Topic: Sports and Communication
Januari 2026
Thema 1: Sport and Mediatisation
Artikel 1: Sport and mediatization. Chapter 1: Introduction.
Samenvatting beknopt
Dit artikel introduceert het concept mediatization om te verklaren hoe media een structurele
en diepgaande rol spelen in sociale en culturele veranderingen binnen sport. Frandsen laat
zien dat media niet langer alleen sport verslaan, maar sportpraktijken, organisaties en
identiteiten actief vormgeven, vooral in het digitale tijdperk. Aan de hand van historische
voorbeelden en een hedendaagse casus (recreatieve sporters met apps en social media) wordt
duidelijk dat sport en media al lange tijd wederzijds afhankelijk zijn. Mediatization wordt
gepresenteerd als een analytisch perspectief om deze langdurige, complexe en niet-uniforme
veranderingen te begrijpen.
Hoofdbevindingen
Media zijn structureel ingebed geraakt in alle niveaus van sport: professioneel,
amateur en recreatief.
Mediatization is geen recent fenomeen, maar een historisch proces dat door
digitalisering sterk is versneld en verdiept.
Digitale en sociale media veranderen sportpraktijken door nieuwe vormen van
organisatie, interactie en identiteit mogelijk te maken.
Media fungeren zowel als ingebedde hulpmiddelen in sport als semi-onafhankelijke
instituties met eigen logica en belangen.
Belangrijkste punten uit het artikel
Mediatization als concept: media zijn geen externe factor, maar verweven met
cultuur en samenleving.
Sport als voorbeeld: sport is een ‘klassiek’ domein waarin de invloed van media
duidelijk zichtbaar is.
Digitale media (apps, social media, tracking technologie) veranderen hoe sport wordt
beleefd, georganiseerd en gedeeld.
Geen uniform proces: mediatization verschilt per sport, niveau, context en historisch
moment.
Sensitizing concept: mediatization is geen vast model, maar een denkkader om
empirische veranderingen te analyseren.
Historische wederkerigheid: media hebben sport gevormd (regels, evenementen,
populariteit), maar sport heeft ook mediaontwikkeling gestuurd.
Conclusie
Frandsen betoogt dat sport alleen goed begrepen kan worden als we erkennen dat media een
fundamentele rol spelen in haar organisatie, betekenis en ontwikkeling. Mediatization helpt
om sport niet langer te zien als een apart sociaal domein dat beïnvloed wordt door media,
maar als een praktijk die door media wordt gevormd. Vooral in het digitale tijdperk vervagen
grenzen tussen sport, media en dagelijks leven steeds meer. Daarmee vormt mediatization een
essentieel analytisch kader voor het thema Sports and Communication.
,Artikel 2: Rediscovering Mediatization of Sport
Samenvatting beknopt
Dit artikel herpositioneert mediatization als een centraal analytisch kader voor het begrijpen
van hedendaagse veranderingen in sport en communicatie. De auteurs benadrukken dat
digitalisering heeft geleid tot een nieuwe fase van mediatization, waarin meerdere media
gelijktijdig en contextafhankelijk invloed uitoefenen op sport. Zij maken een duidelijk
onderscheid tussen mediation (communicatieprocessen) en mediatization (structurele,
langdurige maatschappelijke veranderingen). Daarnaast introduceren zij een analytische
matrix om verschillende vormen en niveaus van mediatization in sport systematisch te
analyseren.
Hoofdbevindingen
Mediatization van sport is een langdurig, contextafhankelijk en niet-uniform
proces.
Digitale media veroorzaken een nieuwe mediatization golf, vergelijkbaar met de
impact van televisie.
Mediatization gaat verder dan mediacontent en betreft structurele veranderingen in
sportpraktijken, organisaties en machtsverhoudingen.
De auteurs bieden een theoretisch raamwerk (matrix) om verschillende vormen van
media-afhankelijkheid in sport te analyseren.
Belangrijkste punten uit het artikel
Definitie mediatization: veranderingen in sociale en communicatieve processen door
groeiende afhankelijkheid van media.
Onderscheid mediation vs. mediatization: mediation = communicatie via media;
mediatization = cumulatieve, structurele effecten op sport en samenleving.
Nieuwe mediasport order: digitalisering heeft sport fundamenteel veranderd, maar
traditionele massamedia blijven cruciaal.
Context en cultuur: mediatization verschilt per land, sport, gender en socio-
economische structuur.
Drie vormen van media-afhankelijkheid (Jansson):
o Transactioneel: sport past zich aan media aan voor zichtbaarheid en
opbrengsten.
o Ritueel: media beïnvloeden dagelijkse sportpraktijken en betekenissen.
o Functioneel: sport wordt afhankelijk van media (bv. e-sport, tracking apps).
Analytische matrix: combineert media-afhankelijkheid met sociale systemen
(interactie, organisatie, samenleving) als hulpmiddel voor onderzoek.
Conclusie
Licen et al. laten zien dat mediatization essentieel is om de hedendaagse relatie tussen sport
en communicatie te begrijpen, vooral in een gedigitaliseerde en geglobaliseerde
mediaomgeving. Het artikel waarschuwt tegen simplistische claims over media-invloed en
benadrukt het belang van context, cultuur en historische continuïteit. Door het onderscheid
tussen mediation en mediatization te verduidelijken en een concreet analysekader aan te
bieden, draagt dit artikel sterk bij aan theoretische verfijning binnen Sports and
Communication. Daarmee vormt het een brug tussen klassieke media-sportstudies en
hedendaagse mediatization-theorie.
,Artikel 3: Mediatization and Sport: A Bottom-Up Perspective
Samenvatting beknopt
Dit artikel past het concept mediatization toe op voetbal vanuit een bottom-up perspectief,
met focus op de dagelijkse media-ervaringen van jonge mensen in Engeland. In plaats van
instituties centraal te stellen, analyseren de auteurs hoe media-gebruik wordt geïntegreerd in
alledaagse voetbalpraktijken, kennis en vaardigheden. Aan de hand van workshops en
interviews laten zij zien dat media niet alleen bepalen hoe voetbal wordt gevolgd, maar
ook hoe het spel wordt begrepen en gespeeld. Mediatization wordt hierbij gebruikt als
een medium-level concept dat helpt verklaren hoe media langzaam genormaliseerd raken in
sportbeleving.
Hoofdbevindingen
Jongeren beleven en begrijpen voetbal grotendeels via meerdere media-
platforms (tv, social media, games, video).
Mediatization werkt niet uniform: er bestaan duidelijke verschillen naar gender en
intensiteit van media-gebruik.
Media beïnvloeden niet alleen consumptie, maar ook voetbalkennis, speelstijl en
waardering van spelers.
Een bottom-up benadering laat zien hoe mediatization zich verankert in dagelijkse
routines en belichaamde praktijken.
Belangrijkste punten uit het artikel
Bottom-up benadering: focus op ervaringen, praktijken en betekenissen van jonge
voetballers en fans.
Mediatization als medium-level concept: niet allesomvattend, maar toepasbaar op
een specifiek sociaal domein (voetbal).
Vier dimensies van mediatization (Schulz):
o Extension: media maken globale kennis en betrokkenheid mogelijk (bv. Messi,
Ronaldo).
o Substitution: media-activiteiten kunnen fysieke sportervaringen vervangen (bv.
FIFA i.p.v. zelf spelen).
o Amalgamation: media en sportpraktijken raken verweven (bv. skills uit games
of tv toepassen op het veld).
o Accommodation: individuen passen hun kennis en vaardigheden aan om te
kunnen deelnemen aan media-gedreven voetbalcultuur.
Rol van videogames: FIFA beïnvloedt hoe jongeren tactiek, techniek en “wat echt
voetbal is” begrijpen.
Genderverschillen: jongens volgen voetbal intensiever via media dan meisjes, wat
nuance toevoegt aan claims over media-invloed.
Conclusie
Skey et al. tonen aan dat mediatization van sport niet alleen zichtbaar is op institutioneel
niveau, maar diep verweven is met alledaagse voetbalpraktijken van jongeren. Media vormen
een vanzelfsprekend referentiekader voor kennis, vaardigheden en waarderingen binnen
voetbal, zonder dat dit leidt tot simpele oorzaak-gevolgrelaties. Door mediatization bottom-up
te analyseren, biedt het artikel een belangrijke aanvulling op institutionele benaderingen van
sport en media. Daarmee benadrukt het de waarde van mediatization als analytisch kader
binnen Sports and Communication.
, Hoorcollege week 1 - Mediatisation
Doel van het college
Introductie van het vak Sports and Communication
Uitleg van mediatization als centraal analytisch concept
Leren kijken naar sport en communicatie op meerdere niveaus
Voorbereiding op de thema’s en literatuur van de cursus
Sport en communicatie: drie niveaus van analyse
Sport en communicatie worden in deze cursus geanalyseerd op drie samenhangende niveaus:
Macro (maatschappelijk niveau)
o Hoe media en technologie sport creëren of fundamenteel veranderen
o Voorbeelden: ontstaan van nieuwe sporten, e-sport, grootschalige
mediagebeurtenissen
Meso (institutioneel niveau)
o Hoe sportorganisaties omgaan met media
o Voorbeelden: clubs als mediaplatforms, communicatie-afdelingen,
crisiscommunicatie
Micro (individueel niveau)
o Hoe individuen media gebruiken in sport
o Voorbeelden: sportapps, social media, fanbeleving, zelftracking
Mediatization: kern van het vak
Mediatization beschrijft hoe media en communicatie verweven raken met het
dagelijks leven
Andere instituties (zoals sport) passen zich aan aan media en hun logica
Media zijn niet neutraal, maar hebben eigen belangen, waarden en doelen
Mediatization vindt plaats naast andere processen:
o Digitalisering
o Commercialisering
o Globalisering
Het is een niet-lineair en contextafhankelijk proces
Mediatization als “sensitizing concept”
Mediatization is geen vast model of meetinstrument
Het is een sensitizing concept (Blumer, 1954):
o Geeft richting aan analyse
o Helpt onderzoekers zien waar ze moeten kijken
o Blijft flexibel en toepasbaar in verschillende contexten
Geschikt om complexe veranderingen in sport en communicatie te bestuderen
Twee onderzoekstradities binnen mediatization
1. Social-constructivistische benadering
Focus op dagelijkse sportpraktijken
Vragen zoals:
o Hoe beleven mensen sport via media?
o Hoe beïnvloeden media sportervaringen en identiteiten?
2. Institutionele benadering
Media als machtige instituties met eigen logica
Andere instituties (zoals sport) moeten zich aanpassen
Sport en media hebben een symbiotische relatie
Januari 2026
Thema 1: Sport and Mediatisation
Artikel 1: Sport and mediatization. Chapter 1: Introduction.
Samenvatting beknopt
Dit artikel introduceert het concept mediatization om te verklaren hoe media een structurele
en diepgaande rol spelen in sociale en culturele veranderingen binnen sport. Frandsen laat
zien dat media niet langer alleen sport verslaan, maar sportpraktijken, organisaties en
identiteiten actief vormgeven, vooral in het digitale tijdperk. Aan de hand van historische
voorbeelden en een hedendaagse casus (recreatieve sporters met apps en social media) wordt
duidelijk dat sport en media al lange tijd wederzijds afhankelijk zijn. Mediatization wordt
gepresenteerd als een analytisch perspectief om deze langdurige, complexe en niet-uniforme
veranderingen te begrijpen.
Hoofdbevindingen
Media zijn structureel ingebed geraakt in alle niveaus van sport: professioneel,
amateur en recreatief.
Mediatization is geen recent fenomeen, maar een historisch proces dat door
digitalisering sterk is versneld en verdiept.
Digitale en sociale media veranderen sportpraktijken door nieuwe vormen van
organisatie, interactie en identiteit mogelijk te maken.
Media fungeren zowel als ingebedde hulpmiddelen in sport als semi-onafhankelijke
instituties met eigen logica en belangen.
Belangrijkste punten uit het artikel
Mediatization als concept: media zijn geen externe factor, maar verweven met
cultuur en samenleving.
Sport als voorbeeld: sport is een ‘klassiek’ domein waarin de invloed van media
duidelijk zichtbaar is.
Digitale media (apps, social media, tracking technologie) veranderen hoe sport wordt
beleefd, georganiseerd en gedeeld.
Geen uniform proces: mediatization verschilt per sport, niveau, context en historisch
moment.
Sensitizing concept: mediatization is geen vast model, maar een denkkader om
empirische veranderingen te analyseren.
Historische wederkerigheid: media hebben sport gevormd (regels, evenementen,
populariteit), maar sport heeft ook mediaontwikkeling gestuurd.
Conclusie
Frandsen betoogt dat sport alleen goed begrepen kan worden als we erkennen dat media een
fundamentele rol spelen in haar organisatie, betekenis en ontwikkeling. Mediatization helpt
om sport niet langer te zien als een apart sociaal domein dat beïnvloed wordt door media,
maar als een praktijk die door media wordt gevormd. Vooral in het digitale tijdperk vervagen
grenzen tussen sport, media en dagelijks leven steeds meer. Daarmee vormt mediatization een
essentieel analytisch kader voor het thema Sports and Communication.
,Artikel 2: Rediscovering Mediatization of Sport
Samenvatting beknopt
Dit artikel herpositioneert mediatization als een centraal analytisch kader voor het begrijpen
van hedendaagse veranderingen in sport en communicatie. De auteurs benadrukken dat
digitalisering heeft geleid tot een nieuwe fase van mediatization, waarin meerdere media
gelijktijdig en contextafhankelijk invloed uitoefenen op sport. Zij maken een duidelijk
onderscheid tussen mediation (communicatieprocessen) en mediatization (structurele,
langdurige maatschappelijke veranderingen). Daarnaast introduceren zij een analytische
matrix om verschillende vormen en niveaus van mediatization in sport systematisch te
analyseren.
Hoofdbevindingen
Mediatization van sport is een langdurig, contextafhankelijk en niet-uniform
proces.
Digitale media veroorzaken een nieuwe mediatization golf, vergelijkbaar met de
impact van televisie.
Mediatization gaat verder dan mediacontent en betreft structurele veranderingen in
sportpraktijken, organisaties en machtsverhoudingen.
De auteurs bieden een theoretisch raamwerk (matrix) om verschillende vormen van
media-afhankelijkheid in sport te analyseren.
Belangrijkste punten uit het artikel
Definitie mediatization: veranderingen in sociale en communicatieve processen door
groeiende afhankelijkheid van media.
Onderscheid mediation vs. mediatization: mediation = communicatie via media;
mediatization = cumulatieve, structurele effecten op sport en samenleving.
Nieuwe mediasport order: digitalisering heeft sport fundamenteel veranderd, maar
traditionele massamedia blijven cruciaal.
Context en cultuur: mediatization verschilt per land, sport, gender en socio-
economische structuur.
Drie vormen van media-afhankelijkheid (Jansson):
o Transactioneel: sport past zich aan media aan voor zichtbaarheid en
opbrengsten.
o Ritueel: media beïnvloeden dagelijkse sportpraktijken en betekenissen.
o Functioneel: sport wordt afhankelijk van media (bv. e-sport, tracking apps).
Analytische matrix: combineert media-afhankelijkheid met sociale systemen
(interactie, organisatie, samenleving) als hulpmiddel voor onderzoek.
Conclusie
Licen et al. laten zien dat mediatization essentieel is om de hedendaagse relatie tussen sport
en communicatie te begrijpen, vooral in een gedigitaliseerde en geglobaliseerde
mediaomgeving. Het artikel waarschuwt tegen simplistische claims over media-invloed en
benadrukt het belang van context, cultuur en historische continuïteit. Door het onderscheid
tussen mediation en mediatization te verduidelijken en een concreet analysekader aan te
bieden, draagt dit artikel sterk bij aan theoretische verfijning binnen Sports and
Communication. Daarmee vormt het een brug tussen klassieke media-sportstudies en
hedendaagse mediatization-theorie.
,Artikel 3: Mediatization and Sport: A Bottom-Up Perspective
Samenvatting beknopt
Dit artikel past het concept mediatization toe op voetbal vanuit een bottom-up perspectief,
met focus op de dagelijkse media-ervaringen van jonge mensen in Engeland. In plaats van
instituties centraal te stellen, analyseren de auteurs hoe media-gebruik wordt geïntegreerd in
alledaagse voetbalpraktijken, kennis en vaardigheden. Aan de hand van workshops en
interviews laten zij zien dat media niet alleen bepalen hoe voetbal wordt gevolgd, maar
ook hoe het spel wordt begrepen en gespeeld. Mediatization wordt hierbij gebruikt als
een medium-level concept dat helpt verklaren hoe media langzaam genormaliseerd raken in
sportbeleving.
Hoofdbevindingen
Jongeren beleven en begrijpen voetbal grotendeels via meerdere media-
platforms (tv, social media, games, video).
Mediatization werkt niet uniform: er bestaan duidelijke verschillen naar gender en
intensiteit van media-gebruik.
Media beïnvloeden niet alleen consumptie, maar ook voetbalkennis, speelstijl en
waardering van spelers.
Een bottom-up benadering laat zien hoe mediatization zich verankert in dagelijkse
routines en belichaamde praktijken.
Belangrijkste punten uit het artikel
Bottom-up benadering: focus op ervaringen, praktijken en betekenissen van jonge
voetballers en fans.
Mediatization als medium-level concept: niet allesomvattend, maar toepasbaar op
een specifiek sociaal domein (voetbal).
Vier dimensies van mediatization (Schulz):
o Extension: media maken globale kennis en betrokkenheid mogelijk (bv. Messi,
Ronaldo).
o Substitution: media-activiteiten kunnen fysieke sportervaringen vervangen (bv.
FIFA i.p.v. zelf spelen).
o Amalgamation: media en sportpraktijken raken verweven (bv. skills uit games
of tv toepassen op het veld).
o Accommodation: individuen passen hun kennis en vaardigheden aan om te
kunnen deelnemen aan media-gedreven voetbalcultuur.
Rol van videogames: FIFA beïnvloedt hoe jongeren tactiek, techniek en “wat echt
voetbal is” begrijpen.
Genderverschillen: jongens volgen voetbal intensiever via media dan meisjes, wat
nuance toevoegt aan claims over media-invloed.
Conclusie
Skey et al. tonen aan dat mediatization van sport niet alleen zichtbaar is op institutioneel
niveau, maar diep verweven is met alledaagse voetbalpraktijken van jongeren. Media vormen
een vanzelfsprekend referentiekader voor kennis, vaardigheden en waarderingen binnen
voetbal, zonder dat dit leidt tot simpele oorzaak-gevolgrelaties. Door mediatization bottom-up
te analyseren, biedt het artikel een belangrijke aanvulling op institutionele benaderingen van
sport en media. Daarmee benadrukt het de waarde van mediatization als analytisch kader
binnen Sports and Communication.
, Hoorcollege week 1 - Mediatisation
Doel van het college
Introductie van het vak Sports and Communication
Uitleg van mediatization als centraal analytisch concept
Leren kijken naar sport en communicatie op meerdere niveaus
Voorbereiding op de thema’s en literatuur van de cursus
Sport en communicatie: drie niveaus van analyse
Sport en communicatie worden in deze cursus geanalyseerd op drie samenhangende niveaus:
Macro (maatschappelijk niveau)
o Hoe media en technologie sport creëren of fundamenteel veranderen
o Voorbeelden: ontstaan van nieuwe sporten, e-sport, grootschalige
mediagebeurtenissen
Meso (institutioneel niveau)
o Hoe sportorganisaties omgaan met media
o Voorbeelden: clubs als mediaplatforms, communicatie-afdelingen,
crisiscommunicatie
Micro (individueel niveau)
o Hoe individuen media gebruiken in sport
o Voorbeelden: sportapps, social media, fanbeleving, zelftracking
Mediatization: kern van het vak
Mediatization beschrijft hoe media en communicatie verweven raken met het
dagelijks leven
Andere instituties (zoals sport) passen zich aan aan media en hun logica
Media zijn niet neutraal, maar hebben eigen belangen, waarden en doelen
Mediatization vindt plaats naast andere processen:
o Digitalisering
o Commercialisering
o Globalisering
Het is een niet-lineair en contextafhankelijk proces
Mediatization als “sensitizing concept”
Mediatization is geen vast model of meetinstrument
Het is een sensitizing concept (Blumer, 1954):
o Geeft richting aan analyse
o Helpt onderzoekers zien waar ze moeten kijken
o Blijft flexibel en toepasbaar in verschillende contexten
Geschikt om complexe veranderingen in sport en communicatie te bestuderen
Twee onderzoekstradities binnen mediatization
1. Social-constructivistische benadering
Focus op dagelijkse sportpraktijken
Vragen zoals:
o Hoe beleven mensen sport via media?
o Hoe beïnvloeden media sportervaringen en identiteiten?
2. Institutionele benadering
Media als machtige instituties met eigen logica
Andere instituties (zoals sport) moeten zich aanpassen
Sport en media hebben een symbiotische relatie
