Samenvatting Inleiding Bestuursrecht

Samenvatting Inleiding bestuursrecht

Het bestuursrecht heeft betrekking op het openbaar bestuur, op hetgeen het openbaar bestuur doet en op zijn
relatie tot de burgers.
Openbaar bestuur  behoren de besturen van gemeenten, provincies en waterschappen, de ministeries en
vele andere overheidsinstanties.
Maatschappelijk belang  het gaat hierbij steeds om verzoeken en/of aanspraken van burgers en bedrijven
jegens de overheid  andersom vormen de door burgers en bedrijven te betalen belastingen de grootste
inkomsten voor de overheid (bestuursrecht)
Nederlands bestuursrecht is verweven met Europees bestuursrecht
Nederlandse organen passen het EU-recht aan in Nederland en Nederlandse rechters die die toepassing
beoordelen
4 fundamentele eisen democratische rechtsstaat
1. Wetmatigheid van bestuur
2. Rechterlijke controle
3. Evenwicht tussen verschillende ‘machten’
4. Eerbiediging van grondrechten
Legaliteitsvereiste  het bestuur heeft voor vele handelingen een grondslag nodig in een wet, en het bestuur
dient te handelen conform die wet wanneer het deze handelingen verricht. (wet in formele zin)
 Burgers zijn uiteindelijk bereid om deze legale roof te aanvaarden, is dat de betrokken bevoegdheden
op een democratisch tot stand gekomen wet berusten en op een zorgvuldige wijze worden
uitgeoefend
 Het verbod of gebod mag wel in een lagere regeling staan, maar moet uiteindelijk een grondslag
hebben in een wet in formele zin.
De overheid behartigt het algemeen belang.
Specialiteitsbeginsel  houdt in dat het bestuur bij de uitvoering van een bepaalde wettelijke regeling slechts
die belangen mag behartigen ter bescherming waarvan de betrokken regeling in het leven is geroepen.
 Wetten dienen daarom een specifiek belang, en geven aan ene of meer organen nauwkeurig
omschreven bevoegdheden om dat specifieke belang te behartigen.
 Het bestuur mag bij het gebruik van een bevoegdheid, toegekend in een bepaalde wettelijke regeling,
dus slechts het belang behartigen waarvoor die regeling speciaal is vastgesteld.
Normadressaten
Er zijn normen die bedoeld zijn voor overheidsinstanties  die overheidsinstanties als geadresseerde hebben
 de Grondwet draagt de wetgever op om allerlei wetten te maken.
Beleidsregels: bevatten normen die meestal het bestuursorgaan dat de regels opstelt, binden.

Hiërarchische opbouw een lagere regeling mag daarbij niet in strijd komen met een hogere
 Statuut  geeft een regeling voor de verhoudingen tussen Nederland en de andere landen van het
Koninkrijk
 Grondwet  bevat naast de grondrechten veel organisatierecht, doch weinig tot de burger gerichte
regels
 Wet in formele zin  mag niet in strijd zijn met de Grondwet
 AMvB  bevatten, naast andere bepalingen, algemeen verbindende voorschriften, gericht tot de
burgers.
 Beleidsregels  zijn geen wettelijke regels en komen daarom onderaan het regelbouwwerk
 Vergunningsvoorschriften  mogen nooit in strijd zijn met algemene regels en in beginsel ook niet
met beleidsregels die op de beslissing tot verlening of weigering van een vergunning of op een andere
beschikking betrekking hebben.

, Historie Gw  begin 80 moest er een wet komen die algemene regels van bestuursrecht zou bevatten  Gw
1983 werd een verplichting tot het vaststellen van een dergelijke wet opgenomen.

Structuur Awb
 Begint met definitiebepalingen
 Onder wordt verstaan  wilt de wetgever tot uitdrukking willen brengen dat begrippen als
bestuursorgaan ook in andere wetten de betekenis hebben die daaraan in de Awb wordt gegeven
 Kent een opbouw die gaat van algemeen naar bijzonder
 Opbouw maakt het moeilijk door gelaagde structuur
 Maar voorkomt herhalen

Doelstelling Awb
1. Meer eenheid in de bestuursrechtelijke wetgeving  algemene bezwaar- en beroepstermijn van 6
weken
2. Systematiseren en vereenvoudigen van bestuursrechtelijke wetgeving  door vele min of meer
gelijkluidende bepalingen in vele afzonderlijke wetten te vervangen door een algemene regeling in de
Awb.
3. In de wet vastleggen van normen die in de rechtspraak zijn ontwikkeld  zorgvuldigheidsbeginsel,
motiveringsbeginsel
4. Treffen van voorzieningen die naar hun aard een algemene regeling behoeven  de zogenaamde
doorzendplicht, ingeval een stuk bij de verkeerde instantie wordt ingediend
Bestuursrecht is dus NIET gelijk aan Awb-recht.
4 manieren wetgeving Awb
1. Dwingend recht, afwijking daarvan in lagere wetgeving is niet toegestaan en zal in een
beroepsprocedure door de rechter onverbindend worden geacht.
2. Regelend recht, de AWB bevat de hoofdregel, maar staat afwijking daarvan ook in lagere wetgeving
uitdrukkelijk toe
3. Aanvullend recht, de regel is in beginsel te vinden in andere wetgeving uitdrukkelijk toe.
4. Facultatief recht, geeft voor gevallen waarin voor het nemen van besluiten niet reeds bij wettelijk
voorschrift is bepaald dat deze afdeling geldt, aan andere regelgevers en bestuursorganen de
bevoegdheid te bepalen dat afdeling 3.4 moet worden toegepast bij de voorbereiding van bepaalde
besluiten.  Dat mogen ze dus doen, maar dat hoeft niet. Je mag zeggen het is van toepassing of je
zegt dat je het niet gebruikt.




Horizontaal  staat op gelijk niveau
Verticaal  staat niet op gelijk niveau
Aan organen van hogere overheden  bevoegdheden toekent, waarmee zij organen van lagere overheden tot
bepaalde handelingen kunnen dwingen of waarmee ze aan besluiten van die organen werking kunnen
onthouden of ontnemen
Openbare lichamen: publieke gemeenschappen met een zekere democratische legitimatie  de wet stelt
openbare lichamen in en regelt hun taken en bevoegdheden
Centraal niveau  staat met ministeries en zelfstandige bestuursorganen
Decentraal niveau  de provincies, de gemeenten, de waterschappen, de Sociaal-Economische Raad en de
openbare lichamen voor bepaalde beroepen
De reden voor de wetgever om aan openbare lichamen rechtspersoonlijkheid toe te kennen, is dat zij daardoor
kunnen deelnemen aan het vermogensrechtelijke rechtsverkeer