................................................................... 75
8.6.3 Atelectase ....................................................................................................................... 77
Hoofdstuk 9, aandoeningen van het spijsverteringsstelsel .............................................................79
3
, Relevante termen anatomie en fysiologie ................................................................................ 79
9.1 Anatomie en fysiologie in het kort ........................................................................................... 79
9.2 Veelvoorkomende symptomen ............................................................................................... 80
9.3 Diagnostisch onderzoek ......................................................................................................... 80
9.4 Aandoeningen van de mond .................................................................................................... 81
9.4.1 Stomatitis ........................................................................................................................ 81
9.4.2 Tandvleesproblemen ....................................................................................................... 82
9.4.3 Parotitis ........................................................................................................................... 84
9.5 Aandoeningen van de slokdarm .............................................................................................. 84
9.5.1 Slikstoornissen ................................................................................................................ 85
9.5.2 Gastro-oesofagale refluxziekte ........................................................................................ 86
9.5.2 Hernia diafragmatica ....................................................................................................... 87
9.5.4 Oesofaguscarcinoom ...................................................................................................... 88
9.5.5 Slokdarmspataderen ....................................................................................................... 89
9.6 Aandoeningen van de maag .................................................................................................... 90
9.6.1 Gastritis ........................................................................................................................... 90
9.6.2 Peptische zweren............................................................................................................. 91
9.6.3 Maagkanker ..................................................................................................................... 92
9.7 Aandoeningen van de darm ..................................................................................................... 93
9.7.1 Gastro-enteritis ............................................................................................................... 93
9.7.2 Appendicitis .................................................................................................................... 94
9.7.3 Ileus ................................................................................................................................ 95
9.7.4 Prikkelbaredarmsyndroom .............................................................................................. 95
9.7.5 Inflammatoire darmziekten ............................................................................................. 96
9.7.6 Diverticulosis en diverticulitis coli ................................................................................... 98
9.7.7 Poliepen en polyposis coli ............................................................................................... 99
9.7.8 Colorectaal carcinoom .................................................................................................... 99
9.8 Aandoeningen van de lever, galwegen en pancreas .............................................................. 100
9.8.1 Icterus ........................................................................................................................... 100
9.8.2 Hepatitis ........................................................................................................................ 101
9.8.3 Levercirrose ................................................................................................................... 102
9.8.4 Galstenen ...................................................................................................................... 104
9.8.5 Cholecystitis ................................................................................................................. 105
9.8.6 Acute en chronische pancreatitis .................................................................................. 106
9.8.7 Pancreascarcinoom ....................................................................................................... 107
9.9 Peritonitis ............................................................................................................................. 108
Hoofdstuk 10, aandoeningen van het urinewegstelsel ................................................................. 111
Relevante termen anatomie en fysiologie................................................................................... 111
10.1 Anatomie en fysiologie in het kort ....................................................................................... 111
10.2 Veelvoorkomende symptomen ........................................................................................... 112
10.3 Diagnostisch onderzoek...................................................................................................... 112
10.4 Aandoeningen van de blaas en urinewegen......................................................................... 113
4
Medische Kennis 3
Pathologie voor verpleegkundigen
1
,Inhoudsopgave
Hoofdstuk 4, Kanker ..................................................................................................................... 7
4.1 Inleiding ....................................................................................................................................7
4.2 Risicofactoren ..........................................................................................................................7
4.3 Etiologie en pathofysiologie ......................................................................................................7
4.4 Symptomen ..............................................................................................................................7
4.5 Diagnostisch onderzoek ...........................................................................................................7
4.6 Behandeling..............................................................................................................................8
4.7 Prognose...................................................................................................................................8
4.8 Preventie ..................................................................................................................................8
4.9 Verpleegkundige aandachtspunten ..........................................................................................9
Hoofdstuk 6, aandoeningen van het hart- en vaatstelsel ................................................................10
Relevante termen anatomie en fysiologie..................................................................................... 10
6.1 Anatomie en fysiologie in het kort ........................................................................................... 11
6.2 Veelvoorkomende symptomen ............................................................................................... 12
6.3 Diagnostisch onderzoek ......................................................................................................... 13
6.4 Arteriële aandoeningen .......................................................................................................... 13
6.4.1 Atherosclerose ................................................................................................................ 13
6.4.2 Hypertensie ..................................................................................................................... 14
6.4.3 Coronaire hartziekten ...................................................................................................... 16
6.4.4 Perifeer arterieel vaatlijden ............................................................................................. 20
6.4.5 Aneurysma ...................................................................................................................... 21
6.4.6 Fenomeen van Raynaud ................................................................................................... 21
6.5 Veneuze aandoeningen ........................................................................................................... 22
6.5.1 Chronische veneuze insufficiëntie en varices .................................................................. 22
6.5.2 Diepe veneuze trombose (DVT) ........................................................................................ 24
6.5.3 Oedeem ........................................................................................................................... 26
6.6 Ritme- en geleidingsstoornissen van het hart .......................................................................... 27
6.6.1 Atriumfibrilleren .............................................................................................................. 28
6.6.2 Supraventriculaire tachycardie (SVT) ............................................................................... 29
6.6.3 Ventrikeltachycardie........................................................................................................ 30
6.6.4 Ventrikelfibrilleren ........................................................................................................... 30
6.6.5 Atrioventriculair blok (AV-blok) ........................................................................................ 31
6.6.6 Asystolie .......................................................................................................................... 31
6.7 Aandoeningen van de lagen van het hart ................................................................................. 33
6.7.1 Pericarditis ...................................................................................................................... 33
6.7.2 Cardiomyopathie ............................................................................................................. 34
6.7.3 Endocarditis .................................................................................................................... 35
6.8 Aandoeningen van de hartkleppen .......................................................................................... 36
2
, 6.9 Hartfalen (decompensatio cordis) .......................................................................................... 37
6.10 Shock .................................................................................................................................... 39
Hoofdstuk 7 – aandoeningen van het bloed ...................................................................................41
Relevante termen anatomie en fysiologie..................................................................................... 41
7.1 Anatomie en fysiologie in het kort ........................................................................................... 42
7.2 Veelvoorkomende symptomen ............................................................................................... 42
7.3 Diagnostisch onderzoek ......................................................................................................... 42
7.4 Aandoeningen van de erytrocyten ........................................................................................... 42
7.4.1 Anemie ............................................................................................................................ 42
7.4.2 Transfusiereacties ........................................................................................................... 44
7.5 Aandoeningen van de leukocyten ........................................................................................... 45
7.5.1 Leukopenie (neutropenie) ................................................................................................ 45
7.5.2 Leukemie ......................................................................................................................... 46
7.5.2 Lymfeklierkanker: Hodgekinlymfoom en non-Hodgekinlymfoom..................................... 47
7.5.4 Multipel myeloom ............................................................................................................ 48
7.6 Stollingsstoornissen ............................................................................................................... 49
7.6.1 Verhoogde bloedingsneiging ............................................................................................ 50
7.6.2 Verhoogde stollingsneiging .............................................................................................. 52
Hoofdstuk 8 – Aandoeningen van het ademhalingsstelsel ..............................................................55
Relevante termen anatomie en fysiologie..................................................................................... 55
8.1 Anatomie en fysiologie in het kort ........................................................................................... 55
8.2 Veelvoorkomende symptomen ............................................................................................... 56
8.3 Diagnostisch onderzoek ......................................................................................................... 57
8.4 Aandoeningen van de bovenste luchtwegen ........................................................................... 57
8.4.1 Sinusitis........................................................................................................................... 58
8.4.2 Rhinitis ............................................................................................................................ 58
8.4.3 Faryngotonsillitis ............................................................................................................. 60
8.4.4 Laryngitis ......................................................................................................................... 61
8.4.5 Acute bovenste luchtwegobstructie ................................................................................ 62
8.4.6 Obstructief slaapapneusyndroom (OSAS) ........................................................................ 62
8.5 Aandoeningen van de onderste luchtwegen ............................................................................ 64
8.5.1 Onderste luchtweginfecties............................................................................................. 64
8.5.2 Astma .............................................................................................................................. 68
8.5.2 COPD ............................................................................................................................... 70
8.5.4 Longkanker ...................................................................................................................... 72
8.6 Overige aandoeningen van de thorax ...................................................................................... 73
8.6.1 Pneumothorax ................................................................................................................. 73
8.6.2 Longembolie .................................................................................................................... 75
8.6.3 Atelectase ....................................................................................................................... 77
Hoofdstuk 9, aandoeningen van het spijsverteringsstelsel .............................................................79
3
, Relevante termen anatomie en fysiologie ................................................................................ 79
9.1 Anatomie en fysiologie in het kort ........................................................................................... 79
9.2 Veelvoorkomende symptomen ............................................................................................... 80
9.3 Diagnostisch onderzoek ......................................................................................................... 80
9.4 Aandoeningen van de mond .................................................................................................... 81
9.4.1 Stomatitis ........................................................................................................................ 81
9.4.2 Tandvleesproblemen ....................................................................................................... 82
9.4.3 Parotitis ........................................................................................................................... 84
9.5 Aandoeningen van de slokdarm .............................................................................................. 84
9.5.1 Slikstoornissen ................................................................................................................ 85
9.5.2 Gastro-oesofagale refluxziekte ........................................................................................ 86
9.5.2 Hernia diafragmatica ....................................................................................................... 87
9.5.4 Oesofaguscarcinoom ...................................................................................................... 88
9.5.5 Slokdarmspataderen ....................................................................................................... 89
9.6 Aandoeningen van de maag .................................................................................................... 90
9.6.1 Gastritis ........................................................................................................................... 90
9.6.2 Peptische zweren............................................................................................................. 91
9.6.3 Maagkanker ..................................................................................................................... 92
9.7 Aandoeningen van de darm ..................................................................................................... 93
9.7.1 Gastro-enteritis ............................................................................................................... 93
9.7.2 Appendicitis .................................................................................................................... 94
9.7.3 Ileus ................................................................................................................................ 95
9.7.4 Prikkelbaredarmsyndroom .............................................................................................. 95
9.7.5 Inflammatoire darmziekten ............................................................................................. 96
9.7.6 Diverticulosis en diverticulitis coli ................................................................................... 98
9.7.7 Poliepen en polyposis coli ............................................................................................... 99
9.7.8 Colorectaal carcinoom .................................................................................................... 99
9.8 Aandoeningen van de lever, galwegen en pancreas .............................................................. 100
9.8.1 Icterus ........................................................................................................................... 100
9.8.2 Hepatitis ........................................................................................................................ 101
9.8.3 Levercirrose ................................................................................................................... 102
9.8.4 Galstenen ...................................................................................................................... 104
9.8.5 Cholecystitis ................................................................................................................. 105
9.8.6 Acute en chronische pancreatitis .................................................................................. 106
9.8.7 Pancreascarcinoom ....................................................................................................... 107
9.9 Peritonitis ............................................................................................................................. 108
Hoofdstuk 10, aandoeningen van het urinewegstelsel ................................................................. 111
Relevante termen anatomie en fysiologie................................................................................... 111
10.1 Anatomie en fysiologie in het kort ....................................................................................... 111
10.2 Veelvoorkomende symptomen ........................................................................................... 112
10.3 Diagnostisch onderzoek...................................................................................................... 112
10.4 Aandoeningen van de blaas en urinewegen......................................................................... 113
4