Geschiedenis aantekeningen hoofdstuk 5 en 6 tijdvak 6

Geschiedenis tijdvak 6 (1600-1700)

Tijd van regenten (rijken handelaren) en vorsten (koningen)



5.1: Absolutisme

Kenmerkende aspecten:

 Het streven van vorsten naar absolute macht.



Absolutisme= 1 leider die alle macht heeft en bepaald wat mensen moeten doen. Hij heeft de macht
van god gekregen.

Lodewijk de 14e was de eerste absolute vorst van Europa, hij had alle macht in handen in Frankrijk in
de vorm centralisatie politiek (Parijs). Hij zei dat hij de macht had gekregen van god droit divin:
alleen verantwoording aan god afleggen. Hierdoor was hij de zonnekoning: zoals de planeten draaien
om de zon, draait de aarde om hem.

Politieke kenmerken absolutisme: koning alle macht, centralisatie politiek, verbanning politieke
tegenstanders, geen vergaderingen meer van de Staten-Generaal, ambtenaren rapporteerde
rechtstreeks aan de koning regeerden namens de koning in het land.\

Militaire kenmerken absolutisme: staand leger (altijd paraat) van beroepssoldaten (betalen om voor
hem te vechten), hij gaf de militairen betere uitrusting en salaris, hoge functies werden niet meer
verkocht aan de adel.

Economische kenmerken absolutisme: vorsten hebben als enige recht om belasting te heffen,
mercantilisme= hoge invoertarieven zodat ze meer geld verdienen, verbetering import en export,
toch weinig economische ontwikkeling door de oorlogen.

Religieuze kenmerken absolutisme= eenvormigheid religie katholiek zodat er geen verschillen
waren, 1685 afschaffing van het Edict van Nantes einde geloofsvrijheid, tot 200.000 mensen
vluchten naar NL omdat je daar wel protestants mocht zijn (Hugenoten noemden de Franse
vluchtelingen zich) NL wordt heel rijk.

Absolutisme Rusland: absolute monarchie koninkrijk (een koning aan de macht) in de 17 e eeuw.

1613-1917= familie Romanov aan de macht. Tsaren beperkten de zeggenschap van de adel en de
geestelijken, de macht lag alleen bij Romanov. Lokaal zelfbestuur bestond ook niet, de religie werd
bepaald door de staat en het leger werd gemoderniseerd omdat ze moesten optreden wanneer
mensen gingen rellen tegen de staat.

Absolutisme Pruisen(Duitsland): absolute monarchie in de 17 e eeuw

Na de dertigjarige oorlog werd Duitsland verdeeld in 300 staten en ontwikkelde zich zo tot een
grootmacht. Ook kwam er modernisering van het leger, verdienste was belangrijker dan afkomst,
vernieuwing belastingstelsel. Maar ze hadden wel geloofsvrijheid (groot verschil Rusland Pruisen). Dit
deden ze om mensen naar Pruisen te lokken om de bevolking te laten groeien.

Het mislukte in Nederland omdat Nederland zich net had vrijgevochten van Spanje. Er was ook geen
vorst/koning, want we hadden een Staten-Generaal. Nl wou het beste voor het land. Maar een paar

, stadhouders probeerden wel een absolute macht te krijgen, maar dat lukte niet. Mislukte in
Engeland, omdat er in 1215 een wet was: magna carta, dat de koning geen belasting mocht opleggen
zonder toestemming van de adel, de geestelijkheid en de burgerrij. Engeland had ook een parlement
aan de macht. Sommige koningen probeerde het wel, maar er leidde hiertoe een burgeroorlog die ze
niet wonnen doordat het parlement gelijk ingreep. 25 jaar later ontstond er weer een conflict tussen
de koning en het parlement, en toen vroegen ze om hulp aan Nederland omdat de koning bleek te
winnen. Ze wouden geen absolute koning, en nl ook niet dus daarom kwamen ze naar nl. Dit heet de
Glorious revolution. Ze gaan om leger enzo vragen aan nl, die krijgen ze ook van Willem lll. Hij greep
de macht in Engeland in 1688, en dus had Engeland geen absolute koning. Het parlement besloot dat
Willem lll de koning mocht worden van Engeland, Ierland en Schotland. Ze zeiden dat hij koning
mocht zijn van Engeland, maar het parlement moest alles goedkeuren, dus alsnog had het parlement
alle macht had. 1689: Engeland wordt de eerste constitutionele monarchie ter wereld Bill of Right:
het parlement moet alle wetten goed keuren.




5.2: burgercultuur en hofcultuur