Bijna alles wat je moet weten over psychologie
Inleiding
Waarom moet een leerkracht lager onderwijs weten hoe kinderen zich
ontwikkelen? Je gaat je eigen lesgeven daar aan aanpassen
Belang van ontwikkelingspsychologie
• in omgang met kinderen rekening houden met typische kenmerken
van elke leeftijd
• vb. leerboeken, werkvormen, straffen en belonen…
• elke fase bouwt verder op voorgaande fase
• herkennen “normale” en “abnormale” ontwikkeling + inspelen
• eigen levensloop en die van anderen beter begrijpen
Wat is psychologie?
Psyché = de geest/ ziel
Logos= de leer
Dus is de leer van die ziel of menselijke geest.
Wat is ontwikkelingspsychologie?
Bestudeert gedrag, denken en beleven van mensen in verschillende
levensfasen
Ook: cognitieve psychologie – sociale psychologie…
Tabula rasa = kind wordt geboren als een wit, onbeschreven blad.
Zo actueel mogelijk
• Replicatiecrisis
• Bekende onderzoeken geven andere resultaten
• Bekende onderzoeken blijken vervalst
• Het Stanford gevangenisonderzoek van Zimbardo: hoort bij
vervalsing van onderzoek, dus doorstaat de replicatiecrisis niet.
Kritiek: Rutger Bergman
Experiment Milgram
Schokken geven aan de persoon aan de andere kant van de muur. Hij zou
maar een paar gegevens hebben door gegeven, waardoor het gemiddelde
niet klopt.
,Hoe weten we iets in de psychologie?
Observeren: definitie? Hypotheses testen via onderzoek
Darwin en Piaget zijn belangrijke personen.
2 grote uitdagingen:
1) Wetenschappelijke afstan behouden
2) Generaliseerbaarheid vaststellen ( niet omdat jou kind het doet, dat
het bij elk kind zo is
Verloop wetenschap
Klinische methode !!!*
Hoe weten we iets in de psychologie?
Ontwikkeling en gedrag=
Deze drie begrippen zijn
belangrijk
,Hypotheses testen via onderzoek
Correlatie versus causaal verband
Wat zijn de mogelijke verbanden tussen zelfvertrouwen en goede
leerprestaties?
Causaal verband -> een oorzaak gevolg verband
Correlatie <-> er is een samenhang/verband, pijl in twee richtingen.
Op zoek naar oorzakelijke verbanden via experimenten en
instrumenten
Stel: men wil weten of een nieuwe leesmethode symptomen van dyslexie
kan verminderen.
**
• Random(n)isatie (wie tot welke groep behoort wordt hierdoor
bepaalt)
• proefpersonen weten zelf niet tot welke groep ze horen
• onderzoekers weten het alleen als dit nodig is voor het onderzoek
Storende factoren uitschakelen
Experimentele groep -> ondergaat het experiment (lln. Die de nieuwe
leesmethode zullen gebruiken)
Controlegroep -> blijft het op de gewone groep doen (doet het normaal,
zoals anders)
Pretest -> een start test
, Posttest -> opnieuw een test en heeft de interventie nu invloed of niet?
Stel: men wil weten of een nieuw medicijn leidt tot betere concentratie.
De testen zijn heel belangrijk en zullen aan deze twee voorwaarden
moeten voldoen:
• Valide: meet de test wat je wil meten?
• Betrouwbaar: in welke mate krijg je hetzelfde resultaat als je de
test herhaalt? Nodig voor validiteit – niet voldoende
Voorbeeld: Bobo doll experiment
Kinderen zien een filmpje van een volwassene die de pop slaat, daarna
worden ze alleen gelaten met de pop. Leidt het zien van agressie naar
agressie?
Hypotheses testen via onderzoek
Niet alles kan onderzocht worden via experimenten
• Onethisch (bvb. gevangenisonderzoek Zimbardo, of impact van
rokers op kinderen, dat is niet etische we kunnen ze niet in
verplichte rook zetten)
• Alternatieven
• Natuurlijke observaties (kijken hoe het reageert als je
het toevallig ziet)
• Surveys of vragenlijsten/interviews
• Casestudies (= een geval dat je …?
Op zoek naar evoluties en ontwikkeling via longitudinaal en
dwarsdoorsnede- of cohortonderzoek
Stel: je wilt weten of sociale media invloed hebben op de ontwikkeling en
gevoelens van tieners
Inleiding
Waarom moet een leerkracht lager onderwijs weten hoe kinderen zich
ontwikkelen? Je gaat je eigen lesgeven daar aan aanpassen
Belang van ontwikkelingspsychologie
• in omgang met kinderen rekening houden met typische kenmerken
van elke leeftijd
• vb. leerboeken, werkvormen, straffen en belonen…
• elke fase bouwt verder op voorgaande fase
• herkennen “normale” en “abnormale” ontwikkeling + inspelen
• eigen levensloop en die van anderen beter begrijpen
Wat is psychologie?
Psyché = de geest/ ziel
Logos= de leer
Dus is de leer van die ziel of menselijke geest.
Wat is ontwikkelingspsychologie?
Bestudeert gedrag, denken en beleven van mensen in verschillende
levensfasen
Ook: cognitieve psychologie – sociale psychologie…
Tabula rasa = kind wordt geboren als een wit, onbeschreven blad.
Zo actueel mogelijk
• Replicatiecrisis
• Bekende onderzoeken geven andere resultaten
• Bekende onderzoeken blijken vervalst
• Het Stanford gevangenisonderzoek van Zimbardo: hoort bij
vervalsing van onderzoek, dus doorstaat de replicatiecrisis niet.
Kritiek: Rutger Bergman
Experiment Milgram
Schokken geven aan de persoon aan de andere kant van de muur. Hij zou
maar een paar gegevens hebben door gegeven, waardoor het gemiddelde
niet klopt.
,Hoe weten we iets in de psychologie?
Observeren: definitie? Hypotheses testen via onderzoek
Darwin en Piaget zijn belangrijke personen.
2 grote uitdagingen:
1) Wetenschappelijke afstan behouden
2) Generaliseerbaarheid vaststellen ( niet omdat jou kind het doet, dat
het bij elk kind zo is
Verloop wetenschap
Klinische methode !!!*
Hoe weten we iets in de psychologie?
Ontwikkeling en gedrag=
Deze drie begrippen zijn
belangrijk
,Hypotheses testen via onderzoek
Correlatie versus causaal verband
Wat zijn de mogelijke verbanden tussen zelfvertrouwen en goede
leerprestaties?
Causaal verband -> een oorzaak gevolg verband
Correlatie <-> er is een samenhang/verband, pijl in twee richtingen.
Op zoek naar oorzakelijke verbanden via experimenten en
instrumenten
Stel: men wil weten of een nieuwe leesmethode symptomen van dyslexie
kan verminderen.
**
• Random(n)isatie (wie tot welke groep behoort wordt hierdoor
bepaalt)
• proefpersonen weten zelf niet tot welke groep ze horen
• onderzoekers weten het alleen als dit nodig is voor het onderzoek
Storende factoren uitschakelen
Experimentele groep -> ondergaat het experiment (lln. Die de nieuwe
leesmethode zullen gebruiken)
Controlegroep -> blijft het op de gewone groep doen (doet het normaal,
zoals anders)
Pretest -> een start test
, Posttest -> opnieuw een test en heeft de interventie nu invloed of niet?
Stel: men wil weten of een nieuw medicijn leidt tot betere concentratie.
De testen zijn heel belangrijk en zullen aan deze twee voorwaarden
moeten voldoen:
• Valide: meet de test wat je wil meten?
• Betrouwbaar: in welke mate krijg je hetzelfde resultaat als je de
test herhaalt? Nodig voor validiteit – niet voldoende
Voorbeeld: Bobo doll experiment
Kinderen zien een filmpje van een volwassene die de pop slaat, daarna
worden ze alleen gelaten met de pop. Leidt het zien van agressie naar
agressie?
Hypotheses testen via onderzoek
Niet alles kan onderzocht worden via experimenten
• Onethisch (bvb. gevangenisonderzoek Zimbardo, of impact van
rokers op kinderen, dat is niet etische we kunnen ze niet in
verplichte rook zetten)
• Alternatieven
• Natuurlijke observaties (kijken hoe het reageert als je
het toevallig ziet)
• Surveys of vragenlijsten/interviews
• Casestudies (= een geval dat je …?
Op zoek naar evoluties en ontwikkeling via longitudinaal en
dwarsdoorsnede- of cohortonderzoek
Stel: je wilt weten of sociale media invloed hebben op de ontwikkeling en
gevoelens van tieners
