Hoofdstuk 11 Goederenrecht
Het burenrecht is het geheel van regels dat de rechten en plichten van de eigenaars van
naburige erven betreft. Het burenrecht wordt geregeld in titel 5.4 BW en is grotendeels
regelend recht.
De regels van titel 5.4 zijn primair geschreven voor de eigenaars van naburige erven en hun
rechtsopvolgers. In bepaalde gevallen kunnen deze bepalingen van overeenkomstige
toepassing zijn op gebruikers van naburige erven die geen eigenaar zijn, zoals huurders.
In titel 5.4 BW komt regelmatig het begrip ‘erf’ voor. Dit begrip ziet op iedere onroerende
zaak, dus niet alleen op een stuk grond.
Daarnaast wordt in titel 5.4 BW over ‘naburige erven’ gesproken. ‘Naburig’ betekent niet per
definitie aangrenzend, het kan ook ‘nabij’ betekenen. Het is voldoende dat de handelingen
die de eigenaar of gebruiker van het ene erf verricht merkbaar zijn op het andere erf.
Een van de belangrijkste bepalingen uit het burenrecht is art. 5:47 BW, dat bepaalt dat
wanneer de loop van een grens tussen twee erven onzeker is, een eigenaar van een erf het
recht heeft om te vorderen dat de rechter de grens bepaalt. Art. 5:47 lid 2 BW bepaalt dat
het wettelijke vermoeden dat de bezitter van een zaak de eigenaar daarvan is, dat normaal
gesproken geldt, hier niet van toepassing is.
Art. 5:57 BW geeft iedere eigenaar van een erf het recht op een noodweg. Wanneer een
eigenaar van een erf geen behoorlijke toegang heeft tot een openbare weg of openbaar
vaarwater, kan hij van de eigenaar van een naburig erf eisen dat deze een noodweg aanwijst
ten dienste van zijn eigen erf. Hij moet hiervoor wel een schadevergoeding betalen.
Art. 5:54 BW geeft een speciale regel voor het geval iemand een gebouw of werk gedeeltelijk
over de grens heeft gebouwd en daarmee dus op de grond van zijn buurman. Zoals uit art.
5:20 lid 1 blijkt, heeft het feit dat het gebouw een stuk op de grond van de buurman staat
geen gevolgen voor de eigendom van het geel. Door de zogenaamde horizontale natrekking
is het gehele bouwwerk eigendom van de buurman op wiens grond het grootste gedeelte
staat.
De buurman wordt echter door de overbouw wel beperkt in de uitoefening van zijn absolute
eigendomsrecht en hij hoeft een dergelijke inbreuk niet te dulden. Dit betekent dat hij in
beginsel afbraak (amotie) van het op zijn grond gebouwde deel kan vorderen. Indien het
nadeel dat de eigenaar van het overstekende deel ondervindt van afbraak echter
onevenredig groter is dan het voordeel dat de afbraak vorderende buurman heeft bij zijn
vordering, geeft art. 5:4 een andere oplossing. De eigenaar van het overgebouwde deel kan
vorderen dat de eigenaar van het naburige erf een erfdienstbaarheid vestigt die hem tegen
een vergoeding van schade verplicht de overbouw te dulden of het deel van de grond
waarop het gebouw staat over te dragen.
Een regeling voor eigenaars van naburige erven is vastgelegd in art. 5:37 BW. In beginsel
moet iedereen enige hinder of last van zijn buren dulden. Deze hinder mag echter niet
onrechtmatig zijn in de zin van art. 6:162 BW. Indien vaststaat dat sprake is van
onrechtmatige hinder, kan een vordering tot verbod van de handeling en eventueel een
vordering tot vergoeding van de geleden schade worden ingesteld.
Het burenrecht is het geheel van regels dat de rechten en plichten van de eigenaars van
naburige erven betreft. Het burenrecht wordt geregeld in titel 5.4 BW en is grotendeels
regelend recht.
De regels van titel 5.4 zijn primair geschreven voor de eigenaars van naburige erven en hun
rechtsopvolgers. In bepaalde gevallen kunnen deze bepalingen van overeenkomstige
toepassing zijn op gebruikers van naburige erven die geen eigenaar zijn, zoals huurders.
In titel 5.4 BW komt regelmatig het begrip ‘erf’ voor. Dit begrip ziet op iedere onroerende
zaak, dus niet alleen op een stuk grond.
Daarnaast wordt in titel 5.4 BW over ‘naburige erven’ gesproken. ‘Naburig’ betekent niet per
definitie aangrenzend, het kan ook ‘nabij’ betekenen. Het is voldoende dat de handelingen
die de eigenaar of gebruiker van het ene erf verricht merkbaar zijn op het andere erf.
Een van de belangrijkste bepalingen uit het burenrecht is art. 5:47 BW, dat bepaalt dat
wanneer de loop van een grens tussen twee erven onzeker is, een eigenaar van een erf het
recht heeft om te vorderen dat de rechter de grens bepaalt. Art. 5:47 lid 2 BW bepaalt dat
het wettelijke vermoeden dat de bezitter van een zaak de eigenaar daarvan is, dat normaal
gesproken geldt, hier niet van toepassing is.
Art. 5:57 BW geeft iedere eigenaar van een erf het recht op een noodweg. Wanneer een
eigenaar van een erf geen behoorlijke toegang heeft tot een openbare weg of openbaar
vaarwater, kan hij van de eigenaar van een naburig erf eisen dat deze een noodweg aanwijst
ten dienste van zijn eigen erf. Hij moet hiervoor wel een schadevergoeding betalen.
Art. 5:54 BW geeft een speciale regel voor het geval iemand een gebouw of werk gedeeltelijk
over de grens heeft gebouwd en daarmee dus op de grond van zijn buurman. Zoals uit art.
5:20 lid 1 blijkt, heeft het feit dat het gebouw een stuk op de grond van de buurman staat
geen gevolgen voor de eigendom van het geel. Door de zogenaamde horizontale natrekking
is het gehele bouwwerk eigendom van de buurman op wiens grond het grootste gedeelte
staat.
De buurman wordt echter door de overbouw wel beperkt in de uitoefening van zijn absolute
eigendomsrecht en hij hoeft een dergelijke inbreuk niet te dulden. Dit betekent dat hij in
beginsel afbraak (amotie) van het op zijn grond gebouwde deel kan vorderen. Indien het
nadeel dat de eigenaar van het overstekende deel ondervindt van afbraak echter
onevenredig groter is dan het voordeel dat de afbraak vorderende buurman heeft bij zijn
vordering, geeft art. 5:4 een andere oplossing. De eigenaar van het overgebouwde deel kan
vorderen dat de eigenaar van het naburige erf een erfdienstbaarheid vestigt die hem tegen
een vergoeding van schade verplicht de overbouw te dulden of het deel van de grond
waarop het gebouw staat over te dragen.
Een regeling voor eigenaars van naburige erven is vastgelegd in art. 5:37 BW. In beginsel
moet iedereen enige hinder of last van zijn buren dulden. Deze hinder mag echter niet
onrechtmatig zijn in de zin van art. 6:162 BW. Indien vaststaat dat sprake is van
onrechtmatige hinder, kan een vordering tot verbod van de handeling en eventueel een
vordering tot vergoeding van de geleden schade worden ingesteld.
