Samenvatting Medische Kennis (MK) Periode 3 (AF, KP, FC & HC/WC)

Medische Kennis Organenstelsels (Periode 3)

Zenuwstelsel:

 Zenuwstelsel bestaat uit:
o Hersenen
o Ruggenmerg
o Zenuwen
 Hersenschors is nodig voor cognitieve processen: denken, bewustwording
 5 functies van zenuwstelsel:
o Regulatie activiteiten weefsels en organen
o Coördinatie van activiteiten van weefsels en organen, contacten met
buitenwereld en psychische functies
o Regulatie & coördinatie van vegetatieve functies
 Centraal zenuwstelsel:
o Hersenen en ruggenmerg
o Meninges (hersenvliezen)
o Ventrikels & liquor
 Er zijn 4 ventrikels: 2 zijventrikels en een 3e en 4e ventrikel
 Zijventrikels (ventriculi laterales cerebri): zijn in beide hemisferen de
grootste ventrikels
 3e ventrikel: smalle en hoge ruimte in tussenhersenen
 Liquor is afkomstig uit bloed
 Vorming van hersenvocht gebeurt op plaatsen waar pia mater
in contact staat met ventrikelwand
o Op deze plaatsen is deze pia mater nog uitgebreider
voorzien van haarvaten, zo’n plaats wordt plexus
choroideus genoemd. Op 4 plaatsen is er een plexus:
bodem van zijventrikels, dak van 3e ventrikel en
achterwand van 4e ventrikel
 Hydrocephalus non comminucans: vaak door afsluiting van
aqueductus cerebri. Liquor kan dan niet via 4e ventrikel naar
arachnoïdale ruimte stromen (waar deze normaal
geresorbeerd zou worden)
o Is dus een verwijding van zijventrikels en 3e ventrikel
 Hydrocephalus conmmunicans: liquor kan wel doorstromen
van zijventrikels via 3e & 4e ventrikel naar arachnoïdale ruimte,
maar dat gaat traag. Daardoor is resorptie dan trager
o Doorbloeding hersenen
o Exterieur hersenen
o Functies grote hersenen
o Cerebellum (kleine hersenen)
o Tussenhersenen (diencephalon)
o Hersenstam en ruggenmerg
 Perifeer deel:
o Hersenzenuwen, ruggenmergzenuwen en zenuwen van vegetatieve
zenuwstelsel


1

,  Hersenen regelen:
o Emoties
o Denken
o Gedrag
o Vegetatieve functies als ademhaling en organen
 Maar ook hersenen staan in contact met de buitenwereld en wordt verwerkt in de
hersenen
 Grootste deel van brein wordt ingenomen door grote hersenen of cerebrum
 Hersenvliezen (meninges):
o Buitenste vlies (harde vlies, dura mater)
 Opgebouwd uit straf bindweefsel
 Harde vlies rond de hersenen bekleedt binnenkant van
schedelbeenderen en is daar vergroeid met beenvlies
 Belangrijkste functie: bescherming, dit omdat plooien van de dura
mater de schedelholte in aantal compartimenten verdelen om zo bij
stoten of trillen de kans op hersenbeschadiging verminderd wordt
 Bij achterhoofdsgat is dura mater nog vergroeid met beenvlies maar in
wervelkanaal zit tussen dura beter en periost een epidurale ruimte;
deze bevat losmazig bindweefsel, vetweefsel en bloed-lymfevaten
 Puntzakvormige deel: durazak
o Tussenvlies (spinnenwebvlies, arachnoïdea mater)
 Aan de ene kant vergroeid met dura mater, aan andere kant
verbonden met pia mater via talgrijke en dunne
bindweefselverbindingen
o Laag voor de hersenvocht (zachte vlies, pia mater)
 Voorziet zenuwweefsel van voedingsstoffen en zuurstof; venulen in dit
vlies voeren CO2 en afvalstoffen af
o Bij achterhoofdsgat gaan de hersenvliezen over in ruggenmergvliezen
o Meningitis is hersenvliesontsteking
 Grote hersenen
o Laterale holtes en ventrikels zijn verbonden met de 3e ventrikel die via het
aquaduct verbonden is met de 4e ventrikel (die is het centrale kanaal van het
ruggenmerg)
o 3e en 4e ventrikel produceren hersenvocht
o Hersenvocht wordt gemaakt in plexus choreoïdus
o Per dag 500 ml (1/2 liter) aan hersenvocht
 Endotheelcellen zijn bekleed met ependymcellen. Deze cellen zijn
belangrijk bij vorming van hersenvocht en het selectief doorlaten van
stoffen
o Bestaan uit 2 hersenhelften (hemisferen)
 Hemisferen overkoepelen de tussenhersenen, deel van kleine
hersenen en een deel van hersenstam
 Hemisferen zijn van elkaar gescheiden door diepe spleet: fissura
longitudinalis
 De linkerhemisfeer bestuurt, voelt en ziet de rechterhelft
 Rechterhemisfeer regelt de spieractiviteit links en neemt deze waar
 Dus links kijkt naar rechts en andersom


2