Ontwikkelingspsychologie – H16: Emotionele en Sociale
Ontwikkeling tijdens de Midden-Volwassenheid (40-65)
1 Erikson: Generativiteit tegenover stagnatie
1.1 Psychosociale stadia
Vertrouwen Vs. Wantrouwen
Autonomie Vs. Schaamte en twijfel
Initiatief Vs. Schuld
Vlijt Vs. Minderwaardigheid
Identiteit Vs. Verwarring
Intimiteit Vs. Isolement
Generativieit Vs. Stagnatie
Ego-integriteit Vs. Wanhoop
Generativiteit Stagnatie
(Zie Hfdst. 14: al in vroege volwassenheid) Plaatst eigen comfort en zekerheid boven
uitdaging en opoffering
Zich openstellen voor anderen op manieren die Op zichzelf gericht, genotzuchtig, opgeslorpt
volgende generatie helpen en begeleiden door zichzelf
Engagement reikt verder dan eigen zelf (en Gebrek aan betrokkenheid op of bezorgdheid
partner) voor jonge mensen
Typisch gerealiseerd door opvoeden van Weinig interesse voor productiviteit op werk,
kinderen aan zichzelf werken (‘self-improvement’)
Andere familierelaties, mentor-relaties op werk,
creativiteit zijn ook generatief
Einddoel: symbolische onsterfelijkheid
1.2 Onderzoek over generativiteit
- Generativiteit neemt toe met leeftijd
- Mensen met grote mate van generativiteit
o zijn goed aangepast (bv. weinig angst en depressie, grote zelfaanvaarding en
levenstevredenheid)
o staan meer open voor verschillende standpunten
o zijn politiek actief/proberen wereld te verbeteren (als 20ers !)
- Groepsverschillen, bv. geslacht:
o Vaders meer generatief dan niet vaders
o Moeders even generatief als niet-moeders
- Zie ook: veranderingen in generativiteit en zelfgevoel met leeftijd
, - Veranderingen in Generativiteit en Zelfgevoel met leeftijd: (zie grafiek)
o Generativiteit
o Zorgen omtrent veroudering
o Identiteit veiligheid
o Gevoel van competentie
2 Andere theorieën psychosociale ontwikkeling
(Levinson, Vaillant)
2.1 Levinson: middelbare volwassenheid
- Overgang naar middelbare leeftijd (40–45)
o Gevoel dat “tijd opraakt” in leven
o Evalueren vroege volwassenheid
o Ingrijpende of kleine veranderingen
- Intrede in levensstructuur (45–50)
- Vijftig-jaar overgang (50–55)
- Hoogtepunt levensstructuur (55–60)
- Overgang van de middelbare leeftijd (40 - 45 jaar) = periode waarin men succes in bereiken
eigen doelen evalueert en zich focust op de vraag hoe men best eigen leven kan veranderen
om een betekenisvolle toekomst te hebben
o Soms grote veranderingen (bv. echtscheiding, nieuwe job), vaak kleinere
veranderingen
o In elk geval: blik meer naar binnen richten, omdat mogelijkheden vooruitgang op
werk beperkt zijn
o Opbouwen nieuwe levensstructuur betekent confrontatie met 4 ontwikkelingstaken
(weer 2 polen; zie Erikson)
- 4 nieuwe mini-psychosociale crisissen (van ene naar andere evolueren) (e.g. Erikson)
Ontwikkeling tijdens de Midden-Volwassenheid (40-65)
1 Erikson: Generativiteit tegenover stagnatie
1.1 Psychosociale stadia
Vertrouwen Vs. Wantrouwen
Autonomie Vs. Schaamte en twijfel
Initiatief Vs. Schuld
Vlijt Vs. Minderwaardigheid
Identiteit Vs. Verwarring
Intimiteit Vs. Isolement
Generativieit Vs. Stagnatie
Ego-integriteit Vs. Wanhoop
Generativiteit Stagnatie
(Zie Hfdst. 14: al in vroege volwassenheid) Plaatst eigen comfort en zekerheid boven
uitdaging en opoffering
Zich openstellen voor anderen op manieren die Op zichzelf gericht, genotzuchtig, opgeslorpt
volgende generatie helpen en begeleiden door zichzelf
Engagement reikt verder dan eigen zelf (en Gebrek aan betrokkenheid op of bezorgdheid
partner) voor jonge mensen
Typisch gerealiseerd door opvoeden van Weinig interesse voor productiviteit op werk,
kinderen aan zichzelf werken (‘self-improvement’)
Andere familierelaties, mentor-relaties op werk,
creativiteit zijn ook generatief
Einddoel: symbolische onsterfelijkheid
1.2 Onderzoek over generativiteit
- Generativiteit neemt toe met leeftijd
- Mensen met grote mate van generativiteit
o zijn goed aangepast (bv. weinig angst en depressie, grote zelfaanvaarding en
levenstevredenheid)
o staan meer open voor verschillende standpunten
o zijn politiek actief/proberen wereld te verbeteren (als 20ers !)
- Groepsverschillen, bv. geslacht:
o Vaders meer generatief dan niet vaders
o Moeders even generatief als niet-moeders
- Zie ook: veranderingen in generativiteit en zelfgevoel met leeftijd
, - Veranderingen in Generativiteit en Zelfgevoel met leeftijd: (zie grafiek)
o Generativiteit
o Zorgen omtrent veroudering
o Identiteit veiligheid
o Gevoel van competentie
2 Andere theorieën psychosociale ontwikkeling
(Levinson, Vaillant)
2.1 Levinson: middelbare volwassenheid
- Overgang naar middelbare leeftijd (40–45)
o Gevoel dat “tijd opraakt” in leven
o Evalueren vroege volwassenheid
o Ingrijpende of kleine veranderingen
- Intrede in levensstructuur (45–50)
- Vijftig-jaar overgang (50–55)
- Hoogtepunt levensstructuur (55–60)
- Overgang van de middelbare leeftijd (40 - 45 jaar) = periode waarin men succes in bereiken
eigen doelen evalueert en zich focust op de vraag hoe men best eigen leven kan veranderen
om een betekenisvolle toekomst te hebben
o Soms grote veranderingen (bv. echtscheiding, nieuwe job), vaak kleinere
veranderingen
o In elk geval: blik meer naar binnen richten, omdat mogelijkheden vooruitgang op
werk beperkt zijn
o Opbouwen nieuwe levensstructuur betekent confrontatie met 4 ontwikkelingstaken
(weer 2 polen; zie Erikson)
- 4 nieuwe mini-psychosociale crisissen (van ene naar andere evolueren) (e.g. Erikson)
