Samenvatting Informatiemanagement
1. Wat is informatie?
1.1 Het begrip informatie
Het begrip informatie wordt vaak verward met andere begrippen. Het is van belang dat je
het begrip kunt onderscheiden van het begrip gegevens. Gegevens en informatie zijn
namelijk GEEN synoniem. Zo wordt er bij informatie een BREDERE begripsinhoud toegekend
dan aan de term gegevens.
Een gegeven is niets meer dan de afbeelding/verslaglegging van een bepaald feit. Gegevens
worden dan ook pas informatie genoemd wanneer ze van betekenis zijn voor de ontvanger.
Het gegeven krijgt dus pas betekenis wanneer dit in een bepaald referentiekader wordt
geplaats. Informatie is PERSOONS- EN/OF FUNCTIE-GEBONDEN. Een gegeven dat dus
betekenis heeft voor de een, is voor een ander niets zeggend.
Er wordt ook onderscheid gemaakt tussen INFORMATIE, KENNIS en WIJSHEID. Dit wordt
weergegeven in het DIKW (Data, Information, Knowledge, Wisdom) model. Dit model wordt
ook wel de KENNIS PYRAMIDE genoemd. Vanuit dit model worden GEGEVENS voort DATA
genoemd.
KENNIS wordt gedefinieerd als: het toepassen van data en informatie, zodat deze bruikbaar
is en er een handeling mee kan worden verricht. Kennis wordt ook wel gezien als een
DETERMINISTISCH PROCES, waarbij vooraf voorspelbaar is wat er zal gebeuren. Kennis is
SUBJECTIEF, de informatie die door de een positief wordt ervaren kan door de ander
negatief worden ervaren.
WIJSHEID is echter ZELF ONTPLOOIEND en juist geen deterministisch proces. Het maakt
namelijk gebruik van de uitkomst van de vorige 3 niveaus. Wijsheid is namelijk het begrijpen
van principes. Wijsheid is een uniek menselijk proces en kan NIET worden vervangen door
computersystemen. Wijsheid houdt dus in dat je opgedane kennis praktisch weet te
gebruiken.
Wat verstaan we dan onder informatie?
Een GEGEVEN (DATA) is niets meer dan de afbeelding/verslaglegging van een bepaald
feit.
Gegevens worden pas INFORMATIE genoemd wanneer ze van betekenis zijn voor de
ontvanger van de gegevens.
KENNIS wordt gedefinieerd als: het toepassen van data en informatie, zodat deze
bruikbaar is en er een handeling mee kan worden verricht.
WIJSHEID is het begrijpen van principes. (gebruik makend van de vorige 3 niveaus)
Wanneer je de transformatie van feiten naar gegevens, van gegevens naar informatie en van
informatie naar kennis en wijsheid wat uitgebreider bekijkt, dan zie je dat dit geen
eenrichtingsverkeer is. Er is dus spraken van een constante wisselwerking tussen de diverse
onderdelen van het DIKW-MODEL, met uitzondering van wijsheid. Wijsheid wordt dan ook
wel beschouwd als de ultieme vorm van kennisvergaring.
, KENNISMANAGEMENT is het ontdekken, analyseren, beheren en verspreiden van kennis
binnen een onderneming. Hierdoor kunnen gebruikers EFFECTIEF en EFFICIENT met
informatie en kennis omgaan. Kennismanagement zou niet als uitgangspunt “het managen
van kennis moeten hebben”, maar “het managen van de informatie-uitwisseling tussen
kennisaanbieder en kennisvrager”.
1.2 Indeling van informatie
Indeling naar ORGANISATIENIVEAU, deze indeling is gebaseerd op het organisatieniveau
waarop de informatie wordt uitgewisseld. Per niveau is de behoefte aan informatie
verschillend.
STRATEGISCHE INFORMATIE is gericht op de organisatiedoelstellingen. (RICHTEN)
TACTISCHE INFORMATIE is gericht op het besturen en beheersen van de organisatie
(het realiseren van de organisatiedoelstellingen). (INRICHTEN)
OPERATIONELE INFORMATIE is gericht op het uitvoeren van de operationele
processen. (VERRICHTEN)
Indeling naar INTERN/EXTERN, deze indeling is gebaseerd op de vindplaats van informatie
binnen of buiten de organisatie.
INTERNE INFORMATIE is de informatie die zich binnen een organisatie bevindt.
EXTERNE INFORMATIE bevindt zich buiten de grenzen van de eigen organisatie.
Meer intern georiënteerde processen zoals bijvoorbeeld productie-, financiële- en
kwaliteitsprocessen maken vooral gebruik van interne informatie; Marketing-, inkoop- en
verkoopprocessen maken vooral gebruik van externe bronnen.
1.3 Kwaliteit van informatie
Het meten van de kwaliteit van informatie doen we aan de hand van de effectiviteit en de
efficiëntie van de informatie. De EFFECTIVITEIT heeft betrekking op het bereiken van het
doel waarvoor de informatie dient, de EFFICENTIE van informatie heeft betrekking op de
kosten die gepaard gaan met het verkrijgen van de informatie.
Kwaliteitsaspecten van informatie
Effectiviteit van de informatie (doel):
o TIJDIGHEID: De mate waarin de informatie, op het moment dat deze
beschikbaar komt, overeenkomt met de werkelijkheid.
o VOLLEDIGHEID: De mate waarin de geproduceerde informatie de complete
informatiebehoefte van de organisatie dekt.
o JUISTHEID: De mate waarin informatie een correcte weergave is van de
werkelijkheid.
o RELEVANTIE: Dit betreft de mate waarin de informatie is afgestemd op het
doel en op de gebruiker waarvoor ze is bestemd.
o NAUWKEURIGHEID: De mate van gedetailleerdheid waarmee de werkelijkheid
wordt afgebeeld, rekening houdend met het gebruiksdoel van de informatie.
o BEGRIJPELIJKHEID: De mate waarin de gebruikte woorden en zinsopbouw
ertoe leiden dat de interpretatie van de ontvanger van die informatie
overeenkomt met de intentie van de verstrekker van de informatie.
o CONTROLEERBAARHEID: Het gemak waarmee de juistheid, actualiteit en
volledigheid van de informatie kunnen worden vastgesteld.
1. Wat is informatie?
1.1 Het begrip informatie
Het begrip informatie wordt vaak verward met andere begrippen. Het is van belang dat je
het begrip kunt onderscheiden van het begrip gegevens. Gegevens en informatie zijn
namelijk GEEN synoniem. Zo wordt er bij informatie een BREDERE begripsinhoud toegekend
dan aan de term gegevens.
Een gegeven is niets meer dan de afbeelding/verslaglegging van een bepaald feit. Gegevens
worden dan ook pas informatie genoemd wanneer ze van betekenis zijn voor de ontvanger.
Het gegeven krijgt dus pas betekenis wanneer dit in een bepaald referentiekader wordt
geplaats. Informatie is PERSOONS- EN/OF FUNCTIE-GEBONDEN. Een gegeven dat dus
betekenis heeft voor de een, is voor een ander niets zeggend.
Er wordt ook onderscheid gemaakt tussen INFORMATIE, KENNIS en WIJSHEID. Dit wordt
weergegeven in het DIKW (Data, Information, Knowledge, Wisdom) model. Dit model wordt
ook wel de KENNIS PYRAMIDE genoemd. Vanuit dit model worden GEGEVENS voort DATA
genoemd.
KENNIS wordt gedefinieerd als: het toepassen van data en informatie, zodat deze bruikbaar
is en er een handeling mee kan worden verricht. Kennis wordt ook wel gezien als een
DETERMINISTISCH PROCES, waarbij vooraf voorspelbaar is wat er zal gebeuren. Kennis is
SUBJECTIEF, de informatie die door de een positief wordt ervaren kan door de ander
negatief worden ervaren.
WIJSHEID is echter ZELF ONTPLOOIEND en juist geen deterministisch proces. Het maakt
namelijk gebruik van de uitkomst van de vorige 3 niveaus. Wijsheid is namelijk het begrijpen
van principes. Wijsheid is een uniek menselijk proces en kan NIET worden vervangen door
computersystemen. Wijsheid houdt dus in dat je opgedane kennis praktisch weet te
gebruiken.
Wat verstaan we dan onder informatie?
Een GEGEVEN (DATA) is niets meer dan de afbeelding/verslaglegging van een bepaald
feit.
Gegevens worden pas INFORMATIE genoemd wanneer ze van betekenis zijn voor de
ontvanger van de gegevens.
KENNIS wordt gedefinieerd als: het toepassen van data en informatie, zodat deze
bruikbaar is en er een handeling mee kan worden verricht.
WIJSHEID is het begrijpen van principes. (gebruik makend van de vorige 3 niveaus)
Wanneer je de transformatie van feiten naar gegevens, van gegevens naar informatie en van
informatie naar kennis en wijsheid wat uitgebreider bekijkt, dan zie je dat dit geen
eenrichtingsverkeer is. Er is dus spraken van een constante wisselwerking tussen de diverse
onderdelen van het DIKW-MODEL, met uitzondering van wijsheid. Wijsheid wordt dan ook
wel beschouwd als de ultieme vorm van kennisvergaring.
, KENNISMANAGEMENT is het ontdekken, analyseren, beheren en verspreiden van kennis
binnen een onderneming. Hierdoor kunnen gebruikers EFFECTIEF en EFFICIENT met
informatie en kennis omgaan. Kennismanagement zou niet als uitgangspunt “het managen
van kennis moeten hebben”, maar “het managen van de informatie-uitwisseling tussen
kennisaanbieder en kennisvrager”.
1.2 Indeling van informatie
Indeling naar ORGANISATIENIVEAU, deze indeling is gebaseerd op het organisatieniveau
waarop de informatie wordt uitgewisseld. Per niveau is de behoefte aan informatie
verschillend.
STRATEGISCHE INFORMATIE is gericht op de organisatiedoelstellingen. (RICHTEN)
TACTISCHE INFORMATIE is gericht op het besturen en beheersen van de organisatie
(het realiseren van de organisatiedoelstellingen). (INRICHTEN)
OPERATIONELE INFORMATIE is gericht op het uitvoeren van de operationele
processen. (VERRICHTEN)
Indeling naar INTERN/EXTERN, deze indeling is gebaseerd op de vindplaats van informatie
binnen of buiten de organisatie.
INTERNE INFORMATIE is de informatie die zich binnen een organisatie bevindt.
EXTERNE INFORMATIE bevindt zich buiten de grenzen van de eigen organisatie.
Meer intern georiënteerde processen zoals bijvoorbeeld productie-, financiële- en
kwaliteitsprocessen maken vooral gebruik van interne informatie; Marketing-, inkoop- en
verkoopprocessen maken vooral gebruik van externe bronnen.
1.3 Kwaliteit van informatie
Het meten van de kwaliteit van informatie doen we aan de hand van de effectiviteit en de
efficiëntie van de informatie. De EFFECTIVITEIT heeft betrekking op het bereiken van het
doel waarvoor de informatie dient, de EFFICENTIE van informatie heeft betrekking op de
kosten die gepaard gaan met het verkrijgen van de informatie.
Kwaliteitsaspecten van informatie
Effectiviteit van de informatie (doel):
o TIJDIGHEID: De mate waarin de informatie, op het moment dat deze
beschikbaar komt, overeenkomt met de werkelijkheid.
o VOLLEDIGHEID: De mate waarin de geproduceerde informatie de complete
informatiebehoefte van de organisatie dekt.
o JUISTHEID: De mate waarin informatie een correcte weergave is van de
werkelijkheid.
o RELEVANTIE: Dit betreft de mate waarin de informatie is afgestemd op het
doel en op de gebruiker waarvoor ze is bestemd.
o NAUWKEURIGHEID: De mate van gedetailleerdheid waarmee de werkelijkheid
wordt afgebeeld, rekening houdend met het gebruiksdoel van de informatie.
o BEGRIJPELIJKHEID: De mate waarin de gebruikte woorden en zinsopbouw
ertoe leiden dat de interpretatie van de ontvanger van die informatie
overeenkomt met de intentie van de verstrekker van de informatie.
o CONTROLEERBAARHEID: Het gemak waarmee de juistheid, actualiteit en
volledigheid van de informatie kunnen worden vastgesteld.
