Reclassering
Periode 3 - minor Forensische Criminologie
___
N. van Tilburg
Vrije Universiteit (VU) Amsterdam
Faculteit der Rechtsgeleerdheid
, 2
HC01 - Introductie & Reclassering Nederland
Probation in Europe The Netherlands - Marco de Kok, Leo Tiggers &
Anton van Kalmthout
Hfd. 1 t/m 4.4
1. Introductie
De reclassering in Nederland in een notendop
De reclassering kent bijna 200 jaar geschiedenis. Bestaat uit drie particuliere organisaties met
elk een Raad van Toezicht:
● Reclassering Nederland (RN)
● Leger des Heils Jeugdbescherming & Reclassering (LJ&R)
● SVG (verslavingsreclassering)
Het ministerie van Jusititie en Veiligheid is politiek verantwoordelijk. Fininciering: bijna 100%
vanuit Justitie. Gericht op volwassen daders (18+), voor jongeren < 18 is een aparte dienst
(Jeugdreclassering). De reclassering is actief in alle fasen van het strafproces - Pre-trial,
vonnisfase, tenuitvoerlegging, nazorg na detentie. Door deze continuïteit vormt de reclassering
een stabiele factor voor zowel ketenpartners als daders. De kerntaken van de reclassering zijn:
● Opstellen van adviesrapportages voor OM, rechter en andere ketenpartners
● Toezicht op straffen, maatregelen en bijzondere voorwaarden
● Begeleiding bij gedragsverandering en desistance
● Uitvoeren van gedragsinterventies
● Toezicht en uitvoering van taakstraffen
● Taken komen voor in zowel voorfase als uitvoeringsfase
Nederlands kent relatief lage detentiecijfers. De probation rate (aantal personen in reclassering)
is juist hoog. Dit hangst sterk samen met veelvuldig gebruik van alternatieve straffen.
Opdrachtgevers binnen het systeem zijn - OM, rechters, gevangenissen en soms gemeenten (bv.
bij extremisme of huiselijk geweld).
Europe’s contrale organisatie voor Reclassering (CEP) heeft haar zetel in Utrecht. Nederlandse
Reclassering speelt al jaren een belangrijke internationale rol.
Sterk empirisch bewijs. Taakgestraften recidiveren 47% minder dan kortgestrafte
gedetineerden. Personen onder toezicht recidiveren minder dan ex-gedetineerden.
, 3
Reclasseringsorganisaties
● Drie organisaties voeren reclasseringstaken voor volwassenen uit:
- Reclassering Nederland (RN)
- LJ&R
- SVG
● Alle drie worden gefinancierd door het Ministerie van Justitie en Veiligheid, maar
functioneren onafhankelijk
● Voor jongeren < 18: jeugdreclassering door de Raad voor de Kinderbescherming
Algemene opmerkingen over de implementatie van de Europese Probation Rules
● Europose Probation Rules zijn niet breed bekend onder uitvoerend personeel
● Toch sluiten ze goed aan bij de Nederlandse praktijk en wetgeving
● De Inspectie Justitie en Veilighied gebruikt deze regels als onderdeel van haar
toetsingskader
- Inspecteert zowel de interne organisatie
- als de ketensamewerking
● Inspectierapporten zijn openbaar en gaan naar de Tweede Kamer.
● De RSJ besteedt specifiek aandacht aan reclassering en adviseert de overheid
● Regelmatig dialoog tussen reclasseringsorganisaties en de RSJ.
2. Historische ontwikkeling van het reclasseringssysteem
Geschiedenis tot 2008
Vroege ontwikkeling:
● 1823 - Start van georganiseerde reclassering met het Genootschap tot Zedelijke
Verbetering der Gevangenen
● focus - gevangenisomstandigheden en nazorg
● 1886 - Invoering van probation (voorwaardelijke invrijheidstelling)
● 1905 - Eerste overheidssubsidies → erkenning belang reclassering
● 1910 - Reclasseringsregeling = eerste wettelijke basis
● 1915 - Invoering voorwaardelijke straf met voorwaarden → reclassering krijgt taken:
toezicht en rapportages
, 4
Identiteitscrisis en verankering
● Jaren ‘70 - debat of reclassering welzijnswerk of strafrechtelijk instrument moest zijn
● Uiteindelijk - positie binnen strafrechtsketen, met focus op recidivereductie
● 1974 - Pre-trial hulp in Wetboek van Strafvordering → reclassering actief in alle fasen
van het straf proces.
Nieuwe strafvormen en reorganisatie
● 1989 - Introductie taakstraf; reclassering wordt uitvoerder
● 1994 - Fusies leiden tot Reclassering Nederland. LJ&R en SVG blijven zelfstandig
● 1995 - Start Elektronisch toezich als nieuwe taak.
Professionaliseringsslag
● Sterke groei van evidence-based werken
● 2004 - Beleidsprogramma Reducing Recidivism: introductie RNR-model, risicotaxatie,
erkende interventies, betere samenwerking met DJI en gemeenten
● Focus verschuift van ‘problemen oplossen’ naar delictanalyse en gedragsverandering
● 2008 - Leerstoel Reclassering (Peter van der Laan) en nauwere samenwerking met
hogescholen.
Recente geschiedenis
CoSA (vanaf 2010)
● Circles of Support and Accountability voor zedendelinquenten
● Recidive daalt van 19,1% → 8,8% bij deelnemers
● Tot 2019: 139 CoSA-cirkels
Forensische zorg (2008 systeem, 2019 wet)
● Reclassering doet behoefte inschatting en adviseert over ambulante, klinische of
beschermde zorg
● Doel: recidive voorkomen en kwalitatieve zorg leveren
TER-team (vanaf 2012)
● Gespecialiseerd team voor terrorisme/extremisme
● ~ 200 cliënten sinds start
● Recidive - 4,4% → zeer effectief
Trends in werkdruk en populatie
● Criminaliteit daalt sinds 2008, maar reclasseringsaantallen blijven hoog
Periode 3 - minor Forensische Criminologie
___
N. van Tilburg
Vrije Universiteit (VU) Amsterdam
Faculteit der Rechtsgeleerdheid
, 2
HC01 - Introductie & Reclassering Nederland
Probation in Europe The Netherlands - Marco de Kok, Leo Tiggers &
Anton van Kalmthout
Hfd. 1 t/m 4.4
1. Introductie
De reclassering in Nederland in een notendop
De reclassering kent bijna 200 jaar geschiedenis. Bestaat uit drie particuliere organisaties met
elk een Raad van Toezicht:
● Reclassering Nederland (RN)
● Leger des Heils Jeugdbescherming & Reclassering (LJ&R)
● SVG (verslavingsreclassering)
Het ministerie van Jusititie en Veiligheid is politiek verantwoordelijk. Fininciering: bijna 100%
vanuit Justitie. Gericht op volwassen daders (18+), voor jongeren < 18 is een aparte dienst
(Jeugdreclassering). De reclassering is actief in alle fasen van het strafproces - Pre-trial,
vonnisfase, tenuitvoerlegging, nazorg na detentie. Door deze continuïteit vormt de reclassering
een stabiele factor voor zowel ketenpartners als daders. De kerntaken van de reclassering zijn:
● Opstellen van adviesrapportages voor OM, rechter en andere ketenpartners
● Toezicht op straffen, maatregelen en bijzondere voorwaarden
● Begeleiding bij gedragsverandering en desistance
● Uitvoeren van gedragsinterventies
● Toezicht en uitvoering van taakstraffen
● Taken komen voor in zowel voorfase als uitvoeringsfase
Nederlands kent relatief lage detentiecijfers. De probation rate (aantal personen in reclassering)
is juist hoog. Dit hangst sterk samen met veelvuldig gebruik van alternatieve straffen.
Opdrachtgevers binnen het systeem zijn - OM, rechters, gevangenissen en soms gemeenten (bv.
bij extremisme of huiselijk geweld).
Europe’s contrale organisatie voor Reclassering (CEP) heeft haar zetel in Utrecht. Nederlandse
Reclassering speelt al jaren een belangrijke internationale rol.
Sterk empirisch bewijs. Taakgestraften recidiveren 47% minder dan kortgestrafte
gedetineerden. Personen onder toezicht recidiveren minder dan ex-gedetineerden.
, 3
Reclasseringsorganisaties
● Drie organisaties voeren reclasseringstaken voor volwassenen uit:
- Reclassering Nederland (RN)
- LJ&R
- SVG
● Alle drie worden gefinancierd door het Ministerie van Justitie en Veiligheid, maar
functioneren onafhankelijk
● Voor jongeren < 18: jeugdreclassering door de Raad voor de Kinderbescherming
Algemene opmerkingen over de implementatie van de Europese Probation Rules
● Europose Probation Rules zijn niet breed bekend onder uitvoerend personeel
● Toch sluiten ze goed aan bij de Nederlandse praktijk en wetgeving
● De Inspectie Justitie en Veilighied gebruikt deze regels als onderdeel van haar
toetsingskader
- Inspecteert zowel de interne organisatie
- als de ketensamewerking
● Inspectierapporten zijn openbaar en gaan naar de Tweede Kamer.
● De RSJ besteedt specifiek aandacht aan reclassering en adviseert de overheid
● Regelmatig dialoog tussen reclasseringsorganisaties en de RSJ.
2. Historische ontwikkeling van het reclasseringssysteem
Geschiedenis tot 2008
Vroege ontwikkeling:
● 1823 - Start van georganiseerde reclassering met het Genootschap tot Zedelijke
Verbetering der Gevangenen
● focus - gevangenisomstandigheden en nazorg
● 1886 - Invoering van probation (voorwaardelijke invrijheidstelling)
● 1905 - Eerste overheidssubsidies → erkenning belang reclassering
● 1910 - Reclasseringsregeling = eerste wettelijke basis
● 1915 - Invoering voorwaardelijke straf met voorwaarden → reclassering krijgt taken:
toezicht en rapportages
, 4
Identiteitscrisis en verankering
● Jaren ‘70 - debat of reclassering welzijnswerk of strafrechtelijk instrument moest zijn
● Uiteindelijk - positie binnen strafrechtsketen, met focus op recidivereductie
● 1974 - Pre-trial hulp in Wetboek van Strafvordering → reclassering actief in alle fasen
van het straf proces.
Nieuwe strafvormen en reorganisatie
● 1989 - Introductie taakstraf; reclassering wordt uitvoerder
● 1994 - Fusies leiden tot Reclassering Nederland. LJ&R en SVG blijven zelfstandig
● 1995 - Start Elektronisch toezich als nieuwe taak.
Professionaliseringsslag
● Sterke groei van evidence-based werken
● 2004 - Beleidsprogramma Reducing Recidivism: introductie RNR-model, risicotaxatie,
erkende interventies, betere samenwerking met DJI en gemeenten
● Focus verschuift van ‘problemen oplossen’ naar delictanalyse en gedragsverandering
● 2008 - Leerstoel Reclassering (Peter van der Laan) en nauwere samenwerking met
hogescholen.
Recente geschiedenis
CoSA (vanaf 2010)
● Circles of Support and Accountability voor zedendelinquenten
● Recidive daalt van 19,1% → 8,8% bij deelnemers
● Tot 2019: 139 CoSA-cirkels
Forensische zorg (2008 systeem, 2019 wet)
● Reclassering doet behoefte inschatting en adviseert over ambulante, klinische of
beschermde zorg
● Doel: recidive voorkomen en kwalitatieve zorg leveren
TER-team (vanaf 2012)
● Gespecialiseerd team voor terrorisme/extremisme
● ~ 200 cliënten sinds start
● Recidive - 4,4% → zeer effectief
Trends in werkdruk en populatie
● Criminaliteit daalt sinds 2008, maar reclasseringsaantallen blijven hoog
