(Multipele lineaire regressie: mediatie)
Mediatie
- Uitspraken doen over mechanismes
- In hoeverre verklaart Z een (deel van het) verband tussen X en Y?
- Waarom zou X tot Y kunnen leiden?
- Effect van X op Y
- Welk deel is direct van X op Y?
- Welk deel is indirect via Z?
- Model:
- Vraag in onderzoeksverslag:
- In hoeverre verloopt het effect van X op Y via Z?
- In hoeverre medieert Z het effect van X op Y?
- Hypotheses:
- H0: Z medieert niet het verband tussen X en Y
- H1: Z medieert het verband tussen X en Y
- Terminologie:
- Y= afhankelijke variabele
- X= onafhankelijke variabele
- Z=mediator(ook wel M of X2)
- C=Totale effect= effect van x op y(zonder z in hetmodel)
- C’=Directe effect= effect van x op y, gecontroleerdvoor z
- A*B=Indirecte effect= de afname van C naar C’= decombinatie van
A en B (dit geeft de mate van mediatie aan: hoeveel verschilt C van
C’?)
,Er is sprake van mediatie als je een significant verband vindt tussen:
- X en Y (zonder z in het model) → pad C
- X en Z → pad A
- Z en Y (gecontroleerd voor X) → pad B
Als aan deze voorwaarden is voldaan, dan volgt onvermijdelijk dat C’ kleiner is dan
C
Hierbij is van belang:
- zelfde cases in elk model
- zelfde covariaten in elk model
Indirecte effect AB berekenen kan op twee manieren:
- Product method: A*B
- Difference method: C - C’
Twee soorten mediatie
- Volledige mediatie
- Het effect van X op Y is helemaal verdwenen doordat de mediator aan
het model is toegevoegd
- C is significant, maar C’ niet
- effect X→Y is volledig indirect via Z
- Partiële mediatie
- Ondanks toevoeging mediator aan het model is er een effect van X op
Y overgebleven
- C en C’ zijn significante effecten, maar C’ is kleiner
- effect X→Y is gedeeltelijk direct en gedeeltelijk indirect
Moderne gangbare methode mediatie
- er is sprake van mediatie als het indirecte effect significant is
- Dit zoeken we uit we door middel vanbootstrapping
- Heel veel (bvb 5000) steekproeven trekken uit de dataset
- Voor elke steekproef berekent SPSS het indirecte effect
- Met al die gevonden effecten berekent SPSS het
betrouwbaarheidsinterval voor het indirecte effect
- Als het betrouwbaarheidsinterval 0 bevat: het indirecte effect is
niet significant verschillend van 0
- Als het betrouwbaarheidsinterval geen 0 bevat: het indirecte
effect is wel significant verschillend van 0 en er is sprake van
significante mediatie
,OM3-aanpak mediatie
1. Rapporteer en interpreteer pad C(totale effect), pad A en pad B
2. Rapporteer en interpreteer het indirecte effect(AB)
Dit uitvoeren kan op twee manieren:
1. Dmv regressies runnen
- nadeel is wel dat we niet de significantie van het indirecte effect
kunnen bepalen
2. Dmv PROCESS
- beste optie, hiermee kunnen we wel de significantie van het indirecte
effect bepalen
Mediatie theoretisch kader
- Theoretische definitie van het concept van Y (meestal begin je met de
afhankelijke variabele)
- Theoretische definitie van het concept van X
- Theoretische definitie van het concept van M
- Waarom verwacht je een relatie tussen X en Y?
- Argumenten
- Voorbeelden
- Bevindingen eerder onderzoek
- Waarom verwacht je een relatie tussen X en M?
- Argumenten
- Voorbeelden
- Bevindingen eerder onderzoek
- Waarom verwacht je een relatie tussen M en Y?
- Argumenten
- Voorbeelden
- Bevindingen eerder onderzoek
, ediatie met gewoon regressie zonder PROCESS:
M
(lesdag 10 slide 37 tot 44)
Mediatie met PROCESS: