Week 5 samenvatting, hoorcollege en uitwerkingen VENNOOTSCHAPSRECHT

Week 5 Vennootschaps- en rechtspersonenrecht
Literatuur: Dijk/ Van der Ploeg:
- hoofdstuk 6
 6.1 t/m 6.4.7 m.u.v. 6.2.6 en 6.4.5
 6.5 t/m. 6.5.4.
 6.5.8 - 6.5.9
- Hoofdstuk 8
 8.5 t/m 8.5.1.b
 8.5.3 t/m 8.5.3.d
 8.6 t/m 8.6.1
Literatuur: Van Schilfgaarde/Winter/Wezeman:
- Hoofdstuk 5: alleen nrs. 45-48
- Hoofdstuk 7 alleen nr. 67


Jurisprudentie:
- Wennex
- Aurora
- Siardin
- Beklamel
- Levison
- Staleman/ Van de Ven
- Berghuizer Papierfabriek
- Ciris


Hoofdstuk 6 – het lidmaatschap van vereniging, coöperatie en onderlinge
waarborgmaatschappij
Inleiding
- Verenigingen, coöperaties en onderlinge waarborgmaatschappijen hebben leden die in de
organisatie een belangrijke plaats innemen
o Vormen draagvlak van de organisatie
o Verplichtingen kunnen niet contractueel worden opgelegd
- In stichting geen draagvlak waar vanuit de organisatie is opgebouwd
o Er is een bestuur dat moet besturen
o Afhankelijkheid ligt aan de statuten
o Verplichtingen kunnen wel contractueel worden opgelegd



Het ledenbegrip in het algemeen; gewone en andere leden
- Lidmaatschapsbegrip  twee aspecten
o Formele aspect
 Het tot stand komen en bestaan van het lidmaatschap als zodanig
o Materiële aspect
 De rechten en verplichtingen die uit het lidmaatschap voortvloeien

, - In Boek 2 BW wordt aan het lid het recht gegeven om aan de benoeming van bestuurders deel
te nemen en het recht om deel te nemen aan en te stemmen in de algemene vergadering
o Strijdpunt: in hoeverre daarnaast een lidmaatschap mogelijk is waaraan niet alle
materiële rechten zijn toegekend
- Opvatting: op grond van een en ander dat in een vereniging er in ieder geval gewone leden
moeten zijn, die stemrecht hebben in de algemene vergadering en benoemingsrecht ten
aanzien van bestuurders, maar dat het de vereniging vrijstaat om daarnaast statutair
lidmaatschappen in te stellen, waaraan deze rechten niet of slechts gedeeltelijk worden
toegekend


De aangeslotene bij de vereniging en de stichting
- Een vereniging kan leden en statutair aangeslotene kennen
- Bij stichting is lidmaatschap niet mogelijk
- Voor organisatorische rechten/verplichtingen van de aangeslotenen zijn de statuten bepalend
- Voor vermogensrechtelijke rechten/verplichtingen van de aangeslotenen geldt dat wijziging
daarvan door de rechtspersoon geen nadeel voor de aangeslotenen betekent tenzij de
bevoegdheid tot wijziging door de rechtspersoon in de aansluitingsovereenkomst uitdrukkelijk
was voorbehouden
o Aangeslotenen moet wel zelf hebben aangegeven zich te willen ‘aansluiten’
 Kan alleen contractueel aan vermogensrechtelijke verplichtingen ten opzicht
van de rechtspersoon worden gebonden
 In contract dienen de rechten/verplichtingen zijn vermeld + dient expliciet
naar de bepaling daaromtrent in de statuten te worden verwezen
 Band tussen aangeslotene en rechtspersoon valt te beschouwen als een
duurovereenkomst


Verkrijging van het persoonlijk lidmaatschap door toetreding
- Art. 2:34 lid 1: “het lidmaatschap van de vereniging is persoonlijk, tenzij de statuten anders
bepalen”
o Persoonlijk lidmaatschap wordt verkregen door toetreding
 Onderscheid tussen lid worden tijdens oprichting of lid worden bij latere
toetreding
- Hangt af van de vereniging of men vrije toetreding mogelijk maakt of niet
- Lidmaatschap: een band tussen de vereniging en een natuurlijke of rechtspersoon


Vrijheid tot weigering
- Vraag: is een vereniging geheel vrij om iemand als lid te weigeren?
o Grens is de wet en hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer
betaamt (6:162 BW)
 Rechter zal toelatingsbeleid slechts marginaal mogen toetsen
 Weigering kan door gebrek aan motivatie onredelijk zijn

, Aanbod en aanvaarding
- Toetreding vindt plaats door aanbod en aanvaarding
- Niet gezien worden als verbintenis scheppende overeenkomst
o Het gevolg van de toetreding is de verkrijging van lidmaatschapsbetrekking, die als
zodanig niet vermogensrechtelijk van aard is.
o Door toetreding worden de rechten/ verplichtingen niet vastgesteld tussen vereniging
en lid
 Aat via wet/statuten/reglementen/besluiten
- Voor ontstaan van het lidmaatschap is in de regel een besluit van het bestuur noodzakelijk
- Lidmaatschap ook wel een organisatierechtelijke overeenkomst
- Tenzij de statuten anders bepalen, beslist het bestuur over de toelating van een lid en kan bij
niet toelating de algemene vergadering alsnog tot toelating besluiten 2:33 BW
o Bestuur hier als vertegenwoordiger van de leden



Kwaliteitseisen voor leden
- Iedere vereniging mag binnen de grenzen van de openbare orde en goede zeden in haar
statuten bepalen wie zij wel en wie zij niet tot haar gemeenschap wil doen behoren
o Statuten kunnen voorwaarden stellen aan het lidmaatschap
 Vb kwaliteitseisen:
 Niet failliet zijn
 Handelingsbekwaam
 Niet veroordeeld zijn tot gevangenisstraf
o Indien betrokkene willens en weten tot vereniging toetreedt, waarvan hij niet aan de
kwaliteitsvereisten voldoet, zal hij geen lid zijn geworden
 Te goeder trouw?  wel toegetreden
 Indien de geldende versie van de statuten openbaar is gemaakt door
nederlegging bij het handelsregister, heeft het doen van een beroep op
te goeder trouw geen kans van slagen (2:6 lid 4 BW )
- Lidmaatschap van leden die niet (meer) voldoen aan de statutaire kwaliteitseisen, worden niet
automatisch beëindigd.
o Moet worden opgezegd door een van de partijen
- Kwaliteitsvereisten zijn te onderscheiden van lidmaatschapsverplichtingen
o Het niet voldoen aan kwaliteitseisen kan slechts leiden tot opzegging van het
lidmaatschap
o Het niet voldoen aan de lidmaatschapsverplichtingen de vereniging nakoming kan
eisen en eventueel het lid o.g.v. niet-nakoming uit het lidmaatschap kan ontzeggen


Automatisch (‘kwalitatief’) lidmaatschap (?)
- In aantal gevallen gaat wetgever tegen systeem in dat lidmaatschap van een vereniging
ontstaan door een vrijwillige toetreding
o Bij lidmaatschap van rechtswege bij de vereniging van (appartements-)eigenaars
overeenkomstig 5:125 lid 2 BW
o Onderlinge waarborgmaatschappij
 Lidmaatschap is in principe gekoppeld aan een verzekeringsovereenkomst
met de onderlinge
 Sprake van lidmaatschap van rechtswege