Meesterproef
Universitaire lerarenopleiding Engels
Naam: Fay Dicker
Vak: Didactiek 3
17 Juni 2019
Vrije Universiteit Amsterdam
,Fay Dicker 2
Inhoudsopgave
A. Visie
Visie op het leraarschap p. 4
Visie op het leren p. 5
Visie op het vak p. 5
B. Pedagoog
Het leerling portret
Inleiding in portret van leerling p. 7
Fysieke kenmerken p. 8
Emotionele kenmerken p. 8
Cognitieve kenmerken p. 9
Sociale kenmerken p. 10
Fysieke omgeving p. 10
Verantwoording pedagogisch handelen p. 11
Reflectie op lessenserie p. 12
Reactie van casus-leerling p. 13
C. Ontwerper
Inleiding en verantwoording casus-leerling en visie p. 14
Les 1: The passive lesson I p. 16
Les 2: The passive lesson II p. 19
Les 3: The passive lesson III p. 21
Les 4: The passive lesson IIII p. 23
Evaluatie en reflectie p. 25
D. Uitvoerder p. 27
E. Vooruitblik p. 30
F. Literatuurlijst p. 32
Bijlagen
Bijlage 1.1: Gegevens casus-leerling p. 34
Bijlage 1.2: Korte enquête behoeften klas X p. 39
Bijlage 2.1: The passive les 1: lesplan p. 44
Bijlage 2.2: The passive les 1: PowerPoint p. 46
Bijlage 2.3: The passive les 1: leerlingmateriaal p. 60
Bijlage 3.1: The passive les 2: lesplan p. 72
Bijlage 3.2: The passive les 2: PowerPoint p. 76
Bijlage 3.3: The passive les 2: leerlingmateriaal p. 80
Bijlage 3.4: Feedback van collega op les 2 p. 94
Bijlage 4.1: The passive les 3: officieel lesplan p. 96
,Fay Dicker 3
Bijlage 4.2: The passive les 3: PowerPoint p. 104
Bijlage 4.3: The passive les 3: leerlingmateriaal / P.O (toets) p. 107
Bijlage 4.4: Feedback van werkplekbegeleider op les 3 p. 111
Bijlage 5.1: The passive les 4: lesplan p. 115
Bijlage 5.2: The passive les 4: PowerPoint p. 116
Bijlage 5.3: The passive les 4: leerlingmateriaal p. 119
Bijlage 6: Vragenlijst onderzoek “English input”: p. 133
Wat vinden de leerlingen van mijn doeltaal-gebruik?
Bijlage 7: PTA-Reader HAVO 4 p. 135
Bijlage 8: Studiewijzer lessenserie p. 136
Bijlage 9: Toetsmatrijs en Toetsanalyse p. 137
Bijlage 10: Leerlingevaluatie: resultaten p. 142
Bijlage 11: Feedback van werkplekbegeleider op lessenserie p. 151
Bijlage 12: Extra feedback van klas X + ontwikkelingsplan p. 152
, Fay Dicker 4
A. VISIE
(1008 woorden)
Visie op het leraarschap
Mijn visie op het docentschap hangt samen met de wisselwerking tussen pedagogische
kwaliteiten en vakdidactische kwaliteiten. Er is er naar mijn mening niet één beter dan de
ander. Ik ben van mening dat de wisselwering tussen beiden belangrijk is. Wel vind ik dat
een docent zich moet ontwikkelen en verdiepen. Vandaar dat ik ook gekozen heb om
bijvoorbeeld een master te gaan doen om eerstegraads docent te worden.
Slooter (2011) onderscheidt in haar boek vijf rollen van de leraar die ik als rode draad
probeer te gebruiken in mijn lessen. De vijf rollen van Slooter (2011) zijn:
1. De gastheer (het starten van de les).
2. De presentator (aandacht richten en vragen).
3. De didacticus (duidelijke instructies geven).
4. De pedagoog (orde houden, leerlingbegeleiding).
5. De afsluiter (het afsluiten van de les).
Naar mijn mening is het professioneel als een docent leerlingen bij naam kent en met hen
contact probeert te maken, dit kan bijvoorbeeld al aan het begin van de les zodat een
leerling zich persoonlijk ‘gezien’ voelt door een docent. Als gastvrouw sta ik dan ook
(meestal) bij de deur om de leerlingen een hand te geven. Mocht het mij niet lukken om bij
de deur te staan wegens een lokaalwisseling waarbij ik snel naar de volgende les moet, dan
begroet ik leerlingen als zij binnenkomen in mijn klas. Tevens vind ik zelf structuur heel
belangrijk voor zowel leerling als docent, vandaar dat ik de vijf rollen zie als een
gestructureerde manier om als basis te gebruiken voor mijn lessen. Om de aandacht te
krijgen van de leerlingen (als presentator) hoeft dat niet met veel geschreeuw en drukte
gepaard te gaan. Ik heb zelf als beginnend docent een keer de fout gemaakt om te gaan
schreeuwen, terwijl dit eigenlijk zwakte en onmacht aangeeft. De aandacht probeer ik vaak
te krijgen door stil te staan en te kijken naar leerlingen. Als dit echt niet werkt roep ik de klas
er even bij maar probeer dit met zoveel mogelijk beheersing te doen.
Visie op het leren
1. Doeltaal- voertaal principe
Ik ben voorstander van het ‘doeltaal is voertaal principe’. Zo veel mogelijk Engels spreken in
de les vind ik zeer belangrijk. Krashen (1985) geeft dan ook aan dat mensen die een taal
leren aan zo veel mogelijk ‘input’ moeten worden blootgesteld (in dit geval dus de Engelse
taal). Op de school waar ik werk is geen algemeen beleid op dit gebied, de meeste docenten
spreken Nederlands tijdens de les. Tevens het feit dat de leerlingen in de klassen waar ik
lesgeef het niet gewend zijn dat er veel Engels wordt gesproken (in zowel HAVO 3 als HAVO
4) maakt dat ik het lastig vind om dit af en toe consequent vol te houden. De doeltaal is
voertaal- principe kan zeer effectief zijn mits het in het eerste jaar van de middelbare school
consequent wordt ingezet door alle docenten Engels. Kwakernaak (2007) onderschrijft het
ook dat het van belang is dat de doeltaal vanaf begin af aan goed wordt ingezet omdat het
Universitaire lerarenopleiding Engels
Naam: Fay Dicker
Vak: Didactiek 3
17 Juni 2019
Vrije Universiteit Amsterdam
,Fay Dicker 2
Inhoudsopgave
A. Visie
Visie op het leraarschap p. 4
Visie op het leren p. 5
Visie op het vak p. 5
B. Pedagoog
Het leerling portret
Inleiding in portret van leerling p. 7
Fysieke kenmerken p. 8
Emotionele kenmerken p. 8
Cognitieve kenmerken p. 9
Sociale kenmerken p. 10
Fysieke omgeving p. 10
Verantwoording pedagogisch handelen p. 11
Reflectie op lessenserie p. 12
Reactie van casus-leerling p. 13
C. Ontwerper
Inleiding en verantwoording casus-leerling en visie p. 14
Les 1: The passive lesson I p. 16
Les 2: The passive lesson II p. 19
Les 3: The passive lesson III p. 21
Les 4: The passive lesson IIII p. 23
Evaluatie en reflectie p. 25
D. Uitvoerder p. 27
E. Vooruitblik p. 30
F. Literatuurlijst p. 32
Bijlagen
Bijlage 1.1: Gegevens casus-leerling p. 34
Bijlage 1.2: Korte enquête behoeften klas X p. 39
Bijlage 2.1: The passive les 1: lesplan p. 44
Bijlage 2.2: The passive les 1: PowerPoint p. 46
Bijlage 2.3: The passive les 1: leerlingmateriaal p. 60
Bijlage 3.1: The passive les 2: lesplan p. 72
Bijlage 3.2: The passive les 2: PowerPoint p. 76
Bijlage 3.3: The passive les 2: leerlingmateriaal p. 80
Bijlage 3.4: Feedback van collega op les 2 p. 94
Bijlage 4.1: The passive les 3: officieel lesplan p. 96
,Fay Dicker 3
Bijlage 4.2: The passive les 3: PowerPoint p. 104
Bijlage 4.3: The passive les 3: leerlingmateriaal / P.O (toets) p. 107
Bijlage 4.4: Feedback van werkplekbegeleider op les 3 p. 111
Bijlage 5.1: The passive les 4: lesplan p. 115
Bijlage 5.2: The passive les 4: PowerPoint p. 116
Bijlage 5.3: The passive les 4: leerlingmateriaal p. 119
Bijlage 6: Vragenlijst onderzoek “English input”: p. 133
Wat vinden de leerlingen van mijn doeltaal-gebruik?
Bijlage 7: PTA-Reader HAVO 4 p. 135
Bijlage 8: Studiewijzer lessenserie p. 136
Bijlage 9: Toetsmatrijs en Toetsanalyse p. 137
Bijlage 10: Leerlingevaluatie: resultaten p. 142
Bijlage 11: Feedback van werkplekbegeleider op lessenserie p. 151
Bijlage 12: Extra feedback van klas X + ontwikkelingsplan p. 152
, Fay Dicker 4
A. VISIE
(1008 woorden)
Visie op het leraarschap
Mijn visie op het docentschap hangt samen met de wisselwerking tussen pedagogische
kwaliteiten en vakdidactische kwaliteiten. Er is er naar mijn mening niet één beter dan de
ander. Ik ben van mening dat de wisselwering tussen beiden belangrijk is. Wel vind ik dat
een docent zich moet ontwikkelen en verdiepen. Vandaar dat ik ook gekozen heb om
bijvoorbeeld een master te gaan doen om eerstegraads docent te worden.
Slooter (2011) onderscheidt in haar boek vijf rollen van de leraar die ik als rode draad
probeer te gebruiken in mijn lessen. De vijf rollen van Slooter (2011) zijn:
1. De gastheer (het starten van de les).
2. De presentator (aandacht richten en vragen).
3. De didacticus (duidelijke instructies geven).
4. De pedagoog (orde houden, leerlingbegeleiding).
5. De afsluiter (het afsluiten van de les).
Naar mijn mening is het professioneel als een docent leerlingen bij naam kent en met hen
contact probeert te maken, dit kan bijvoorbeeld al aan het begin van de les zodat een
leerling zich persoonlijk ‘gezien’ voelt door een docent. Als gastvrouw sta ik dan ook
(meestal) bij de deur om de leerlingen een hand te geven. Mocht het mij niet lukken om bij
de deur te staan wegens een lokaalwisseling waarbij ik snel naar de volgende les moet, dan
begroet ik leerlingen als zij binnenkomen in mijn klas. Tevens vind ik zelf structuur heel
belangrijk voor zowel leerling als docent, vandaar dat ik de vijf rollen zie als een
gestructureerde manier om als basis te gebruiken voor mijn lessen. Om de aandacht te
krijgen van de leerlingen (als presentator) hoeft dat niet met veel geschreeuw en drukte
gepaard te gaan. Ik heb zelf als beginnend docent een keer de fout gemaakt om te gaan
schreeuwen, terwijl dit eigenlijk zwakte en onmacht aangeeft. De aandacht probeer ik vaak
te krijgen door stil te staan en te kijken naar leerlingen. Als dit echt niet werkt roep ik de klas
er even bij maar probeer dit met zoveel mogelijk beheersing te doen.
Visie op het leren
1. Doeltaal- voertaal principe
Ik ben voorstander van het ‘doeltaal is voertaal principe’. Zo veel mogelijk Engels spreken in
de les vind ik zeer belangrijk. Krashen (1985) geeft dan ook aan dat mensen die een taal
leren aan zo veel mogelijk ‘input’ moeten worden blootgesteld (in dit geval dus de Engelse
taal). Op de school waar ik werk is geen algemeen beleid op dit gebied, de meeste docenten
spreken Nederlands tijdens de les. Tevens het feit dat de leerlingen in de klassen waar ik
lesgeef het niet gewend zijn dat er veel Engels wordt gesproken (in zowel HAVO 3 als HAVO
4) maakt dat ik het lastig vind om dit af en toe consequent vol te houden. De doeltaal is
voertaal- principe kan zeer effectief zijn mits het in het eerste jaar van de middelbare school
consequent wordt ingezet door alle docenten Engels. Kwakernaak (2007) onderschrijft het
ook dat het van belang is dat de doeltaal vanaf begin af aan goed wordt ingezet omdat het
