Tijdvak 5
Ontdekkers en hervormers
K.A de hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de klassieke oudheid.
-hernieuwde oriëntatie
-de oudheid ‘denken aan’ (filosofen van grieken romeinen, bouwkunst, ideeën, en
ontstaan van christendom)
-voor de renaissance ging het eigenlijk zo : het gewone volk (boeren enzo) die dachten
het zal wel met de oudheid en deden er niet zoveel mee, en de kerk (mensen met ook
meer verstand) zeiden ja prima maar het gaat om de christelijke teksten, die moeten we
bestuderen.
-Dan komt de renaissance: letterlijk : wedergeboorte. Het is een periode in de 15e eeuw
waarin een verandering in de Europese cultuur plaatsvond .
-renaissance denkers zeiden: de oudheid was een tijd waar alles nog ‘’goed’’ was, dat is
de tijd die we moeten laten herleven.
-Hieruit komt ook de naam ‘middeleeuwen’ de periode tussen de oudheid en renaissance waarin het allemaal slecht
was.
-ze gingen dus heroriënteren op het erfgoed van de klassieke oudheid
-Ze moesten die klassieke oudheid gaan bestuderen, kopiëren en verbeteren.
-architectuur, schilderkunst en beeldhouwkunst maar ook over bijvoorbeeld de
geschriften. Ze gingen die dingen die ze daarin lazen niet alleen bestuderen maar ook
uitproberen, en dat is dus de hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de klassieke
oudheid.
,K.A het begin van de Europese overzeese expansie.
-Het begon eigenlijk met de Europese handelaren die steeds meer met elkaar gingen
handelen en steeds meer naar de buitenwereld keken.
-ze wilden graag handelen met Azië , ze wisten dat dat bestond en dat daar bepaalde
dingen vandaan kwamen zoals katoen, porselein enzovoort.
-die handel moest via het midden-oosten en daar zaten de moslims
-en christenen (Europa) en moslims waren geen vrienden, moslims stelden
voorwaarden en dat wilden de Europese handelaars niet.
–Dus ze bedachten een andere oplossing en keken de andere kant op, zo kwam de
ontdekkingstocht van Columbus waarmee hij ‘perongeluk’ Amerika ontdekte.
-Een andere bekende ontdekkingsreiziger was Vasco da Gama die ontdekte een route
om Afrika heen, die was heel belangrijk want daardoor maakte hij de weg vrij voor
Europa om naar Azië te gaan.
-je had ook nog een Nederlandse ontdekkingsreiziger : Barentsz, die ontdekte dat je
niet via de noordpool naar het oosten kan varen maar zo kwamen ze wel veel andere
dingen tegen.
-zo ontdekten die Europeanen samen alle vaarroutes over de hele wereld en zo
brachten ze de wereld met elkaar in verbinding en krijg je dus die Europese overzeese
expansie.
-Europeanen gingen alle kanten op en overal waar ze kwamen stichtten ze
handelsposten op.
per land natuurlijk zelf een , en het ene moment had het ene land oorlog met het
andere land en de handelsposten dus ook.
-maar die handelsposten waren erop gericht om met de lokale bevolking te handelen
om te zorgen dat die producten in Europa kwamen.
handelspost heet ook wel factorij
K.A. het veranderende mens- en wereldbeeld en het begin van een nieuwe
wetenschappelijke belangstelling.
, -het veranderende mensbeeld
-Voor de renaissance in de periode van de middeleeuwen was de kerk oppermachtig en
die beheerste de hele samenleving.
-De kerk zei: "memento mori", gedenk te sterven.
-Het volk dacht dus ik moet goed leven nu voor het leven hierna, zodat ik naar de hemel
ga en niet naar de hel.
-In de tijd van de renaissance ging men over naar het motto : ‘carpe diem!’, pluk de dag.
Het idee van het leven op aarde mag er ook best zijn en je mag het best naar je zin
hebben terwijl je op aarde woont.
–het veranderende wereldbeeld
-heeft ook te maken met de kerk want daar stond ‘’in de bijbel staat..’’ en toen kwamen
er veel mensen die zeiden ‘hé laten we eens gaan kijken of dat klopt.’’
dan krijg je het k.a. het begin van de europese overzeese expansie
-want de ontdekkingsreizigers kwamen erachter dat de wereld heel anders in elkaar
zat dan dat de christenen hadden gezegd.
-De christenen zeiden ook ‘ja het staat zus en zo geschreven’ en toen gingen de
humanisten, filosofen, denkers, wetenschappers, ook zeggen van we zullen wel zien of
dat klopt en ze gingen het humanisme aanhangen.
Humanisme: een stroming van geleerden die de oudheid bestudeerden, maar ook een
stroming die de nadruk legt op de menselijke waardigheid en vrijheid.
-Zij onderzochte oude geschriften, oude bijbels maar ook Joodse, Romeinse en Griekse
geschriften.
-dat alles samen zorgde voor het begin van nieuwe wetenschappelijke belangstelling.
-Dus die rijke handelselite met nieuwe ideeën, het onderzoek naar oude geschriften en
het ontdekken van allemaal vaarroutes zorgde ervoor dat er allemaal wetenschappers
opkwamen die heel kritisch naar de wereld gingen kijken.
De bekendste wetenschapper daarvan is Leonardo da Vinci, die bekendstond als een
homouniversales, ofterwijl de universele mens die alles kon, overal over nadacht, overal
aan twijfelde en alles wilde onderzoeken. een hele andere houding dan men had voor
de renaissance.
Ontdekkers en hervormers
K.A de hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de klassieke oudheid.
-hernieuwde oriëntatie
-de oudheid ‘denken aan’ (filosofen van grieken romeinen, bouwkunst, ideeën, en
ontstaan van christendom)
-voor de renaissance ging het eigenlijk zo : het gewone volk (boeren enzo) die dachten
het zal wel met de oudheid en deden er niet zoveel mee, en de kerk (mensen met ook
meer verstand) zeiden ja prima maar het gaat om de christelijke teksten, die moeten we
bestuderen.
-Dan komt de renaissance: letterlijk : wedergeboorte. Het is een periode in de 15e eeuw
waarin een verandering in de Europese cultuur plaatsvond .
-renaissance denkers zeiden: de oudheid was een tijd waar alles nog ‘’goed’’ was, dat is
de tijd die we moeten laten herleven.
-Hieruit komt ook de naam ‘middeleeuwen’ de periode tussen de oudheid en renaissance waarin het allemaal slecht
was.
-ze gingen dus heroriënteren op het erfgoed van de klassieke oudheid
-Ze moesten die klassieke oudheid gaan bestuderen, kopiëren en verbeteren.
-architectuur, schilderkunst en beeldhouwkunst maar ook over bijvoorbeeld de
geschriften. Ze gingen die dingen die ze daarin lazen niet alleen bestuderen maar ook
uitproberen, en dat is dus de hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de klassieke
oudheid.
,K.A het begin van de Europese overzeese expansie.
-Het begon eigenlijk met de Europese handelaren die steeds meer met elkaar gingen
handelen en steeds meer naar de buitenwereld keken.
-ze wilden graag handelen met Azië , ze wisten dat dat bestond en dat daar bepaalde
dingen vandaan kwamen zoals katoen, porselein enzovoort.
-die handel moest via het midden-oosten en daar zaten de moslims
-en christenen (Europa) en moslims waren geen vrienden, moslims stelden
voorwaarden en dat wilden de Europese handelaars niet.
–Dus ze bedachten een andere oplossing en keken de andere kant op, zo kwam de
ontdekkingstocht van Columbus waarmee hij ‘perongeluk’ Amerika ontdekte.
-Een andere bekende ontdekkingsreiziger was Vasco da Gama die ontdekte een route
om Afrika heen, die was heel belangrijk want daardoor maakte hij de weg vrij voor
Europa om naar Azië te gaan.
-je had ook nog een Nederlandse ontdekkingsreiziger : Barentsz, die ontdekte dat je
niet via de noordpool naar het oosten kan varen maar zo kwamen ze wel veel andere
dingen tegen.
-zo ontdekten die Europeanen samen alle vaarroutes over de hele wereld en zo
brachten ze de wereld met elkaar in verbinding en krijg je dus die Europese overzeese
expansie.
-Europeanen gingen alle kanten op en overal waar ze kwamen stichtten ze
handelsposten op.
per land natuurlijk zelf een , en het ene moment had het ene land oorlog met het
andere land en de handelsposten dus ook.
-maar die handelsposten waren erop gericht om met de lokale bevolking te handelen
om te zorgen dat die producten in Europa kwamen.
handelspost heet ook wel factorij
K.A. het veranderende mens- en wereldbeeld en het begin van een nieuwe
wetenschappelijke belangstelling.
, -het veranderende mensbeeld
-Voor de renaissance in de periode van de middeleeuwen was de kerk oppermachtig en
die beheerste de hele samenleving.
-De kerk zei: "memento mori", gedenk te sterven.
-Het volk dacht dus ik moet goed leven nu voor het leven hierna, zodat ik naar de hemel
ga en niet naar de hel.
-In de tijd van de renaissance ging men over naar het motto : ‘carpe diem!’, pluk de dag.
Het idee van het leven op aarde mag er ook best zijn en je mag het best naar je zin
hebben terwijl je op aarde woont.
–het veranderende wereldbeeld
-heeft ook te maken met de kerk want daar stond ‘’in de bijbel staat..’’ en toen kwamen
er veel mensen die zeiden ‘hé laten we eens gaan kijken of dat klopt.’’
dan krijg je het k.a. het begin van de europese overzeese expansie
-want de ontdekkingsreizigers kwamen erachter dat de wereld heel anders in elkaar
zat dan dat de christenen hadden gezegd.
-De christenen zeiden ook ‘ja het staat zus en zo geschreven’ en toen gingen de
humanisten, filosofen, denkers, wetenschappers, ook zeggen van we zullen wel zien of
dat klopt en ze gingen het humanisme aanhangen.
Humanisme: een stroming van geleerden die de oudheid bestudeerden, maar ook een
stroming die de nadruk legt op de menselijke waardigheid en vrijheid.
-Zij onderzochte oude geschriften, oude bijbels maar ook Joodse, Romeinse en Griekse
geschriften.
-dat alles samen zorgde voor het begin van nieuwe wetenschappelijke belangstelling.
-Dus die rijke handelselite met nieuwe ideeën, het onderzoek naar oude geschriften en
het ontdekken van allemaal vaarroutes zorgde ervoor dat er allemaal wetenschappers
opkwamen die heel kritisch naar de wereld gingen kijken.
De bekendste wetenschapper daarvan is Leonardo da Vinci, die bekendstond als een
homouniversales, ofterwijl de universele mens die alles kon, overal over nadacht, overal
aan twijfelde en alles wilde onderzoeken. een hele andere houding dan men had voor
de renaissance.
