Onderzoeksmethoden
Les 1
Praktische zaken
Lesopnames
Handboek verplicht “research methods for business”
Aanvullend lesmateriaal op canvas
Schriftelijk examen, gesloten boek, meerkeuzevragen
Groepswerk, kritische analyse wetenschappelijk artikel
tijdens WPO’s
Inleiding
Doelstelling
1) Wat is de rol van onderzoeksmethoden
2) Leren om zelf onderzoek uit te voeren
3) Onderzoek kunnen evalueren en beoordelen
Uitgebreid domein
- Literatuurstudie
- Dataverzameling
- Statistische verwerking en data-analyse
- Onderzoekstechnieken
- Academisch schrijven
H2 Scientific research
1.1 Wat is wetenschap
= Methode om tot gefundeerde kennis te komen, eeuwenlang proces,
geaccumuleerde kennis (georganiseerd in theorieën en gestoeld op
empirische gegevens)
Verschil verwerven alledaagse kennis en wetenschappelijke kennis
= strikte regels om kwaliteit te waarborgen en zo tot geldige en
betrouwbare kennis te komen
Andere bronnen: eigen ervaringen, pers, ideologieën
1.2 Positie sociale wetenschappen
,Alfawetenschap = wetenschap menselijk handelen (taalkunde,
geschiedenis)
Bètawetenschap = exacte wetenschappen (fysica, chemie)
Gammawetenschap = menswetenschap bedrijfskunde, sociologie
bijzonder omdat wij iets onderzoeken waarvan we zelf deel van
uitmaken
Vb elke Belg heeft Lotus Bakeries in huis, onderzoek naar dit
Hard science: natuurwetenschappen
Harder science: menswetenschappen
The Two Cultures (boek): “enige bron voor wetenschap is bèta”
alfa en bèta hebben onderling niks met elkaar te maken
Eeuw later Die Drei Kulturen (boek): focus op menswetenschappen
Definitie sociaalwetenschappelijk onderzoek: productie van
geldige en betrouwbare kennis over de sociale realiteit door het
combineren van theorie en empirie volgens rigoureuze
methodologische principes
- Geldigheid = meten wat we willen meten
- Betrouwbaarheid = als we 1 ding onderzoeken, dan altijd op
dezelfde manier doen (vb temperatuurmetingen telkens in Ukkel)
- Theorie
o Verhalen over realiteit obv concepten
Vb broken window theory: criminilaiteit – verloedering: vb kom je in
wijk waar er raam gebroken is ga je gevoel hebben dat er hier
meermaals zulke dingen plaatsvinden en zo zal die criminilaiteit
vaker plaatsvinden
o Empirisch toetsbaar
Verifieerbaar (waarneembaar = observeerbaar)
Weerlegbaar (mogelijk te weerleggen)
Gemeenschappelijk
Belangrijk verschil met andere kennissysteem
o Veralgemeenbaar: theorie moet vaker voordoen dan 1 keer op
1 plaats
- Empirie
o Hoe we wereld ervaren via zintuigen
o Waarneming, bv dataverzameling (enquete)
Samenspel theorie & empirie
verloopt via 2 argumentaties: observatie (inductie = algemeen) en
theorie (deductie = specifiek
inductieve-decuctieve cyclus of empirische cyclus
,1.3 Context sociaalwetenschappelijk onderzoek
1.4 Inductie - deductie
voortdurend proces
Vb witte zwanen: naar park – alle zwanen zijn wit - vervolgens naar
volgend park – ook alle zwanen wit obv van dit van specifiek naar
algemeen gaan
Inductie = observeren van fenomenen die vragen oproepen dat
systematisch omzetten naar hypothesen
Rationeel denken: obv van logica kom je tot hypothesen die je wilt testen
(deductie)
- vertrekpunt blijft theorie
- Descartes grondlegger rationalisme
o ‘alle mensen zijn geboren als inherent redelijke mensen die
een logische structuur hebben’
o Die redelijkheid = onze bron van kennis
o Waarheid kan door ons verstand gelezen worden
o Uitgangspunt: ware kennis komt deductief tot stand
theorieën moeten toets van falsificatie doorstaan = toetsen
door gegevens verzamelen en vasthouden aan theorie tot
tegendeel is bewezen
Omgekeerd: via observaties kom je tot algemenere dingen (inductie)
- Empiristische benadering
- Locke tegenhanger rationalisme
o Rede te beperkt om als fundament voor kennis te dienen
o Kennis komt door ervaring en observatie
o Mensen worden geboren als een leeg blad (tabula rasa) : er
bestaat geen ware kennis
, o Ware kennis komt inductief tot stand, wie in wereld staat
observeert
o Theorieën moeten toets van verificatie doorstaan
Wetenschappelijke kennis = samenspel van beide
1.5 Wetenschapsfilosofie
Ajuin van van Sanders
Positivistisme:
natuurwetenschappen
Interpretivisme
Wetenschapsfilosofie:
geheel van overtuigingen en assumpties omtrent ontwikkeling van kennis
en aard van kennis
Twee soorten assumpties
- Ontologie: over aard van realiteit
- Epistemologie: over aard van kennis en hoe we tot kennis komen,
wat is kennis? Hoe kunne we waarheid en onwaarheid
onderscheiden?
Natuurwetenschappen
Oorsprong
- Galileo Gallilei
o Observeerde sterren, besloot aarde om zon draait en niet zon
om aarde
o Startte niet met assumpties (vroeger dachten ze aarde
middelpunt was)
o Empirisme boven autoriteit (kerk)
- Descartes
o Ratio = basis
o Werkelijkheid: inherent redelijke en logische structuur
Belangrijke vraag!!! Kan je sociale wereld volgens dezelfde principes
bestuderen als natuurwetenschappen?
Benadering sociale wetenschappen
- 2 stromingen: positivisme – interpretivisme
- Complexe, lange ideeënstrijd
Les 1
Praktische zaken
Lesopnames
Handboek verplicht “research methods for business”
Aanvullend lesmateriaal op canvas
Schriftelijk examen, gesloten boek, meerkeuzevragen
Groepswerk, kritische analyse wetenschappelijk artikel
tijdens WPO’s
Inleiding
Doelstelling
1) Wat is de rol van onderzoeksmethoden
2) Leren om zelf onderzoek uit te voeren
3) Onderzoek kunnen evalueren en beoordelen
Uitgebreid domein
- Literatuurstudie
- Dataverzameling
- Statistische verwerking en data-analyse
- Onderzoekstechnieken
- Academisch schrijven
H2 Scientific research
1.1 Wat is wetenschap
= Methode om tot gefundeerde kennis te komen, eeuwenlang proces,
geaccumuleerde kennis (georganiseerd in theorieën en gestoeld op
empirische gegevens)
Verschil verwerven alledaagse kennis en wetenschappelijke kennis
= strikte regels om kwaliteit te waarborgen en zo tot geldige en
betrouwbare kennis te komen
Andere bronnen: eigen ervaringen, pers, ideologieën
1.2 Positie sociale wetenschappen
,Alfawetenschap = wetenschap menselijk handelen (taalkunde,
geschiedenis)
Bètawetenschap = exacte wetenschappen (fysica, chemie)
Gammawetenschap = menswetenschap bedrijfskunde, sociologie
bijzonder omdat wij iets onderzoeken waarvan we zelf deel van
uitmaken
Vb elke Belg heeft Lotus Bakeries in huis, onderzoek naar dit
Hard science: natuurwetenschappen
Harder science: menswetenschappen
The Two Cultures (boek): “enige bron voor wetenschap is bèta”
alfa en bèta hebben onderling niks met elkaar te maken
Eeuw later Die Drei Kulturen (boek): focus op menswetenschappen
Definitie sociaalwetenschappelijk onderzoek: productie van
geldige en betrouwbare kennis over de sociale realiteit door het
combineren van theorie en empirie volgens rigoureuze
methodologische principes
- Geldigheid = meten wat we willen meten
- Betrouwbaarheid = als we 1 ding onderzoeken, dan altijd op
dezelfde manier doen (vb temperatuurmetingen telkens in Ukkel)
- Theorie
o Verhalen over realiteit obv concepten
Vb broken window theory: criminilaiteit – verloedering: vb kom je in
wijk waar er raam gebroken is ga je gevoel hebben dat er hier
meermaals zulke dingen plaatsvinden en zo zal die criminilaiteit
vaker plaatsvinden
o Empirisch toetsbaar
Verifieerbaar (waarneembaar = observeerbaar)
Weerlegbaar (mogelijk te weerleggen)
Gemeenschappelijk
Belangrijk verschil met andere kennissysteem
o Veralgemeenbaar: theorie moet vaker voordoen dan 1 keer op
1 plaats
- Empirie
o Hoe we wereld ervaren via zintuigen
o Waarneming, bv dataverzameling (enquete)
Samenspel theorie & empirie
verloopt via 2 argumentaties: observatie (inductie = algemeen) en
theorie (deductie = specifiek
inductieve-decuctieve cyclus of empirische cyclus
,1.3 Context sociaalwetenschappelijk onderzoek
1.4 Inductie - deductie
voortdurend proces
Vb witte zwanen: naar park – alle zwanen zijn wit - vervolgens naar
volgend park – ook alle zwanen wit obv van dit van specifiek naar
algemeen gaan
Inductie = observeren van fenomenen die vragen oproepen dat
systematisch omzetten naar hypothesen
Rationeel denken: obv van logica kom je tot hypothesen die je wilt testen
(deductie)
- vertrekpunt blijft theorie
- Descartes grondlegger rationalisme
o ‘alle mensen zijn geboren als inherent redelijke mensen die
een logische structuur hebben’
o Die redelijkheid = onze bron van kennis
o Waarheid kan door ons verstand gelezen worden
o Uitgangspunt: ware kennis komt deductief tot stand
theorieën moeten toets van falsificatie doorstaan = toetsen
door gegevens verzamelen en vasthouden aan theorie tot
tegendeel is bewezen
Omgekeerd: via observaties kom je tot algemenere dingen (inductie)
- Empiristische benadering
- Locke tegenhanger rationalisme
o Rede te beperkt om als fundament voor kennis te dienen
o Kennis komt door ervaring en observatie
o Mensen worden geboren als een leeg blad (tabula rasa) : er
bestaat geen ware kennis
, o Ware kennis komt inductief tot stand, wie in wereld staat
observeert
o Theorieën moeten toets van verificatie doorstaan
Wetenschappelijke kennis = samenspel van beide
1.5 Wetenschapsfilosofie
Ajuin van van Sanders
Positivistisme:
natuurwetenschappen
Interpretivisme
Wetenschapsfilosofie:
geheel van overtuigingen en assumpties omtrent ontwikkeling van kennis
en aard van kennis
Twee soorten assumpties
- Ontologie: over aard van realiteit
- Epistemologie: over aard van kennis en hoe we tot kennis komen,
wat is kennis? Hoe kunne we waarheid en onwaarheid
onderscheiden?
Natuurwetenschappen
Oorsprong
- Galileo Gallilei
o Observeerde sterren, besloot aarde om zon draait en niet zon
om aarde
o Startte niet met assumpties (vroeger dachten ze aarde
middelpunt was)
o Empirisme boven autoriteit (kerk)
- Descartes
o Ratio = basis
o Werkelijkheid: inherent redelijke en logische structuur
Belangrijke vraag!!! Kan je sociale wereld volgens dezelfde principes
bestuderen als natuurwetenschappen?
Benadering sociale wetenschappen
- 2 stromingen: positivisme – interpretivisme
- Complexe, lange ideeënstrijd
