Gezondheidsbevorder
,Inhoudsopgave
Inleiding 3
1. Stap 1 4
Omschrijving gezondheidsgedrag en gezondheidsprobleem 4
Dataverzameling 5
Data-analyse 6
Resultaten 6
2. Stap 2 7
Potentiële aandoening 7
Gezondheidsgedrag 11
Resultatentabel 12
Gedragsdoelen 14
Shared decision making 14
3. Stap 3 16
Interventies 16
Methoden en Theorieën 16
4. Stap 4 20
Gedragsverandering en Gezondheidsbevorderaar 20
5. Stap 5 24
Gezondheidsbevorderaar 24
Ethisch afweging 24
Bronnenlijst 25
Literatuurlijst stap 1 25
Literatuurlijst stap 2 25
Literatuurlijst stap 3 27
Literatuurlijst stap 4 27
Literatuurlijst stap 5 27
Bijlage 28
Bijlage 1: Topiclijst 28
Bijlage 2: Het interview 29
Bijlage 3: Analyse interview 33
- Coderen 37
2
,Inleiding
In het verslag staat het gedrag van een persoon die zijn gezondheidsgedrag graag wil
aanpassen centraal. Het gezondheidsgedrag roken staat in dit verslag centraal met de
potentiële aandoening chronisch obstructieve longziekte (COPD).
Gezondheidsbevordering begint met het inzicht krijgen in het gezondheidsprobleem.
Je bekijkt de oorzaken van het gezondheidsprobleem, risicogroepen en risicogedragingen.
Hieronder valt het interview dat gehouden is over het gezondheidsgedrag roken. In stap
twee wordt verder gekeken naar verband tussen (potentiële) gezondheidsprobleem en
gedragsanalyse. Hierbij definieer je vervolgens een einddoel met drie gedragsdoelen die
vallen onder attitude, sociale omgeving en eigeneffectiviteit van het model Theory of
Planned Behavior (TPB-model). Vervolgens specificeer je bij de doelen welke veranderingen
nodig zijn om de doelen te behalen. In stap drie selecteer je effectief gebleken interventies
met geselecteerde interventiemethoden. In stap vier pas je de fases van
gedragsverandering toe met bijpassende interventies. Tot slot, in stap vijf eindig je met een
reflectie over je rol als gezondheidsbevorderaar in het verslag en een ethisch dilemma.
3
, Stap1: Omschrijving van het gezondheidsgedrag
De geïnterviewde heeft als gezondheidsgedrag roken. De geïnterviewde wil graag stoppen
met roken om verdere gezondheidsproblemen te voorkomen. Gezondheidsproblemen die in
de omgeving voorkomen en samengaan met roken zijn de longziektes COPD en longkanker.
Het is voor de geïnterviewde lastig om te stoppen met roken, omdat roken eenmaal een
verslaving is en er op dit moment voor de geïnterviewde weinig motivatie ervaren wordt en
stress ervaart.
Roken
Het roken van tabak gaat door het inhaleren in de mond van rook van brandende tabak die
verder via de longen worden opgenomen. Roken kan in verschillende vormen, zoals sigaren,
pijpen en de meest populaire vorm via sigaretten (West, 2017).
Het roken van tabak is de belangrijkste oorzaak van vermijdbare sterfgevallen in de
Europese Unie, die verantwoordelijk zijn voor bijna 700.000 sterfgevallen per jaar. Ongeveer
50% van de rokers in de Europese unie overlijdt eerder dan gebruikelijk, wat een verlies van
veertien jaar gemiddeld van het leven resulteert. Naar schatting leven dertien miljoen
mensen in de Europese Unie met een slechte gezondheid en/of chronische ziekten als
gevolg van roken. Vele vormen van kanker en cardiovasculaire en ademhalingsziekten zijn
gekoppeld aan tabaksgebruik, wat meer problemen veroorzaakt dan alcohol, drugs, hoge
bloeddruk, overgewicht of een hoog cholesterolgehalte (Jayes et al., 2016).
Sigarettenverslaving komt voort uit het feit dat roken zeer controleerbare doses van het
medicijn, nicotine, snel aan de hersenen presenteert in een vorm die toegankelijk en
smakelijk is (West, 2009; West & Shiffman, 2016). Nicotine werkt in op de hersenen om
drang te creëren dat ervoor zorgt dat dit normaal gedrag is.
Een andere stof die een negatief effect op het lichaam heeft is teer. In de longen zitten
trilhaartjes die de longen schoonhouden, maar door het teer gaan de trilhaartjes aan elkaar
vastzitten. Als de trilhaartjes dan niet meer kunnen bewegen om slijm af te voeren kan dit
alleen nog doormiddel van hoesten, waardoor er een rokershoest optreedt (West, 2017).
4
,Inhoudsopgave
Inleiding 3
1. Stap 1 4
Omschrijving gezondheidsgedrag en gezondheidsprobleem 4
Dataverzameling 5
Data-analyse 6
Resultaten 6
2. Stap 2 7
Potentiële aandoening 7
Gezondheidsgedrag 11
Resultatentabel 12
Gedragsdoelen 14
Shared decision making 14
3. Stap 3 16
Interventies 16
Methoden en Theorieën 16
4. Stap 4 20
Gedragsverandering en Gezondheidsbevorderaar 20
5. Stap 5 24
Gezondheidsbevorderaar 24
Ethisch afweging 24
Bronnenlijst 25
Literatuurlijst stap 1 25
Literatuurlijst stap 2 25
Literatuurlijst stap 3 27
Literatuurlijst stap 4 27
Literatuurlijst stap 5 27
Bijlage 28
Bijlage 1: Topiclijst 28
Bijlage 2: Het interview 29
Bijlage 3: Analyse interview 33
- Coderen 37
2
,Inleiding
In het verslag staat het gedrag van een persoon die zijn gezondheidsgedrag graag wil
aanpassen centraal. Het gezondheidsgedrag roken staat in dit verslag centraal met de
potentiële aandoening chronisch obstructieve longziekte (COPD).
Gezondheidsbevordering begint met het inzicht krijgen in het gezondheidsprobleem.
Je bekijkt de oorzaken van het gezondheidsprobleem, risicogroepen en risicogedragingen.
Hieronder valt het interview dat gehouden is over het gezondheidsgedrag roken. In stap
twee wordt verder gekeken naar verband tussen (potentiële) gezondheidsprobleem en
gedragsanalyse. Hierbij definieer je vervolgens een einddoel met drie gedragsdoelen die
vallen onder attitude, sociale omgeving en eigeneffectiviteit van het model Theory of
Planned Behavior (TPB-model). Vervolgens specificeer je bij de doelen welke veranderingen
nodig zijn om de doelen te behalen. In stap drie selecteer je effectief gebleken interventies
met geselecteerde interventiemethoden. In stap vier pas je de fases van
gedragsverandering toe met bijpassende interventies. Tot slot, in stap vijf eindig je met een
reflectie over je rol als gezondheidsbevorderaar in het verslag en een ethisch dilemma.
3
, Stap1: Omschrijving van het gezondheidsgedrag
De geïnterviewde heeft als gezondheidsgedrag roken. De geïnterviewde wil graag stoppen
met roken om verdere gezondheidsproblemen te voorkomen. Gezondheidsproblemen die in
de omgeving voorkomen en samengaan met roken zijn de longziektes COPD en longkanker.
Het is voor de geïnterviewde lastig om te stoppen met roken, omdat roken eenmaal een
verslaving is en er op dit moment voor de geïnterviewde weinig motivatie ervaren wordt en
stress ervaart.
Roken
Het roken van tabak gaat door het inhaleren in de mond van rook van brandende tabak die
verder via de longen worden opgenomen. Roken kan in verschillende vormen, zoals sigaren,
pijpen en de meest populaire vorm via sigaretten (West, 2017).
Het roken van tabak is de belangrijkste oorzaak van vermijdbare sterfgevallen in de
Europese Unie, die verantwoordelijk zijn voor bijna 700.000 sterfgevallen per jaar. Ongeveer
50% van de rokers in de Europese unie overlijdt eerder dan gebruikelijk, wat een verlies van
veertien jaar gemiddeld van het leven resulteert. Naar schatting leven dertien miljoen
mensen in de Europese Unie met een slechte gezondheid en/of chronische ziekten als
gevolg van roken. Vele vormen van kanker en cardiovasculaire en ademhalingsziekten zijn
gekoppeld aan tabaksgebruik, wat meer problemen veroorzaakt dan alcohol, drugs, hoge
bloeddruk, overgewicht of een hoog cholesterolgehalte (Jayes et al., 2016).
Sigarettenverslaving komt voort uit het feit dat roken zeer controleerbare doses van het
medicijn, nicotine, snel aan de hersenen presenteert in een vorm die toegankelijk en
smakelijk is (West, 2009; West & Shiffman, 2016). Nicotine werkt in op de hersenen om
drang te creëren dat ervoor zorgt dat dit normaal gedrag is.
Een andere stof die een negatief effect op het lichaam heeft is teer. In de longen zitten
trilhaartjes die de longen schoonhouden, maar door het teer gaan de trilhaartjes aan elkaar
vastzitten. Als de trilhaartjes dan niet meer kunnen bewegen om slijm af te voeren kan dit
alleen nog doormiddel van hoesten, waardoor er een rokershoest optreedt (West, 2017).
4
