Samenvatting
Medische Kennis
Module 3: orgaanstelsels deel 2 (HVVP17MKE3)
N. Vos
HBO-VERPLEEGKUNDE Hanzehogeschool
,Inhoudsopgave
Week 1: Zenuwstelsel ...................................................................................................................................... 3
Literatuur: ........................................................................................................................................................... 3
Anatomie en fysiologie .................................................................................................................................. 3
Klinische pathologie..................................................................................................................................... 14
Hoorcolleges: .................................................................................................................................................... 19
Hoorcollege A: anatomie en functies van het centrale zenuwstelsel ......................................................... 19
Hoorcollege B: Epilepsie en CVA .................................................................................................................. 20
Werkcollege: ..................................................................................................................................................... 21
Week 2: zintuigen .......................................................................................................................................... 22
Literatuur: ......................................................................................................................................................... 22
Anatomie & fysiologie ................................................................................................................................. 22
Klinische pathologie..................................................................................................................................... 31
Hoorcolleges: .................................................................................................................................................... 35
Hoorcollege A: Het sensorisch stelsel .......................................................................................................... 35
Hoorcollege B: Pathologie sensorisch stelsel .............................................................................................. 38
Werkcollege ...................................................................................................................................................... 39
Week 3: pijn ................................................................................................................................................... 40
Literatuur: ......................................................................................................................................................... 40
Klinische pathologie..................................................................................................................................... 40
Farmacologie ............................................................................................................................................... 41
Hoorcolleges: .................................................................................................................................................... 42
Hoorcollege A: pijn ...................................................................................................................................... 42
Hoorcollege B: Pijnbehandeling .................................................................................................................. 44
Werkcollege ...................................................................................................................................................... 45
Week 4: afweer en immunologie ................................................................................................................... 47
Literatuur: ......................................................................................................................................................... 47
Anatomie & fysiologie ................................................................................................................................. 47
Klinische pathologie..................................................................................................................................... 51
Hoorcolleges: .................................................................................................................................................... 58
Hoorcollege A: ontsteking ........................................................................................................................... 58
Hoorcollege B: pathologie afweer ............................................................................................................... 60
Werkcollege: ..................................................................................................................................................... 62
Week 5: oncologie .......................................................................................................................................... 64
Literatuur: ......................................................................................................................................................... 64
Klinische pathologie..................................................................................................................................... 64
Hoorcolleges: .................................................................................................................................................... 71
Hoorcollege A: oncologie (epidemiologie tot ontstaan).............................................................................. 71
Hoorcollege B: oncologie (classificatie tot therapie) ................................................................................... 73
Werkcollege: ..................................................................................................................................................... 76
1
,Week 6: bewegen........................................................................................................................................... 78
Literatuur: ......................................................................................................................................................... 78
Anatomie en fysiologie ................................................................................................................................ 78
Klinische pathologie..................................................................................................................................... 94
Hoorcolleges: .................................................................................................................................................. 102
Hoorcollege A: motorisch stelsel ............................................................................................................... 102
Hoorcollege B: parkinson en artrose ......................................................................................................... 103
Werkcollege: ................................................................................................................................................... 107
Week 7: voeding .......................................................................................................................................... 109
Literatuur: ....................................................................................................................................................... 109
Anatomie en fysiologie .............................................................................................................................. 109
Samenvattingsdocument van de Richtlijnen goede voeding, versie 2015 ................................................ 111
Voeding bij gezondheid en ziekte: ............................................................................................................. 111
Hoorcolleges: .................................................................................................................................................. 116
Hoorcollege A: voedingsleer ...................................................................................................................... 116
Hoorcollege B: ondervoeding .................................................................................................................... 118
Werkcollege: ................................................................................................................................................... 121
2
, Week 1: Zenuwstelsel
Literatuur:
Anatomie en fysiologie
Grote hersenen:
Grootste gedeelte van het brein worden ingenomen door het cerebrum (= de grote hersenen). Het
Cerebrum vormen het domein van gedachten, gevoelens, bewuste functies, geheugen en de start
van aan- en bijsturingen van complexe bewegingen. Vrijwel alle activiteiten van het lichaam worden
vanuit het cerebrum aangestuurd.
Uitwendige bouw:
Het cerebrum bestaat uit twee spiegelbeeldige helften
die je hemisferen (= hersenhelften) noemt. De
hemisferen overkoepelen de tussenhersenen, een deel
van de kleine hersenen en een deel van de hersenstam
en worden gescheiden door een diepe spleet, de fissura
longitudinalis. Het cerebrum bestaat uit neuronen,
waarvan de cellichamen van deze neuronen (grijze stof)
aan de buitenkant liggen en de cortex (schors) vormen.
De cortex is geplooid waardoor het een oppervlak
vergroting tot gevolg heeft. Binnen de cortex liggen de
verbindingsbanen (witte stof), dit deel van de hersenen
wordt medulla (merg) genoemd.
Het geplooide hersenoppervlak heeft een groot aantal
karakteristieke groeven (sulci) en windingen (gyri).
Insula (eilandje) is een naar binnen gestulpt deel van de
hersenen, wat alleen te zien is in de frontale doorsnede
of wanneer een de sulci opengesperd wordt. De sulci
verdelen de hemisfeer in vier kwabben, een kwab
wordt lobus genoemd.
Inwendige bouw:
De cortex bestaat uit grijze stof. Onder de cortex bevindt zich de medulla, die voornamelijk bestaat
uit gemyeliniseerde axonen (witte stof). De medulla bestaat uit 3 functioneel gescheiden delen:
associatiebanen, commissuren en efferente en afferente banen.
Associatiebanen → verbindingen binnen een heisfeer,
die ervoor zorgt dat informatie tussen schorsgebieden
met een verschillende functie uitgewisseld worden.
Commissuren → verbindingen tussen de beide
hemisferen, deze zorgen ervoor dat er informatie kan
worden uitgewisseld tussen de hemisferen. De
belangrijkste commissuur is het corpus callosum
(hersenbalk).
Efferente en afferente banen → verbinden het
cerebrum met de lagergelegen delen van het
zenuwstelsel, ruggenmerg. Bij efferente, motorische
banen worden twee typen onderscheiden:
piramidebanen en extrapiramidebanen.
3
Medische Kennis
Module 3: orgaanstelsels deel 2 (HVVP17MKE3)
N. Vos
HBO-VERPLEEGKUNDE Hanzehogeschool
,Inhoudsopgave
Week 1: Zenuwstelsel ...................................................................................................................................... 3
Literatuur: ........................................................................................................................................................... 3
Anatomie en fysiologie .................................................................................................................................. 3
Klinische pathologie..................................................................................................................................... 14
Hoorcolleges: .................................................................................................................................................... 19
Hoorcollege A: anatomie en functies van het centrale zenuwstelsel ......................................................... 19
Hoorcollege B: Epilepsie en CVA .................................................................................................................. 20
Werkcollege: ..................................................................................................................................................... 21
Week 2: zintuigen .......................................................................................................................................... 22
Literatuur: ......................................................................................................................................................... 22
Anatomie & fysiologie ................................................................................................................................. 22
Klinische pathologie..................................................................................................................................... 31
Hoorcolleges: .................................................................................................................................................... 35
Hoorcollege A: Het sensorisch stelsel .......................................................................................................... 35
Hoorcollege B: Pathologie sensorisch stelsel .............................................................................................. 38
Werkcollege ...................................................................................................................................................... 39
Week 3: pijn ................................................................................................................................................... 40
Literatuur: ......................................................................................................................................................... 40
Klinische pathologie..................................................................................................................................... 40
Farmacologie ............................................................................................................................................... 41
Hoorcolleges: .................................................................................................................................................... 42
Hoorcollege A: pijn ...................................................................................................................................... 42
Hoorcollege B: Pijnbehandeling .................................................................................................................. 44
Werkcollege ...................................................................................................................................................... 45
Week 4: afweer en immunologie ................................................................................................................... 47
Literatuur: ......................................................................................................................................................... 47
Anatomie & fysiologie ................................................................................................................................. 47
Klinische pathologie..................................................................................................................................... 51
Hoorcolleges: .................................................................................................................................................... 58
Hoorcollege A: ontsteking ........................................................................................................................... 58
Hoorcollege B: pathologie afweer ............................................................................................................... 60
Werkcollege: ..................................................................................................................................................... 62
Week 5: oncologie .......................................................................................................................................... 64
Literatuur: ......................................................................................................................................................... 64
Klinische pathologie..................................................................................................................................... 64
Hoorcolleges: .................................................................................................................................................... 71
Hoorcollege A: oncologie (epidemiologie tot ontstaan).............................................................................. 71
Hoorcollege B: oncologie (classificatie tot therapie) ................................................................................... 73
Werkcollege: ..................................................................................................................................................... 76
1
,Week 6: bewegen........................................................................................................................................... 78
Literatuur: ......................................................................................................................................................... 78
Anatomie en fysiologie ................................................................................................................................ 78
Klinische pathologie..................................................................................................................................... 94
Hoorcolleges: .................................................................................................................................................. 102
Hoorcollege A: motorisch stelsel ............................................................................................................... 102
Hoorcollege B: parkinson en artrose ......................................................................................................... 103
Werkcollege: ................................................................................................................................................... 107
Week 7: voeding .......................................................................................................................................... 109
Literatuur: ....................................................................................................................................................... 109
Anatomie en fysiologie .............................................................................................................................. 109
Samenvattingsdocument van de Richtlijnen goede voeding, versie 2015 ................................................ 111
Voeding bij gezondheid en ziekte: ............................................................................................................. 111
Hoorcolleges: .................................................................................................................................................. 116
Hoorcollege A: voedingsleer ...................................................................................................................... 116
Hoorcollege B: ondervoeding .................................................................................................................... 118
Werkcollege: ................................................................................................................................................... 121
2
, Week 1: Zenuwstelsel
Literatuur:
Anatomie en fysiologie
Grote hersenen:
Grootste gedeelte van het brein worden ingenomen door het cerebrum (= de grote hersenen). Het
Cerebrum vormen het domein van gedachten, gevoelens, bewuste functies, geheugen en de start
van aan- en bijsturingen van complexe bewegingen. Vrijwel alle activiteiten van het lichaam worden
vanuit het cerebrum aangestuurd.
Uitwendige bouw:
Het cerebrum bestaat uit twee spiegelbeeldige helften
die je hemisferen (= hersenhelften) noemt. De
hemisferen overkoepelen de tussenhersenen, een deel
van de kleine hersenen en een deel van de hersenstam
en worden gescheiden door een diepe spleet, de fissura
longitudinalis. Het cerebrum bestaat uit neuronen,
waarvan de cellichamen van deze neuronen (grijze stof)
aan de buitenkant liggen en de cortex (schors) vormen.
De cortex is geplooid waardoor het een oppervlak
vergroting tot gevolg heeft. Binnen de cortex liggen de
verbindingsbanen (witte stof), dit deel van de hersenen
wordt medulla (merg) genoemd.
Het geplooide hersenoppervlak heeft een groot aantal
karakteristieke groeven (sulci) en windingen (gyri).
Insula (eilandje) is een naar binnen gestulpt deel van de
hersenen, wat alleen te zien is in de frontale doorsnede
of wanneer een de sulci opengesperd wordt. De sulci
verdelen de hemisfeer in vier kwabben, een kwab
wordt lobus genoemd.
Inwendige bouw:
De cortex bestaat uit grijze stof. Onder de cortex bevindt zich de medulla, die voornamelijk bestaat
uit gemyeliniseerde axonen (witte stof). De medulla bestaat uit 3 functioneel gescheiden delen:
associatiebanen, commissuren en efferente en afferente banen.
Associatiebanen → verbindingen binnen een heisfeer,
die ervoor zorgt dat informatie tussen schorsgebieden
met een verschillende functie uitgewisseld worden.
Commissuren → verbindingen tussen de beide
hemisferen, deze zorgen ervoor dat er informatie kan
worden uitgewisseld tussen de hemisferen. De
belangrijkste commissuur is het corpus callosum
(hersenbalk).
Efferente en afferente banen → verbinden het
cerebrum met de lagergelegen delen van het
zenuwstelsel, ruggenmerg. Bij efferente, motorische
banen worden twee typen onderscheiden:
piramidebanen en extrapiramidebanen.
3
